एवं ब्रुवाणां रम्भां तां धर्मार्थसहितं वचः । निर्भर्त्स्य राक्षसो मोहात् प्रतिगृह्य बलाद् बली । काममोहाभिसंरब्धो मैथुनायोपचक्रमे ॥
सा विमुक्ता ततो रम्भा भ्रष्टमाल्यविभूषणा । गजेन्द्राक्रीडमथिता नदीवाकुलतां गता ॥
सा वेपमाना लज्जन्ती भीता करकृताञ्जलिः । नलकूबरम् आसाद्य पादयोर् निपपात ह ॥
तदवस्थां च तां दृष्ट्वा महात्मा नलकूबरः । अब्रवीत् किम् इदं भद्रे पादयोः पतितासि मे ॥
सा तु निश्वसमाना च वेपमानाथ साञ्जलिः । तस्मै सर्वं यथातथ्यम् आख्यातुम् उपचक्रमे ॥
एष देव दशग्रीवः प्राप्तो गन्तुं त्रिविष्टपम् । तेन सैन्यसहायेन निशेह परिणाम्यते ॥
आयान्ती तेन दृष्टास्मि त्वत्सकाशम् अरिंदम । गृहीत्वा तेन पृष्टास्मि कस्य त्वम् इति रक्षसा ॥
मया तु सर्वं यत् सत्यं तद् धि तस्मै निवेदितम् । काममोहाभिभूतात्मा नाश्रौषीत् तद् वचो मम ॥
याच्यमानो मया देव स्नुषा ते ऽहम् इति प्रभो । तत् सर्वं पृष्ठतः कृत्वा बलात् तेनास्मि धर्षिता ॥
एवं त्वम् अपराधं मे क्षन्तुम् अर्हसि मानद । न हि तुल्यं बलं सौम्य स्त्रियाश् च पुरुषस्य च ॥
evaṃ bruvāṇāṃ rambhāṃ tāṃ dharmārthasahitaṃ vacaḥ | nirbhartsya rākṣaso mohāt pratigṛhya balād balī | kāmamohābhisaṃrabdho maithunāyopacakrame ||
sā vimuktā tato rambhā bhraṣṭamālyavibhūṣaṇā | gajendrākrīḍamathitā nadīvākulatāṃ gatā ||
sā vepamānā lajjantī bhītā karakṛtāñjaliḥ | nalakūbaram āsādya pādayor nipapāta ha ||
tadavasthāṃ ca tāṃ dṛṣṭvā mahātmā nalakūbaraḥ | abravīt kim idaṃ bhadre pādayoḥ patitāsi me ||
sā tu niśvasamānā ca vepamānātha sāñjaliḥ | tasmai sarvaṃ yathātathyam ākhyātum upacakrame ||
eṣa deva daśagrīvaḥ prāpto gantuṃ triviṣṭapam | tena sainyasahāyena niśeha pariṇāmyate ||
āyāntī tena dṛṣṭāsmi tvatsakāśam ariṃdama | gṛhītvā tena pṛṣṭāsmi kasya tvam iti rakṣasā ||
mayā tu sarvaṃ yat satyaṃ tad dhi tasmai niveditam | kāmamohābhibhūtātmā nāśrauṣīt tad vaco mama ||
yācyamāno mayā deva snuṣā te 'ham iti prabho | tat sarvaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā balāt tenāsmi dharṣitā ||
evaṃ tvam aparādhaṃ me kṣantum arhasi mānada | na hi tulyaṃ balaṃ saumya striyāś ca puruṣasya ca ||
Рамбха произнесла речь, соединённую с дхармой и смыслом, но ракшас в заблуждении отверг её, схватил силой и, охваченный страстью и ослеплением, совершил насилие. Когда Рамбха была отпущена, её гирлянды и украшения были сбиты; она была смята, как река, взбаламученная игрой вожака слонов. Дрожа, стыдясь и боясь, со сложенными ладонями она пришла к Налакубаре и упала к его ногам. Увидев её в таком состоянии, великий духом Налакубара сказал: «Что случилось, благая? Почему ты упала к моим ногам?» Тогда она, вздыхая, дрожа и сложив ладони, начала рассказывать ему всё как было: «Господин, Десятишеий пришёл, направляясь в Тривиштапу, и проводит здесь ночь со своим войском. Когда я шла к тебе, укротитель врагов, он увидел меня, схватил и спросил: “Чья ты?” Я сообщила ему всю истину, но его сознание было захвачено желанием и заблуждением, и он не услышал моего слова. Я умоляла его, о владыка: “Я твоя невестка”, но он всё это отбросил и силой оскорбил меня. Поэтому ты должен простить мой невольный проступок, о дарующий честь: ведь сила женщины и мужчины не равна».
e5374636df72 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Текст прямо подчёркивает, что Рамбха говорила правду и просила защиты, а Равана сознательно переступил через это. Её обращение к Налакубаре снимает с неё вину: нарушителем дхармы является тот, кто использовал силу против беззащитной.