Ramayana · 7.60.18-19
॥
Devanāgarī
तम् उवाचाथ शत्रुघ्न क्व मे जीवन् गमिष्यसि । दुर्बलो ऽप्य् आगतः शत्रुर् न मोक्तव्यः कृतात्मना ॥
यो हि विक्लवया बुद्ध्या प्रसरं शत्रवे ददौ । स हतो मन्दबुद्धित्वाद् यथा कापुरुषस् तथा ॥
Transliteration (IAST)
tam uvācātha śatrughna kva me jīvan gamiṣyasi | durbalo 'py āgataḥ śatrur na moktavyaḥ kṛtātmanā ||
yo hi viklavayā buddhyā prasaraṃ śatrave dadau | sa hato mandabuddhitvād yathā kāpuruṣas tathā ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तम्tamему
उवाचuvācaсказал
अथathaзатем
शत्रुघ्नःśatrughnaḥШатругхна
क्वkvaкуда
मेmeот меня
जीवन्jīvanживым
गमिष्यसिgamiṣyasiуйдёшь
दुर्बलः अपिdurbalaḥ apiдаже слабый
आगतःāgataḥпришедший
शत्रुःśatruḥвраг
नnaне
मोक्तव्यःmoktavyaḥдолжен быть отпущен
कृतात्मनाkṛtātmanāсобранным человеком
यः हिyaḥ hiкто ведь
विक्लवयाviklavayāсмущённым
बुद्ध्याbuddhyāразумом
प्रसरम्prasaramпростор, возможность
शत्रवेśatraveврагу
ददौdadauдал
सःsaḥон
हतःhataḥубит
मन्दबुद्धित्वात्mandabuddhitvātиз-за слабого разума
यथाyathāкак
कापुरुषःkāpuruṣaḥничтожный человек
तथाtathāтак
Translation
Тогда Шатругхна сказал ему: «Куда ты уйдёшь от меня живым? Даже слабого врага, когда он пришёл, собранный человек не должен отпускать. Кто смущённым разумом даёт врагу простор, тот из-за слабого разума погибает, как ничтожный человек».
Version
16dd35ff6d1d · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Шатругхна сразу пресекает попытку Лаваны уйти за оружием. Его ответ точен: милость к врагу, который остаётся угрозой всем живым существам, здесь была бы не благородством, а слабостью разума.