पितृव्यं निहतं दृष्ट्वा त्रिशिराश् चापम् आददे । हनूमन्तं च संक्रुद्धो विव्याध निशितैः शरैः ॥
हनूमांस् तु समुत्पत्य हयांस् त्रिशिरसस् तदा । विददार नखैः क्रुद्धो गजेन्द्रं मृगराड् इव ॥
अथ शक्तिं समादाय कालरात्रिम् इवान्तकः । चिक्षेपानिलपुत्राय त्रिशिरा रावणात्मजः ॥
दिवि क्षिप्ताम् इवोल्कां तां शक्तिं क्षिप्ताम् असंगताम् । गृहीत्वा हरिशार्दूलो बभञ्ज च ननाद च ॥
तां दृष्ट्वा घोरसंकाशां शक्तिं भग्नां हनूमता । प्रहृष्टा वानरगणा विनेदुर् जलदा इव ॥
ततः खड्गं समुद्यम्य त्रिशिरा राक्षसोत्तमः । निचखान तदा रोषाद् वानरेन्द्रस्य वक्षसि ॥
खड्गप्रहाराभिहतो हनूमान् मारुतात्मजः । आजघान त्रिमूर्धानं तलेनोरसि वीर्यवान् ॥
स तलभिहतस् तेन स्रस्तहस्ताम्बरो भुवि । निपपात महातेजास् त्रिशिरास् त्यक्तचेतनः ॥
स तस्य पततः खड्गं समाच्छिद्य महाकपिः । ननाद गिरिसंकाशस् त्रासयन् सर्वनैरृतान् ॥
अमृष्यमाणस् तं घोषम् उत्पपात निशाचरः । उत्पत्य च हनूमन्तं ताडयाम् आस मुष्टिना ॥
तेन मुष्टिप्रहारेण संचुकोप महाकपिः । कुपितश् च निजग्राह किरीटे राक्षसर्षभम् ॥
स तस्य शीर्षाण्य् असिना शितेन; किरीटजुष्टानि सकुण्डलानि । क्रुद्धः प्रचिच्छेद सुतो ऽनिलस्य; त्वष्टुः सुतस्येव शिरांसि शक्रः ॥
तान्य् आयताक्षाण्य् अगसंनिभानि; प्रदीप्तवैश्वानरलोचनानि । पेतुः शिरांसीन्द्ररिपोर् धरण्यां; ज्योतींषि मुक्तानि यथार्कमार्गात् ॥
तस्मिन् हते देवरिपौ त्रिशीर्षे; हनूमत शक्रपराक्रमेण । नेदुः प्लवंगाः प्रचचाल भूमी; रक्षांस्य् अथो दुद्रुविरे समन्तात् ॥
pitṛvyaṃ nihataṃ dṛṣṭvā triśirāś cāpam ādade | hanūmantaṃ ca saṃkruddho vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ ||
hanūmāṃs tu samutpatya hayāṃs triśirasas tadā | vidadāra nakhaiḥ kruddho gajendraṃ mṛgarāḍ iva ||
atha śaktiṃ samādāya kālarātrim ivāntakaḥ | cikṣepānilaputrāya triśirā rāvaṇātmajaḥ ||
divi kṣiptām ivolkāṃ tāṃ śaktiṃ kṣiptām asaṃgatām | gṛhītvā hariśārdūlo babhañja ca nanāda ca ||
tāṃ dṛṣṭvā ghorasaṃkāśāṃ śaktiṃ bhagnāṃ hanūmatā | prahṛṣṭā vānaragaṇā vinedur jaladā iva ||
tataḥ khaḍgaṃ samudyamya triśirā rākṣasottamaḥ | nicakhāna tadā roṣād vānarendrasya vakṣasi ||
khaḍgaprahārābhihato hanūmān mārutātmajaḥ | ājaghāna trimūrdhānaṃ talenorasi vīryavān ||
sa talabhihatas tena srastahastāmbaro bhuvi | nipapāta mahātejās triśirās tyaktacetanaḥ ||
sa tasya patataḥ khaḍgaṃ samācchidya mahākapiḥ | nanāda girisaṃkāśas trāsayan sarvanairṛtān ||
amṛṣyamāṇas taṃ ghoṣam utpapāta niśācaraḥ | utpatya ca hanūmantaṃ tāḍayām āsa muṣṭinā ||
tena muṣṭiprahāreṇa saṃcukopa mahākapiḥ | kupitaś ca nijagrāha kirīṭe rākṣasarṣabham ||
sa tasya śīrṣāṇy asinā śitena; kirīṭajuṣṭāni sakuṇḍalāni | kruddhaḥ praciccheda suto 'nilasya; tvaṣṭuḥ sutasyeva śirāṃsi śakraḥ ||
tāny āyatākṣāṇy agasaṃnibhāni; pradīptavaiśvānaralocanāni | petuḥ śirāṃsīndraripor dharaṇyāṃ; jyotīṃṣi muktāni yathārkamārgāt ||
tasmin hate devaripau triśīrṣe; hanūmata śakraparākrameṇa | neduḥ plavaṃgāḥ pracacāla bhūmī; rakṣāṃsy atho dudruvire samantāt ||
Увидев дядю убитым, Тришира взял лук и в гневе пронзил Ханумана острыми стрелами. Но Хануман вскочил и, разгневанный, когтями разорвал коней Триширы, как лев разрывает царя слонов. Тогда сын Раваны Тришира взял шакти, словно Антака берёт ночь конца мира, и метнул её в сына ветра. Тигр обезьян схватил эту шакти, летевшую как метеор в небе, сломал её и взревел. Увидев страшную шакти, сломанную Хануманом, отряды ванаров обрадовались и заревели как тучи. Тогда Тришира, лучший из ракшасов, поднял меч и в ярости вонзил его в грудь царя ванаров. Поражённый ударом меча, доблестный Хануман, сын Марута, ударил Трёхглавого ладонью в грудь. Великосияющий Тришира, ударенный этой ладонью, упал на землю без сознания, с опущенными руками и одеждой. Великий обезьяна вырвал меч у падающего врага и, подобный горе, зарычал, устрашая всех найрритов. Не стерпев этого крика, ночной бродяга вскочил и ударил Ханумана кулаком. От этого удара великий обезьяна разгневался, схватил быка ракшасов за корону и острым мечом отсёк его три головы, украшенные коронами и серьгами, как Шакра отсёк головы сыну Тваштри. Широкоокие, гороподобные головы врага Индры, с глазами как пылающий огонь, упали на землю, словно светила, сорвавшиеся с пути солнца. Когда трёхглавый враг богов был убит Хануманом, подвигом равным Шакре, ванары заревели, земля задрожала, а ракшасы разбежались со всех сторон.
79dccecd08c9 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Тришира обрушивает оружие одно за другим, но Хануман ломает не только железо, а саму уверенность демонической силы. Там, где гордость держится на устрашении, один чистый слуга Господа становится причиной её распада.