तौ तु रावणसंदिष्टौ भ्रातरौ शुकसारणौ । व्योमान्तरचरौ वीरौ प्रस्थितौ पश्चिमोन्मुखौ ॥
अर्धयोजनमात्रं तु गत्वा तौ तु निशाचरौ । पश्येतां पुरुषं तोये क्रीडन्तं सहयोषितम् ॥
बृहत्सालप्रतीकशं तोयव्याकुलमूर्धजम् । मदरक्तान्तनयनं मदनाकारवर्चसं ॥
नदीं बाहुसहस्रेण रुन्धन्तम् अरिमर्दनम् । गिरिं पादसहस्रेण रुन्धन्तम् इव मेदिनीम् ॥
बालानां वरनारीणां सहस्रेणाभिसंवृतम् । समदानां करेणूनां सहस्रेणेव कुञ्जरम् ॥
तम् अद्भुततमं दृष्ट्वा राक्षसौ शुकसारणौ । संनिवृत्ताव् उपागम्य रावणं तम् अथोचतुः ॥
बृहत्सालप्रतीकाशः को ऽप्य् असौ राक्षसेश्वर । नर्मदां रोधवद् रुद्ध्वा क्रीडापयति योषितः ॥
तेन बाहुसहस्रेण संनिरुद्धजला नदी । सागरोद्गारसंकाशान् उद्गारान् सृजते मुहुः ॥
इत्य् एवं भाषमाणौ तौ निशम्य शुकसारणौ । रावणो ऽर्जुन इत्य् उक्त्वा उत्तस्थौ युद्धलालसः ॥
tau tu rāvaṇasaṃdiṣṭau bhrātarau śukasāraṇau | vyomāntaracarau vīrau prasthitau paścimonmukhau ||
ardhayojanamātraṃ tu gatvā tau tu niśācarau | paśyetāṃ puruṣaṃ toye krīḍantaṃ sahayoṣitam ||
bṛhatsālapratīkaśaṃ toyavyākulamūrdhajam | madaraktāntanayanaṃ madanākāravarcasaṃ ||
nadīṃ bāhusahasreṇa rundhantam arimardanam | giriṃ pādasahasreṇa rundhantam iva medinīm ||
bālānāṃ varanārīṇāṃ sahasreṇābhisaṃvṛtam | samadānāṃ kareṇūnāṃ sahasreṇeva kuñjaram ||
tam adbhutatamaṃ dṛṣṭvā rākṣasau śukasāraṇau | saṃnivṛttāv upāgamya rāvaṇaṃ tam athocatuḥ ||
bṛhatsālapratīkāśaḥ ko 'py asau rākṣaseśvara | narmadāṃ rodhavad ruddhvā krīḍāpayati yoṣitaḥ ||
tena bāhusahasreṇa saṃniruddhajalā nadī | sāgarodgārasaṃkāśān udgārān sṛjate muhuḥ ||
ity evaṃ bhāṣamāṇau tau niśamya śukasāraṇau | rāvaṇo 'rjuna ity uktvā uttasthau yuddhalālasaḥ ||
Два героя, братья Шука и Сарана, посланные Раваной и движущиеся в пространстве неба, отправились лицом к западу. Пройдя примерно пол-йоджаны, эти два ночных странника увидели мужа, играющего в воде с женщинами. Он был подобен большому саловому дереву, его волосы были растрёпаны водой, края глаз покраснели от опьянения, а облик сиял как у Камы. Этот сокрушитель врагов запирал реку тысячей рук, словно гора тысячей ног запирает землю. Он был окружён тысячей юных прекрасных женщин, как слон окружён тысячей одинаково опьянённых слониц. Увидев этого удивительнейшего мужа, два ракшаса, Шука и Сарана, вернулись, подошли к Раване и сказали: «О владыка ракшасов, там кто-то, подобный большому саловому дереву, заградил Нармаду как плотиной и развлекает женщин. Его тысячей рук вода реки полностью заперта, и река снова и снова рождает излияния, подобные извержениям океана». Услышав так говоривших Шуку и Сарану, Равана сказал: «Это Арджуна», — и поднялся, жаждая битвы.
63af0acec427 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Разведка видит Арджуну не как обычного царя, а как почти космическую силу: человек с тысячей рук меняет саму реку. Для Раваны этого достаточно, чтобы забыть незавершённый обряд и искать поединка.