Ramayana
Равана побеждает Вайшравану и захватывает Пушпаку7.15.12-21
2128 / 2464
Ramayana · 7.15.12-21
Devanāgarī

ततो दूरात् प्रददृशे धनाध्यक्षो गदाधरः । शुक्रप्रोष्टःपदाभ्यां च शङ्खपद्मसमावृतः ॥
स दृष्ट्वा भ्रातरं संख्ये शापाद् विभ्रष्टगौरवम् । उवाच वचनं धीमान् युक्तं पैतामहे कुले ॥
मया त्वं वार्यमाणो ऽपि नावगच्छसि दुर्मते । पश्चाद् अस्य फलं प्राप्य ज्ञास्यसे निरयं गतः ॥
यो हि मोहाद् विषं पीत्वा नावगच्छति मानवः । परिणामे स वि मूढो जानीते कर्मणः फलम् ॥
दैवतानि हि नन्दन्ति धर्मयुक्तेन केन चित् । येन त्वम् ईदृशं भावं नीतस् तच् च न बुध्यसे ॥
यो हि मातॄह् पितॄन् भ्रातॄन् आचर्यांश् चावमन्यते । स पश्यति फलं तस्य प्रेतराजवशं गतः ॥
अध्रुवे हि शरीरे यो न करोति तपो ऽर्जनम् । स पश्चात् तप्यते मूढो मृतो दृष्ट्वात्मनो गतिम् ॥
कस्य चिन् न हि दुर्बुधेश् छन्दतो जायते मतिः । यादृशं कुरुते कर्म तादृशं फलम् अश्नुते ॥
बुद्धिं रूपं बलं वित्तं पुत्रान् माहात्म्यम् एव च । प्रप्नुवन्ति नराः सर्वं स्वकृतैः पूर्वकर्मभिः ॥
एवं निरयगामी त्वं यस्य ते मतिर् ईदृशी । न त्वां समभिभाषिष्ये दुर्वृत्तस्यैष निर्णयः ॥

Transliteration (IAST)

tato dūrāt pradadṛśe dhanādhyakṣo gadādharaḥ | śukraproṣṭaḥpadābhyāṃ ca śaṅkhapadmasamāvṛtaḥ ||
sa dṛṣṭvā bhrātaraṃ saṃkhye śāpād vibhraṣṭagauravam | uvāca vacanaṃ dhīmān yuktaṃ paitāmahe kule ||
mayā tvaṃ vāryamāṇo 'pi nāvagacchasi durmate | paścād asya phalaṃ prāpya jñāsyase nirayaṃ gataḥ ||
yo hi mohād viṣaṃ pītvā nāvagacchati mānavaḥ | pariṇāme sa vi mūḍho jānīte karmaṇaḥ phalam ||
daivatāni hi nandanti dharmayuktena kena cit | yena tvam īdṛśaṃ bhāvaṃ nītas tac ca na budhyase ||
yo hi mātṝh pitṝn bhrātṝn ācaryāṃś cāvamanyate | sa paśyati phalaṃ tasya pretarājavaśaṃ gataḥ ||
adhruve hi śarīre yo na karoti tapo 'rjanam | sa paścāt tapyate mūḍho mṛto dṛṣṭvātmano gatim ||
kasya cin na hi durbudheś chandato jāyate matiḥ | yādṛśaṃ kurute karma tādṛśaṃ phalam aśnute ||
buddhiṃ rūpaṃ balaṃ vittaṃ putrān māhātmyam eva ca | prapnuvanti narāḥ sarvaṃ svakṛtaiḥ pūrvakarmabhiḥ ||
evaṃ nirayagāmī tvaṃ yasya te matir īdṛśī | na tvāṃ samabhibhāṣiṣye durvṛttasyaiṣa nirṇayaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः दूरात् प्रददृशेtataḥ dūrāt pradadṛśeзатем издали был увиден
धनाध्यक्षः गदाधरःdhanādhyakṣaḥ gadādharaḥвладыка богатств, палицу держащий
शुक्रप्रोष्ठपदाभ्याम् चśukraproṣṭhapadābhyām caШукра и Проштхападой также
शङ्खपद्मसमावृतःśaṅkhapadmasamāvṛtaḥШанкхой и Падмой окружённый
सः दृष्ट्वा भ्रातरम् संख्येsaḥ dṛṣṭvā bhrātaram saṃkhyeон увидев брата в битве
शापात् विभ्रष्टगौरवम्śāpāt vibhraṣṭagauravamпроклятием утратившего достоинство
उवाच वचनम् धीमान्uvāca vacanam dhīmānсказал слово мудрый
युक्तम् पैतामहे कुलेyuktam paitāmahe kuleуместное в роде Прародителя
मया त्वम् वार्यमाणः अपिmayā tvam vāryamāṇaḥ apiмной ты удерживаемый даже
न अवगच्छसि दुर्मतेna avagacchasi durmateне понимаешь, дурноумный
पश्चात् अस्य फलम् प्राप्यpaścāt asya phalam prāpyaпотом этого плод получив
ज्ञास्यसे निरयम् गतःjñāsyase nirayam gataḥузнаешь, в ад попав
यः हि मोहात् विषम् पीत्वाyaḥ hi mohāt viṣam pītvāкто ведь от заблуждения яд выпив
न अवगच्छति मानवःna avagacchati mānavaḥне понимает, человек
परिणामे सः विमूढःpariṇāme saḥ vimūḍhaḥв конце он, заблудший
जानीते कर्मणः फलम्jānīte karmaṇaḥ phalamузнаёт плод действия
दैवतानि हि नन्दन्तिdaivatāni hi nandantiбожества ведь радуются
धर्मयुक्तेन केन चित्dharmayuktena kena citкем-либо соединённым с дхармой
येन त्वम् ईदृशम् भावम्yena tvam īdṛśam bhāvamчем ты в такое состояние
नीतः तत् च न बुध्यसेnītaḥ tat ca na budhyaseприведён, того не понимаешь
यः हि मातॄः पितॄन् भ्रातॄन्yaḥ hi mātṝḥ pitṝn bhrātṝnкто ведь матерей, отцов, братьев
आचर्यान् च अवमन्यतेācaryān ca avamanyateи учителей презирает
सः पश्यति फलम् तस्यsaḥ paśyati phalam tasyaон видит плод этого
प्रेतराजवशम् गतःpretarājavaśam gataḥпод власть царя мёртвых попав
अध्रुवे हि शरीरे यःadhruve hi śarīre yaḥв непрочном ведь теле кто
न करोति तपः अर्जनम्na karoti tapaḥ arjanamне делает накопление тапаса
सः पश्चात् तप्यते मूढःsaḥ paścāt tapyate mūḍhaḥон потом мучится, глупец
मृतः दृष्ट्वा आत्मनः गतिम्mṛtaḥ dṛṣṭvā ātmanaḥ gatimумерший, увидев свой путь
कस्य चित् न हि दुर्बुद्धेःkasya cit na hi durbuddheḥни у кого ведь дурноумного
छन्दतः जायते मतिःchandataḥ jāyate matiḥпо желанию рождается мысль
यादृशम् कुरुते कर्मyādṛśam kurute karmaкакое совершает действие
तादृशम् फलम् अश्नुतेtādṛśam phalam aśnuteтакой плод вкушает
बुद्धिम् रूपम् बलम् वित्तम्buddhim rūpam balam vittamразум, красоту, силу, богатство
पुत्रान् माहात्म्यम् एव चputrān māhātmyam eva caсыновей и величие именно
प्रप्नुवन्ति नराः सर्वम्prapnuvanti narāḥ sarvamлюди получают всё
स्वकृतैः पूर्वकर्मभिःsvakṛtaiḥ pūrvakarmabhiḥсвоими прежними деяниями
एवम् निरयगामी त्वम्evam nirayagāmī tvamтак в ад идущий ты
यस्य ते मतिः ईदृशीyasya te matiḥ īdṛśīу которого мысль такая
न त्वाम् समभिभाषिष्येna tvām samabhibhāṣiṣyeне буду с тобой говорить
दुर्वृत्तस्य एष निर्णयःdurvṛttasya eṣa nirṇayaḥдурного поведения это решение
Translation

Затем издали показался владыка богатств, держащий палицу, окружённый Шукра, Проштхападой, Шанкхой и Падмой. Увидев в битве своего брата, лишённого достоинства проклятием, мудрый Вайшравана произнёс слова, подобающие роду Прародителя: «Хотя я удерживаю тебя, ты не понимаешь, дурноумный. Позднее, получив плод этого поступка и попав в ад, ты узнаешь. Человек, который в заблуждении выпил яд и не понимает этого, в конце, заблудший, узнаёт плод своего действия. Божества радуются тому, кто соединён с дхармой; ты же не понимаешь, чем приведён в такое состояние. Кто презирает матерей, отцов, братьев и учителей, тот увидит плод этого, попав под власть царя мёртвых. Кто в непрочном теле не накапливает тапас, тот после смерти, увидев свой путь, мучится, глупец. Ни у какого дурноумного мысль не рождается просто по желанию: какой поступок совершает, такой плод и вкушает. Разум, красоту, силу, богатство, сыновей и величие люди получают своими прежними деяниями. Так и ты идёшь в ад, раз у тебя такая мысль. Я не стану больше говорить с тобой: таков итог дурного поведения».

Version

2300fc72939d · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with