Ramayana
Хануман решает не поддаваться отчаянию5.10.19-25
1397 / 2464
Ramayana · 5.10.19-25
Devanāgarī

राक्षस्यो विविधाकारा विरूपा विकृतास् तथा । दृष्टा हनूमता तत्र न तु सा जनकात्मजा ॥
रूपेणाप्रतिमा लोके वरा विद्याधर स्त्रियः । दृटा हनूमता तत्र न तु राघवनन्दिनी ॥
नागकन्या वरारोहाः पूर्णचन्द्रनिभाननाः । दृष्टा हनूमता तत्र न तु सीता सुमध्यमा ॥
प्रमथ्य राक्षसेन्द्रेण नागकन्या बलाद् धृताः । दृष्टा हनूमता तत्र न सा जनकनन्दिनी ॥
सो ऽपश्यंस् तां महाबाहुः पश्यंश् चान्या वरस्त्रियः । विषसाद महाबाहुर् हनूमान् मारुतात्मजः ॥
उद्योगं वानरेन्द्राणं प्लवनं सागरस्य च । व्यर्थं वीक्ष्यानिलसुतश् चिन्तां पुनर् उपागमत् ॥
अवतीर्य विमानाच् च हनूमान् मारुतात्मजः । चिन्ताम् उपजगामाथ शोकोपहतचेतनः ॥

Transliteration (IAST)

rākṣasyo vividhākārā virūpā vikṛtās tathā | dṛṣṭā hanūmatā tatra na tu sā janakātmajā ||
rūpeṇāpratimā loke varā vidyādhara striyaḥ | dṛṭā hanūmatā tatra na tu rāghavanandinī ||
nāgakanyā varārohāḥ pūrṇacandranibhānanāḥ | dṛṣṭā hanūmatā tatra na tu sītā sumadhyamā ||
pramathya rākṣasendreṇa nāgakanyā balād dhṛtāḥ | dṛṣṭā hanūmatā tatra na sā janakanandinī ||
so 'paśyaṃs tāṃ mahābāhuḥ paśyaṃś cānyā varastriyaḥ | viṣasāda mahābāhur hanūmān mārutātmajaḥ ||
udyogaṃ vānarendrāṇaṃ plavanaṃ sāgarasya ca | vyarthaṃ vīkṣyānilasutaś cintāṃ punar upāgamat ||
avatīrya vimānāc ca hanūmān mārutātmajaḥ | cintām upajagāmātha śokopahatacetanaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
राक्षस्यः विविधाकाराःrākṣasyaḥ vividhākārāḥракшаси разных форм
विरूपाः विकृताः तथाvirūpāḥ vikṛtāḥ tathāбезобразные и уродливые также
दृष्टाः हनूमता तत्रdṛṣṭāḥ hanūmatā tatraувидены Хануманом там
न तु सा जनकात्मजाna tu sā janakātmajāно не та дочь Джанаки
रूपेण अप्रतिमाः लोकेrūpeṇa apratimāḥ lokeкрасотой несравненные в мире
वराः विद्याधर स्त्रियःvarāḥ vidyādhara striyaḥлучшие женщины видьядхаров
दृष्टाः हनूमता तत्रdṛṣṭāḥ hanūmatā tatraувидены Хануманом там
न तु राघवनन्दिनीna tu rāghavanandinīно не радость Рагхавы
नागकन्याः वरारोहाःnāgakanyāḥ varārohāḥдевы нагов с прекрасными бёдрами
पूर्णचन्द्रनिभाननाःpūrṇacandranibhānanāḥс лицами, подобными полной луне
दृष्टाः हनूमता तत्रdṛṣṭāḥ hanūmatā tatraувидены Хануманом там
न तु सीता सुमध्यमाna tu sītā sumadhyamāно не тонкостанная Сита
प्रमथ्य राक्षसेन्द्रेणpramathya rākṣasendreṇaподавленные владыкой ракшасов
नागकन्याः बलात् धृताःnāgakanyāḥ balāt dhṛtāḥдевы нагов силой удержанные
दृष्टाः हनूमता तत्रdṛṣṭāḥ hanūmatā tatraувидены Хануманом там
न सा जनकनन्दिनीna sā janakanandinīне та радость Джанаки
सः अपश्यन् ताम् महाबाहुःsaḥ apaśyan tām mahābāhuḥон, не видя её, могучерукий
पश्यन् च अन्याः वरस्त्रियःpaśyan ca anyāḥ varastriyaḥи видя других лучших женщин
विषसाद महाबाहुःviṣasāda mahābāhuḥопечалился могучерукий
हनूमान् मारुतात्मजःhanūmān mārutātmajaḥХануман, сын Ветра
उद्योगम् वानरेन्द्राणाम्udyogam vānarendrāṇāmусилие владык обезьян
प्लवनम् सागरस्य चplavanam sāgarasya caи перепрыгивание океана
व्यर्थम् वीक्ष्य अनिलसुतःvyartham vīkṣya anilasutaḥнапрасным считая, сын Ветра
चिन्ताम् पुनः उपागमत्cintām punaḥ upāgamatк раздумью снова пришёл
अवतीर्य विमानात् चavatīrya vimānāt caи сойдя с виманы
हनूमान् मारुतात्मजःhanūmān mārutātmajaḥХануман, сын Ветра
चिन्ताम् उपजगाम अथcintām upajagāma athaк раздумью пришёл затем
शोकोपहतचेतनःśokopahatacetanaḥскорбью поражённый сознанием
Translation

Хануман увидел там ракшаси разных форм, безобразных и уродливых, но среди них не было дочери Джанаки. Он увидел женщин видьядхаров, несравненных красотой в мире, но не увидел радость Рагхавы. Он увидел дев нагов с прекрасными бёдрами и лицами, подобными полной луне, но не увидел тонкостанную Ситу. Он увидел дев нагов, которых владыка ракшасов подавил и удерживал силой, но это не была радость Джанаки. Не находя её и видя других лучших женщин, могучерукий Хануман, сын Ветра, снова опечалился. Сын Ветра счёл напрасными усилия владык обезьян и свой прыжок через океан и снова погрузился в раздумье. Сойдя с виманы, Хануман, сын Ветра, с сознанием, поражённым скорбью, вновь предался тяжёлой мысли.

Version

256b8c548a76 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with