Ramayana
Вишну разбивает ракшасов и убивает Мали7.7.1-10
2094 / 2464
Ramayana · 7.7.1-10
Devanāgarī

नारायणगिरिं ते तु गर्जन्तो राक्षसाम्बुदाः । अवर्षन्न् इषुवर्षेण वर्षेणाद्रिम् इवाम्बुदाः ॥
श्यामावदातस् तैर् विष्णुर् नीलैर् नक्तंचरोत्तमैः । वृतो ऽञ्जनगिरीवासीद् वर्षमाणैः पयोधरैः ॥
शलभा इव केदारं मशका इव पर्वतम् । यथामृतघटं जीवा मकरा इव चार्णवम् ॥
तथा रक्षोधनुर् मुक्ता वज्रानिलमनोजवाः । हरिं विशन्ति स्म शरा लोकास्तम् इव पर्यये ॥
स्यन्दनैः स्यन्दनगता गजैश् च गजधूर् गताः । अश्वारोहाः सदश्वैश् च पादाताश् चाम्बरे चराः ॥
राक्षसेन्द्रा गिरिनिभाः शरशक्त्यृष्टितोमरैः । निरुच्छ्वासं हरिं चक्रुः प्राणायाम इव द्विजम् ॥
निशाचरैस् तुद्यमानो मीनैर् इव महातिमिः । शार्ङ्गम् आयम्य गात्राणि राक्षसानां महाहवे ॥
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैर् वज्रवक्त्रैर् मनोजवैः । चिच्छेद तिलशो विष्णुः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥
विद्राव्य शरवर्षं तं वर्षं वायुर् इवोत्थितम् । पाञ्चजन्यं महाशङ्खं प्रदध्मौ पुरुषोत्तमः ॥
सो ऽम्बुजो हरिणा ध्मातः सर्वप्राणेन शङ्खराट् । ररास भीमनिह्रादो युगान्ते जलदो यथा ॥

Transliteration (IAST)

nārāyaṇagiriṃ te tu garjanto rākṣasāmbudāḥ | avarṣann iṣuvarṣeṇa varṣeṇādrim ivāmbudāḥ ||
śyāmāvadātas tair viṣṇur nīlair naktaṃcarottamaiḥ | vṛto 'ñjanagirīvāsīd varṣamāṇaiḥ payodharaiḥ ||
śalabhā iva kedāraṃ maśakā iva parvatam | yathāmṛtaghaṭaṃ jīvā makarā iva cārṇavam ||
tathā rakṣodhanur muktā vajrānilamanojavāḥ | hariṃ viśanti sma śarā lokāstam iva paryaye ||
syandanaiḥ syandanagatā gajaiś ca gajadhūr gatāḥ | aśvārohāḥ sadaśvaiś ca pādātāś cāmbare carāḥ ||
rākṣasendrā girinibhāḥ śaraśaktyṛṣṭitomaraiḥ | nirucchvāsaṃ hariṃ cakruḥ prāṇāyāma iva dvijam ||
niśācarais tudyamāno mīnair iva mahātimiḥ | śārṅgam āyamya gātrāṇi rākṣasānāṃ mahāhave ||
śaraiḥ pūrṇāyatotsṛṣṭair vajravaktrair manojavaiḥ | ciccheda tilaśo viṣṇuḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
vidrāvya śaravarṣaṃ taṃ varṣaṃ vāyur ivotthitam | pāñcajanyaṃ mahāśaṅkhaṃ pradadhmau puruṣottamaḥ ||
so 'mbujo hariṇā dhmātaḥ sarvaprāṇena śaṅkharāṭ | rarāsa bhīmanihrādo yugānte jalado yathā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
नारायणगिरिम् ते तुnārāyaṇagirim te tuна гору-Нараяну они же
गर्जन्तः राक्षसाम्बुदाःgarjantaḥ rākṣasāmbudāḥгремящие ракшасы-облака
अवर्षन् इषुवर्षेणavarṣan iṣuvarṣeṇaпроливали дождь стрел
वर्षेण अद्रिम् इव अम्बुदाःvarṣeṇa adrim iva ambudāḥкак облака дождём гору
श्यामावदातैः तैः विष्णुःśyāmāvadātaiḥ taiḥ viṣṇuḥтеми тёмно-светлыми Вишну
नीलैः नक्तंचरोत्तमैःnīlaiḥ naktaṃcarottamaiḥсиними лучшими ночными странниками
वृतः अञ्जनगिरिः इवvṛtaḥ añjanagiriḥ ivaокружённый как гора сурьмы
आसीत् वर्षमाणैः पयोधरैःāsīt varṣamāṇaiḥ payodharaiḥбыл дождящими тучами
शलभाः इव केदारम्śalabhāḥ iva kedāramкак саранча поле
मशकाः इव पर्वतम्maśakāḥ iva parvatamкак комары гору
यथा अमृतघटम् जीवाःyathā amṛtaghaṭam jīvāḥкак живые к сосуду нектара
मकराः इव च अर्णवम्makarāḥ iva ca arṇavamи как макары к океану
तथा रक्षोधनुः मुक्ताःtathā rakṣodhanuḥ muktāḥтак из луков ракшасов выпущенные
वज्रानिलमनोजवाःvajrānilamanojavāḥбыстрые как молния, ветер, ум
हरिम् विशन्ति स्म शराःharim viśanti sma śarāḥв Хари входили стрелы
लोकास्तम् इव पर्ययेlokāstam iva paryayeкак миры в закат при конце
स्यन्दनैः स्यन्दनगताःsyandanaiḥ syandanagatāḥна колесницах, в колесницах находящиеся
गजैः च गजधूः गताःgajaiḥ ca gajadhūḥ gatāḥи на слонах, на слоновьей упряжи находящиеся
अश्वारोहाः सदश्वैः चaśvārohāḥ sadaśvaiḥ caвсадники и на добрых конях
पादाताः च अम्बरे चराःpādātāḥ ca ambare carāḥи пешие, в воздухе движущиеся
राक्षसेन्द्राः गिरिनिभाःrākṣasendrāḥ girinibhāḥцари ракшасов, подобные горам
शरशक्त्यृष्टितोमरैःśaraśaktyṛṣṭitomaraiḥстрелами, дротиками, копьями, томарами
निरुच्छ्वासम् हरिम् चक्रुःnirucchvāsam harim cakruḥбездыханным Хари сделали
प्राणायामः इव द्विजम्prāṇāyāmaḥ iva dvijamкак дыхательное сдерживание брахмана
निशाचरैः तुद्यमानःniśācaraiḥ tudyamānaḥночными странниками поражаемый
मीनैः इव महातिमिःmīnaiḥ iva mahātimiḥкак великий кит рыбами
शार्ङ्गम् आयम्यśārṅgam āyamyaШарнгу натянув
गात्राणि राक्षसानाम् महाहवेgātrāṇi rākṣasānām mahāhaveчлены ракшасов в великой битве
शरैः पूर्णायतौत्सृष्टैःśaraiḥ pūrṇāyatautsṛṣṭaiḥстрелами, полностью натянутыми и выпущенными
वज्रवक्त्रैः मनोजवैःvajravaktraiḥ manojavaiḥс алмазными остриями, быстрыми как ум
चिच्छेद तिलशः विष्णुःciccheda tilaśaḥ viṣṇuḥразрезал на мелкие части Вишну
शतशः अथ सहस्रशःśataśaḥ atha sahasraśaḥсотнями затем тысячами
विद्राव्य शरवर्षम् तम्vidrāvya śaravarṣam tamрассеяв тот дождь стрел
वर्षम् वायुः इव उत्थितम्varṣam vāyuḥ iva utthitamкак ветер поднятый дождь
पाञ्चजन्यम् महाशङ्खम्pāñcajanyam mahāśaṅkhamПанчаджанью, великую раковину
प्रदध्मौ पुरुषोत्तमःpradadhmau puruṣottamaḥпротрубил Пурушоттама
सः अम्बुजः हरिणा ध्मातःsaḥ ambujaḥ hariṇā dhmātaḥта лотосная раковина Хари протрубленная
सर्वप्राणेन शङ्खराट्sarvaprāṇena śaṅkharāṭвсем дыханием, царь раковин
ररास भीमनिह्रादःrarāsa bhīmanihrādaḥзаревела страшным гулом
युगान्ते जलदः यथाyugānte jaladaḥ yathāкак туча в конце юги
Translation

Гремящие ракшасы, словно грозовые облака, проливали на гору-Нараяну дождь стрел, как тучи проливают дождь на гору. Окружённый тёмными и синими лучшими ночными странниками, Вишну казался горой сурьмы, обступленной дождящими облаками. Как саранча налетает на поле, комары — на гору, живые существа — к сосуду нектара, а макары — к океану, так стрелы, выпущенные из луков ракшасов, быстрые как молния, ветер и ум, входили в Хари, словно миры уходят в закат при конце времени. На колесницах, слонах и конях, пешие и летящие по воздуху, цари ракшасов, подобные горам, стрелами, дротиками, копьями и томарами сделали Хари как бы бездыханным, словно пранаяма делает неподвижным брахмана. Но, поражаемый ночными странниками как великий кит рыбами, Вишну натянул Шарнгу и в великой битве стрелами с алмазными остриями, быстрыми как ум, разрезал члены ракшасов на мелкие части, сотнями и тысячами. Рассеяв тот дождь стрел, как ветер рассеивает поднятый ливень, Пурушоттама протрубил в великую раковину Панчаджанью. Протрубленная всем дыханием Хари, эта лотосная царица раковин заревела страшным гулом, как туча в конце юги.

Version

def886f47f6f · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with