Ramayana
Сугрива убивает Маходару6.85.19-29
1928 / 2464
Ramayana · 6.85.19-29
Devanāgarī

ततो भग्नप्रहरणौ मुष्टिभ्यां तौ समीयतुः । तेजो बलसमाविष्टौ दीप्ताव् इव हुताशनौ ॥
जघ्नतुस् तौ तदान्योन्यं नेदतुश् च पुनः पुनः । तलैश् चान्योन्यम् आहत्य पेततुर् धरणीतले ॥
उत्पेततुस् ततस् तूर्णं जघ्नतुश् च परस्परम् । भुजैश् चिक्षेपतुर् वीराव् अन्योन्यम् अपराजितौ ॥
आजहार तदा खग्डम् अदूरपरिवर्तिनम् । राक्षसश् चर्मणा सार्धं महावेगो महोदरः ॥
तथैव च महाखड्गं चर्मणा पतितं सह । जग्राह वानरश्रेष्ठः सुग्रीवो वेगवत्तरः ॥
तौ तु रोषपरीताङ्गौ नर्दन्ताव् अभ्यधावताम् । उद्यतासी रणे हृष्टौ युधि शस्त्रविशारदौ ॥
दक्षिणं मण्डलं चोभौ तौ तूर्णं संपरीयतुः । अन्योन्यम् अभिसंक्रुद्धौ जये प्रणिहिताव् उभौ ॥
स तु शूरो महावेगो वीर्यश्लाघी महोदरः । महाचर्मणि तं खड्गं पातयाम् आस दुर्मतिः ॥
लग्नम् उत्कर्षतः खड्गं खड्गेन कपिकुञ्जरः । जहार सशिरस् त्राणं कुण्डलोपहितं शिरः ॥
निकृत्तशिरसस् तस्य पतितस्य महीतले । तद् बलं राक्षसेन्द्रस्य दृष्ट्वा तत्र न तिष्ठति ॥
हत्वा तं वानरैः सार्धं ननाद मुदितो हरिः । चुक्रोध च दशग्रीवो बभौ हृष्टश् च राघवः ॥

Transliteration (IAST)

tato bhagnapraharaṇau muṣṭibhyāṃ tau samīyatuḥ | tejo balasamāviṣṭau dīptāv iva hutāśanau ||
jaghnatus tau tadānyonyaṃ nedatuś ca punaḥ punaḥ | talaiś cānyonyam āhatya petatur dharaṇītale ||
utpetatus tatas tūrṇaṃ jaghnatuś ca parasparam | bhujaiś cikṣepatur vīrāv anyonyam aparājitau ||
ājahāra tadā khagḍam adūraparivartinam | rākṣasaś carmaṇā sārdhaṃ mahāvego mahodaraḥ ||
tathaiva ca mahākhaḍgaṃ carmaṇā patitaṃ saha | jagrāha vānaraśreṣṭhaḥ sugrīvo vegavattaraḥ ||
tau tu roṣaparītāṅgau nardantāv abhyadhāvatām | udyatāsī raṇe hṛṣṭau yudhi śastraviśāradau ||
dakṣiṇaṃ maṇḍalaṃ cobhau tau tūrṇaṃ saṃparīyatuḥ | anyonyam abhisaṃkruddhau jaye praṇihitāv ubhau ||
sa tu śūro mahāvego vīryaślāghī mahodaraḥ | mahācarmaṇi taṃ khaḍgaṃ pātayām āsa durmatiḥ ||
lagnam utkarṣataḥ khaḍgaṃ khaḍgena kapikuñjaraḥ | jahāra saśiras trāṇaṃ kuṇḍalopahitaṃ śiraḥ ||
nikṛttaśirasas tasya patitasya mahītale | tad balaṃ rākṣasendrasya dṛṣṭvā tatra na tiṣṭhati ||
hatvā taṃ vānaraiḥ sārdhaṃ nanāda mudito hariḥ | cukrodha ca daśagrīvo babhau hṛṣṭaś ca rāghavaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः भग्नप्रहरणौtataḥ bhagnapraharaṇauзатем с разбитым оружием
मुष्टिभ्याम् तौ समीयतुःmuṣṭibhyām tau samīyatuḥкулаками они сошлись
तेजोबल समाविष्टौtejobala samāviṣṭauсилой и мощью охваченные
दीप्तौ इव हुताशनौdīptau iva hutāśanauсловно два пылающих огня
जघ्नतुः तौ तदा अन्योन्यम्jaghnatuḥ tau tadā anyonyamбили они тогда друг друга
नेदतुः च पुनः पुनःnedatuḥ ca punaḥ punaḥи ревели снова и снова
तलैः च अन्योन्यम् आहत्यtalaiḥ ca anyonyam āhatyaи ладонями друг друга ударив
पेततुः धरणीतलेpetatuḥ dharaṇītaleупали на поверхность земли
उत्पेततुः ततः तूर्णम्utpetatuḥ tataḥ tūrṇamвскочили затем быстро
जघ्नतुः च परस्परम्jaghnatuḥ ca parasparamи били друг друга
भुजैः चिक्षेपतुः वीरौbhujaiḥ cikṣepatuḥ vīrauруками бросали два героя
अन्योन्यम् अपराजितौanyonyam aparājitauдруг друга, непобеждённые
आजहार तदा खड्गम्ājahāra tadā khaḍgamдостал тогда меч
अदूरपरिवर्तिनम्adūraparivartinamнедалеко лежавший
राक्षसः चर्मणा सार्धम्rākṣasaḥ carmaṇā sārdhamракшас вместе со щитом
महावेगः महोदरःmahāvegaḥ mahodaraḥвеликостремительный Маходара
तथा एव च महाखड्गम्tathā eva ca mahākhaḍgamтак же и большой меч
चर्मणा पतितम् सहcarmaṇā patitam sahaсо щитом упавший вместе
जग्राह वानरश्रेष्ठःjagrāha vānaraśreṣṭhaḥсхватил лучший ванар
सुग्रीवः वेगवत्तरःsugrīvaḥ vegavattaraḥСугрива ещё более стремительный
तौ तु रोषपरीताङ्गौtau tu roṣaparītāṅgauэти двое же с членами, охваченными гневом
नर्दन्तौ अभ्यधावताम्nardantau abhyadhāvatāmревя, побежали друг на друга
उद्यतासी रणे हृष्टौudyatāsī raṇe hṛṣṭauс поднятыми мечами в бою, радостные
युधि शस्त्रविशारदौyudhi śastraviśāradauв сражении искусные в оружии
दक्षिणम् मण्डलम् च उभौdakṣiṇam maṇḍalam ca ubhauправый круг и оба
तौ तूर्णम् संपरीयतुःtau tūrṇam saṃparīyatuḥони быстро обошли
अन्योन्यम् अभिसंक्रुद्धौanyonyam abhisaṃkruddhauдруг на друга разгневанные
जये प्रणिहितौ उभौjaye praṇihitau ubhauна победу устремлённые оба
स तु शूरः महावेगःsa tu śūraḥ mahāvegaḥон же герой великой скорости
वीर्यश्लाघी महोदरःvīryaślāghī mahodaraḥдоблестью хвалящийся Маходара
महाचर्मणि तम् खड्गम्mahācarmaṇi tam khaḍgamв большой щит тот меч
पातयाम् आस दुर्मतिःpātayām āsa durmatiḥопустил, дурноразумный
लग्नम् उत्कर्षतः खड्गम्lagnam utkarṣataḥ khaḍgamзастрявший вытягивающего меч
खड्गेन कपिकुञ्जरःkhaḍgena kapikuñjaraḥмечом слон-обезьяна
जहार सशिरस्त्राणम्jahāra saśirastrāṇamснёс вместе со шлемом
कुण्डलोपहितम् शिरःkuṇḍalopahitam śiraḥсерьгами украшенную голову
निकृत्तशिरसः तस्यnikṛttaśirasaḥ tasyaотсечённоголового его
पतितस्य महीतलेpatitasya mahītaleупавшего на землю
तत् बलम् राक्षसेन्द्रस्यtat balam rākṣasendrasyaто войско владыки ракшасов
दृष्ट्वा तत्र न तिष्ठतिdṛṣṭvā tatra na tiṣṭhatiувидев, там не стояло
हत्वा तम् वानरैः सार्धम्hatvā tam vānaraiḥ sārdhamубив его вместе с ванарами
ननाद मुदितः हरिःnanāda muditaḥ hariḥзаревел радостный ванар
चुक्रोध च दशग्रीवःcukrodha ca daśagrīvaḥи разгневался Десятишеий
बभौ हृष्टः च राघवःbabhau hṛṣṭaḥ ca rāghavaḥи сиял радостный Рагхава
Translation

Когда их оружие было разбито, они сошлись на кулаках, охваченные мощью и силой, словно два пылающих огня. Они били друг друга, снова и снова ревели, ударили друг друга ладонями и упали на землю. Затем они быстро вскочили, снова били друг друга, и два непобеждённых героя бросали друг друга руками. Тогда великостремительный ракшас Маходара достал лежавший неподалёку меч вместе со щитом. Так же лучший ванар, ещё более стремительный Сугрива, схватил большой меч, упавший вместе со щитом. Охваченные гневом, они с поднятыми мечами, радостные в бою и искусные в оружии, с ревом побежали друг на друга. Оба быстро обошли правый круг, разгневанные друг на друга и устремлённые к победе. Герой великой скорости Маходара, хвалившийся доблестью, дурноразумно опустил меч на большой щит Сугривы. Пока он вытягивал застрявший меч, слон-обезьяна Сугрива своим мечом снёс его голову вместе со шлемом и украшениями-серьгами. Увидев Маходару обезглавленным и павшим на землю, войско владыки ракшасов не удержалось на месте. Убив его вместе с ванарами, радостный ванар заревел; Десятишеий разгневался, а Рагхава засиял радостью.

Version

3722b269cbcd · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with