Ramayana
Равана приходит к Нармаде7.31.13-23
2197 / 2464
Ramayana · 7.31.13-23
Devanāgarī

स तम् अभ्रम् इवाविष्टम् उद्भ्रान्तम् इव मेदिनीम् । अपश्यद् रावणो विन्ध्यम् आलिखन्तम् इवाम्बरम् ॥
सहस्रशिखरोपेतं सिंहाध्युषितकन्दरम् । प्रपात पतितैः शीतैः साट्टहासम् इवाम्बुभिः ॥
देवदानवगन्धर्वैः साप्सरोगणकिंनरैः । साह स्त्रीभिः क्रीडमानैः स्वर्गभूतं महोच्छ्रयम् ॥
नदीभिः स्यन्दमानाभिर् अगतिप्रतिमं जलम् । स्फुटीभिश् चलजिह्वाभिर् वमन्तम् इव विष्ठितम् ॥
उल्कावन्तं दरीवन्तं हिमवत्संनिभं गिरिम् । पश्यमानस् ततो विन्ध्यं रावणो नर्मदां ययौ ॥
चलोपलजलां पुण्यां पश्चिमोदधिगामिनीम् । महिषैः सृमरैः सिंहैः शार्दूलर्क्षगजोत्तमैः । उष्णाभितप्तैस् तृषितैः संक्षोभितजलाशयाम् ॥
चक्रवाकैः सकारण्डैः सहंसजलकुक्कुटैः । सारसैश् च सदामत्तैः कोकूजद्भिः समावृताम् ॥
फुल्लद्रुमकृतोत्तंसां चक्रवाकयुगस्तनीम् । विस्तीर्णपुलिनश्रोणीं हंसावलिसुमेखलाम् ॥
पुष्परेण्वनुलिप्ताङ्गीं जलफेनामलांशुकाम् । जलावगाहसंस्पर्शां फुल्लोत्पलशुभेक्षणाम् ॥
पुष्पकाद् अवरुह्याशु नर्मदां सरितां वराम् । इष्टाम् इव वरां नारीम् अवगाह्य दशाननः ॥
स तस्याः पुलिने रम्ये नानाकुसुमशोभिते । उपोपविष्टः सचिवैः सार्धं राक्षसपुंगवः । नर्मदा दर्शजं हर्षम् आप्तवान् राक्षसेश्वरः ॥

Transliteration (IAST)

sa tam abhram ivāviṣṭam udbhrāntam iva medinīm | apaśyad rāvaṇo vindhyam ālikhantam ivāmbaram ||
sahasraśikharopetaṃ siṃhādhyuṣitakandaram | prapāta patitaiḥ śītaiḥ sāṭṭahāsam ivāmbubhiḥ ||
devadānavagandharvaiḥ sāpsarogaṇakiṃnaraiḥ | sāha strībhiḥ krīḍamānaiḥ svargabhūtaṃ mahocchrayam ||
nadībhiḥ syandamānābhir agatipratimaṃ jalam | sphuṭībhiś calajihvābhir vamantam iva viṣṭhitam ||
ulkāvantaṃ darīvantaṃ himavatsaṃnibhaṃ girim | paśyamānas tato vindhyaṃ rāvaṇo narmadāṃ yayau ||
calopalajalāṃ puṇyāṃ paścimodadhigāminīm | mahiṣaiḥ sṛmaraiḥ siṃhaiḥ śārdūlarkṣagajottamaiḥ | uṣṇābhitaptais tṛṣitaiḥ saṃkṣobhitajalāśayām ||
cakravākaiḥ sakāraṇḍaiḥ sahaṃsajalakukkuṭaiḥ | sārasaiś ca sadāmattaiḥ kokūjadbhiḥ samāvṛtām ||
phulladrumakṛtottaṃsāṃ cakravākayugastanīm | vistīrṇapulinaśroṇīṃ haṃsāvalisumekhalām ||
puṣpareṇvanuliptāṅgīṃ jalaphenāmalāṃśukām | jalāvagāhasaṃsparśāṃ phullotpalaśubhekṣaṇām ||
puṣpakād avaruhyāśu narmadāṃ saritāṃ varām | iṣṭām iva varāṃ nārīm avagāhya daśānanaḥ ||
sa tasyāḥ puline ramye nānākusumaśobhite | upopaviṣṭaḥ sacivaiḥ sārdhaṃ rākṣasapuṃgavaḥ | narmadā darśajaṃ harṣam āptavān rākṣaseśvaraḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सः तम्saḥ tamон ту
अभ्रम् इव आविष्टम्abhram iva āviṣṭamсловно в облако вошедшую
उद्भ्रान्तम् इव मेदिनीम्udbhrāntam iva medinīmсловно взметнувшуюся землю
अपश्यत् रावणःapaśyat rāvaṇaḥувидел Равана
विन्ध्यम्vindhyamВиндхью
आलिखन्तम् इव अम्बरम्ālikhantam iva ambaramсловно чертящую небо
सहस्रशिखरोपेतम्sahasraśikharopetamс тысячей вершин
सिंहाध्युषितकन्दरम्siṃhādhyuṣitakandaramс пещерами, населёнными львами
प्रपात पतितैःprapāta patitaiḥпадающими водопадами
शीतैः अम्बुभिःśītaiḥ ambubhiḥхолодными водами
साट्टहासम् इवsāṭṭahāsam ivaсловно с громким смехом
देवदानवगन्धर्वैःdevadānavagandharvaiḥбогами, данавами, гандхарвами
साप्सरोगणकिंनरैःsāpsarogaṇakiṃnaraiḥс апсарами и киннарами
सह स्त्रीभिःsaha strībhiḥвместе с женщинами
क्रीडमानैःkrīḍamānaiḥиграющими
स्वर्गभूतम्svargabhūtamставшую небом
महोच्छ्रयम्mahocchrayamвеликую высоту
नदीभिः स्यन्दमानाभिःnadībhiḥ syandamānābhiḥреками текущими
अगतिप्रतिमम् जलम्agatipratimam jalamводу, подобную бездвижной
स्फुटीभिःsphuṭībhiḥясными, разверстыми
चलजिह्वाभिःcalajihvābhiḥс подвижными языками
वमन्तम् इवvamantam ivaсловно извергающую
विष्ठितम्viṣṭhitamстоящую широко
उल्कावन्तम्ulkāvantamс метеорами
दरीवन्तम्darīvantamс пещерами
हिमवत्संनिभम् गिरिम्himavatsaṃnibham girimгору, подобную Химавату
पश्यमानःpaśyamānaḥсмотря
ततः विन्ध्यम्tataḥ vindhyamзатем Виндхью
रावणःrāvaṇaḥРавана
नर्मदाम् ययौnarmadām yayauк Нармаде пошёл
चलोपलजलाम्calopalajalāmс водой, движущей камни
पुण्याम्puṇyāmсвященную
पश्चिमोदधिगामिनीम्paścimodadhigāminīmтекущую к западному океану
महिषैःmahiṣaiḥбуйволами
सृमरैःsṛmaraiḥсримарами
सिंहैःsiṃhaiḥльвами
शार्दूलर्क्षगजोत्तमैःśārdūlarkṣagajottamaiḥтиграми, медведями и лучшими слонами
उष्णाभितप्तैःuṣṇābhitaptaiḥжаром истомлёнными
तृषितैःtṛṣitaiḥжаждущими
संक्षोभितजलाशयाम्saṃkṣobhitajalāśayāmчьи воды были взволнованы
चक्रवाकैःcakravākaiḥчакраваками
सकारण्डैःsakāraṇḍaiḥс карандавами
सहंसजलकुक्कुटैःsahaṃsajalakukkuṭaiḥс гусями и водяными птицами
सारसैः चsārasaiḥ caи журавлями
सदामत्तैःsadāmattaiḥвсегда опьянёнными
कोकूजद्भिःkokūjadbhiḥкриками звучащими
समावृताम्samāvṛtāmокружённую
फुल्लद्रुमकृतोत्तंसाम्phulladrumakṛtottaṃsāmс украшением из цветущих деревьев
चक्रवाकयुगस्तनीम्cakravākayugastanīmс парами чакравак как грудями
विस्तीर्णपुलिनश्रोणीम्vistīrṇapulinaśroṇīmс широкими песками как бёдрами
हंसावलिसुमेखलाम्haṃsāvalisumekhalāmс вереницами гусей как поясом
पुष्परेण्वनुलिप्ताङ्गीम्puṣpareṇvanuliptāṅgīmс телом, умащённым цветочной пыльцой
जलफेनामलांशुकाम्jalaphenāmalāṃśukāmс чистой одеждой водяной пены
जलावगाहसंस्पर्शाम्jalāvagāhasaṃsparśāmс прикосновением погружения в воду
फुल्लोत्पलशुभेक्षणाम्phullotpalaśubhekṣaṇāmс цветущими лотосами как прекрасными глазами
पुष्पकात् अवरुह्य आशुpuṣpakāt avaruhya āśuс Пушпаки быстро спустившись
नर्मदाम्narmadāmв Нармаду
सरिताम् वराम्saritām varāmлучшую из рек
इष्टाम् इवiṣṭām ivaсловно желанную
वराम् नारीम्varām nārīmпрекрасную женщину
अवगाह्यavagāhyaвойдя
दशाननःdaśānanaḥДесятиликий
सः तस्याःsaḥ tasyāḥон её
पुलिने रम्येpuline ramyeна прекрасном берегу
नानाकुसुमशोभितेnānākusumaśobhiteукрашенном разными цветами
उपोपविष्टःupopaviṣṭaḥсел
सचिवैः सार्धम्sacivaiḥ sārdhamвместе с советниками
राक्षसपुंगवःrākṣasapuṃgavaḥбык среди ракшасов
नर्मदा दर्शजम्narmadā darśajamот созерцания Нармады
हर्षम् आप्तवान्harṣam āptavānрадость получил
राक्षसेश्वरःrākṣaseśvaraḥвладыка ракшасов
Translation

Равана увидел Виндхью: она словно входила в облака, словно взметнувшаяся земля, словно чертила небо. Она была наделена тысячью вершин, её пещеры были населены львами, а падающие водопады с холодной водой будто звучали громким смехом. На её великой высоте, словно ставшей небом, играли боги, данавы, гандхарвы, апсары, киннары и женщины. Из её текущих рек вода казалась неподвижной; она стояла широко, как будто извергая её из ясных расщелин с подвижными языками. Глядя на эту гору, подобную Химавату, с метеорами и пещерами, Равана затем пошёл к Нармаде. Эта священная река, текущая к западному океану, двигала камни своими водами; её водоёмы были взволнованы буйволами, срмарами, львами, тиграми, медведями и лучшими слонами, истомлёнными жаром и жаждой. Она была окружена чакраваками, карандавами, гусями, водяными птицами и постоянно опьянёнными журавлями с их криками. Цветущие деревья были её украшением, пары чакравак — грудями, широкие песчаные отмели — бёдрами, вереницы гусей — прекрасным поясом; её тело было умащено цветочной пыльцой, чистой одеждой была водяная пена, прикосновением — погружение в воду, а прекрасными глазами — цветущие лотосы. Быстро спустившись с Пушпаки, Десятиликий вошёл в Нармаду, лучшую из рек, словно в желанную прекрасную женщину. На её прекрасном берегу, украшенном множеством цветов, бык среди ракшасов сел вместе с советниками, и владыка ракшасов получил радость от созерцания Нармады.

Version

fe81bb58d854 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with