Ramayana
Рама разбивает великое копьё Раваны6.91.24-30
1954 / 2464
Ramayana · 6.91.24-30
Devanāgarī

स तां मातलिनानीतां शक्तिं वासवनिर्मिताम् । जग्राह परमक्रुद्धो राघवो रघुनन्दनः ॥
सा तोलिता बलवता शक्तिर् घण्टाकृतस्वना । नभः प्रज्वालयाम् आस युगान्तोक्लेन सप्रभा ॥
सा क्षिप्ता राक्षसेन्द्रस्य तस्मिञ् शूले पपात ह । भिन्नः शक्त्या महाञ् शूलो निपपात गतद्युतिः ॥
निर्बिभेद ततो बाणैर् हयान् अस्य महाजवान् । रामस् तीक्ष्णैर् महावेगैर् वज्रकल्पैः शितैः शरैः ॥
निर्बिभेदोरसि तदा रावणं निशितैः शरैः । राघवः परमायत्तो ललाटे पत्रिभिस् त्रिभिः ॥
स शरैर् भिन्नसर्वाङ्गो गात्रप्रस्रुत शोणितः । राक्षसेन्द्रः समूहस्थः फुल्लाशोक इवाबभौ ॥
स रामबाणैर् अतिविद्धगात्रो; निशाचरेन्द्रः क्षतजार्द्रगात्रः । जगाम खेदं च समाजमध्ये; क्रोधं च चक्रे सुभृशं तदानीम् ॥

Transliteration (IAST)

sa tāṃ mātalinānītāṃ śaktiṃ vāsavanirmitām | jagrāha paramakruddho rāghavo raghunandanaḥ ||
sā tolitā balavatā śaktir ghaṇṭākṛtasvanā | nabhaḥ prajvālayām āsa yugāntoklena saprabhā ||
sā kṣiptā rākṣasendrasya tasmiñ śūle papāta ha | bhinnaḥ śaktyā mahāñ śūlo nipapāta gatadyutiḥ ||
nirbibheda tato bāṇair hayān asya mahājavān | rāmas tīkṣṇair mahāvegair vajrakalpaiḥ śitaiḥ śaraiḥ ||
nirbibhedorasi tadā rāvaṇaṃ niśitaiḥ śaraiḥ | rāghavaḥ paramāyatto lalāṭe patribhis tribhiḥ ||
sa śarair bhinnasarvāṅgo gātraprasruta śoṇitaḥ | rākṣasendraḥ samūhasthaḥ phullāśoka ivābabhau ||
sa rāmabāṇair atividdhagātro; niśācarendraḥ kṣatajārdragātraḥ | jagāma khedaṃ ca samājamadhye; krodhaṃ ca cakre subhṛśaṃ tadānīm ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
स ताम् मातलिना आनीताम्sa tām mātalinā ānītāmон ту Матали принесённую
शक्तिम् वासवनिर्मिताम्śaktim vāsavanirmitāmшакти Васавой созданную
जग्राह परमक्रुद्धःjagrāha paramakruddhaḥвзял крайне разгневанный
राघवः रघुनन्दनःrāghavaḥ raghunandanaḥРагхава, радость Рагху
सा तोलिता बलवताsā tolitā balavatāона, поднятая сильным
शक्तिः घण्टाकृतस्वनाśaktiḥ ghaṇṭākṛtasvanāшакти, колокольный звук издающая
नभः प्रज्वालयाम् आसnabhaḥ prajvālayām āsaнебо зажгла
युगान्तोल्का इव सप्रभाyugāntolkā iva saprabhāкак метеор конца юги, сияющая
सा क्षिप्ता राक्षसेन्द्रस्यsā kṣiptā rākṣasendrasyaона, брошенная во владыки ракшасов
तस्मिन् शूले पपात हtasmin śūle papāta haна то копьё упала
भिन्नः शक्त्या महान् शूलःbhinnaḥ śaktyā mahān śūlaḥразбитый шакти великий копьё
निपपात गतद्युतिःnipapāta gatadyutiḥупало, лишённое блеска
निर्बिभेद ततः बाणैःnirbibheda tataḥ bāṇaiḥпронзил затем стрелами
हयान् अस्य महाजवान्hayān asya mahājavānего коней великобыстрых
रामः तीक्ष्णैः महावेगैःrāmaḥ tīkṣṇaiḥ mahāvegaiḥРама острыми великостремительными
वज्रकल्पैः शितैः शरैःvajrakalpaiḥ śitaiḥ śaraiḥмолниеподобными острыми стрелами
निर्बिभेद उरसि तदाnirbibheda urasi tadāпронзил в груди тогда
रावणम् निशितैः शरैःrāvaṇam niśitaiḥ śaraiḥРавану острыми стрелами
राघवः परमायत्तःrāghavaḥ paramāyattaḥРагхава крайне сосредоточенный
ललाटे पत्रिभिः त्रिभिःlalāṭe patribhiḥ tribhiḥв лоб тремя оперёнными
स शरैः भिन्नसर्वाङ्गःsa śaraiḥ bhinnasarvāṅgaḥон стрелами с разбитыми всеми членами
गात्रप्रस्रुत शोणितःgātraprasruta śoṇitaḥс кровью, текущей из тела
राक्षसेन्द्रः समूहस्थःrākṣasendraḥ samūhasthaḥвладыка ракшасов, в толпе стоящий
फुल्लाशोकः इव अबभौphullāśokaḥ iva ababhauкак цветущий ашока сиял
स रामबाणैः अतिविद्धगात्रःsa rāmabāṇaiḥ atividdhagātraḥон, стрелами Рамы сильно пронзённый телом
निशाचरेन्द्रः क्षतजार्द्रगात्रःniśācarendraḥ kṣatajārdragātraḥвладыка ночных странников, кровью мокрый телом
जगाम खेदम् चjagāma khedam caпришёл и к изнеможению
समाजमध्येsamājamadhyeсреди собрания
क्रोधम् च चक्रे सुभृशम्krodham ca cakre subhṛśamи гнев сделал очень сильный
तदानीम्tadānīmтогда
Translation

Крайне разгневанный Рагхава, радость рода Рагху, взял шакти, принесённую Матали и созданную Васавой. Когда сильный Рама поднял её, эта шакти с колокольным звуком, сияя как метеор конца юги, зажгла небо. Брошенная во владыку ракшасов, она ударила в то копьё; великое копьё, разбитое шакти, упало, лишившись блеска. Затем Рама острыми, стремительными, молниеподобными стрелами пронзил его великобыстрых коней. Крайне сосредоточенный Рагхава острыми стрелами пронзил Равану в грудь, а тремя оперёнными стрелами — в лоб. Владыка ракшасов, стоя среди своего войска, со всеми членами, пробитыми стрелами, и с кровью, текущей из тела, сиял как цветущий ашока. Сильно пронзённый стрелами Рамы, мокрый от крови владыка ночных странников среди собрания пришёл в изнеможение, но тогда же воспылал очень сильным гневом.

Version

c8725c58e33c · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with