Ramayana
Шатругхна убивает Лавану стрелой Вишну7.61.24-30
2315 / 2464
Ramayana · 7.61.24-30
Devanāgarī

तेषां तद् वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामनः । भयकारणम् आचष्टे देवानाम् अभयंकरः ॥
वधाय लवणस्याजौ शरः शत्रुघ्नधारितः । तेजसा यस्य सर्वे स्म संमूढाः सुरसत्तमाः ॥
एषो हि पूर्वं देवस्य लोककर्तुः सनातनः । शरस् तेजोमयो वत्सा येन वै भयम् आगतम् ॥
एष वै कैटभस्यार्थे मधुनश् च महाशरः । सृष्टो महात्मना तेन वधार्थं दैत्ययोस् तयोः ॥
एवम् एतं प्रजानीध्वं विष्णोस् तेजोमयं शरम् । एषा चैव तनुः पूर्वा विष्णोस् तस्य महात्मनः ॥
इतो गच्छता पश्यध्वं वध्यमानं महात्मना । रामानुजेन वीरेण लवणं राक्षसोत्तमम् ॥
तस्य ते देवदेवस्य निशम्य मधुरां गिरम् । आजग्मुर् यत्र युध्येते शत्रुघ्नलवणाव् उभौ ॥

Transliteration (IAST)

teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā brahmā lokapitāmanaḥ | bhayakāraṇam ācaṣṭe devānām abhayaṃkaraḥ ||
vadhāya lavaṇasyājau śaraḥ śatrughnadhāritaḥ | tejasā yasya sarve sma saṃmūḍhāḥ surasattamāḥ ||
eṣo hi pūrvaṃ devasya lokakartuḥ sanātanaḥ | śaras tejomayo vatsā yena vai bhayam āgatam ||
eṣa vai kaiṭabhasyārthe madhunaś ca mahāśaraḥ | sṛṣṭo mahātmanā tena vadhārthaṃ daityayos tayoḥ ||
evam etaṃ prajānīdhvaṃ viṣṇos tejomayaṃ śaram | eṣā caiva tanuḥ pūrvā viṣṇos tasya mahātmanaḥ ||
ito gacchatā paśyadhvaṃ vadhyamānaṃ mahātmanā | rāmānujena vīreṇa lavaṇaṃ rākṣasottamam ||
tasya te devadevasya niśamya madhurāṃ giram | ājagmur yatra yudhyete śatrughnalavaṇāv ubhau ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तेषाम्teṣāmих
तत्tatэту
वचनम्vacanamречь
श्रुत्वाśrutvāуслышав
ब्रह्माbrahmāБрахма
लोकपितामहःlokapitāmahaḥПраотец мира
भयकारणम्bhayakāraṇamпричину страха
आचष्टेācaṣṭeобъяснил
देवानाम्devānāmбогов
अभयंकरःabhayaṃkaraḥдарующий бесстрашие
वधायvadhāyaдля убийства
लवणस्यlavaṇasyaЛаваны
आजौājauв битве
शरःśaraḥстрела
शत्रुघ्नधारितःśatrughnadhāritaḥдержимая Шатругхной
तेजसाtejasāсиянием
यस्यyasyaкоторой
सर्वेsarveвсе
स्मsmaже
संमूढाःsaṃmūḍhāḥпоражены, смущены
सुरसत्तमाःsurasattamāḥо лучшие из богов
एषः हिeṣaḥ hiэто ведь
पूर्वम्pūrvamпрежде
देवस्यdevasyaбога
लोककर्तुःlokakartuḥтворца мира
सनातनःsanātanaḥвечного
शरःśaraḥстрела
तेजोमयःtejomayaḥсостоящая из сияния
वत्साःvatsāḥо дети
येनyenaиз-за которой
वैvaiже
भयम्bhayamстрах
आगतम्āgatamпришёл
एषः वैeṣaḥ vaiименно эта
कैटभस्य अर्थेkaiṭabhasya artheради Кайтабхи
मधुनः चmadhunaḥ caи Мадху
महाशरःmahāśaraḥвеликая стрела
सृष्टःsṛṣṭaḥсоздана
महात्मनाmahātmanāвеликой душой
तेनtenaтем
वधार्थम्vadhārthamдля убийства
दैत्ययोःdaityayoḥдвух дайтьев
तयोःtayoḥтех
एवम्evamтак
एतम्etamэту
प्रजानीध्वम्prajānīdhvamзнайте
विष्णोःviṣṇoḥВишну
तेजोमयम्tejomayamсостоящую из сияния
शरम्śaramстрелу
एषाeṣāэто
च एवca evaи именно
तनुःtanuḥформа
पूर्वाpūrvāдревняя
विष्णोःviṣṇoḥВишну
तस्यtasyaтого
महात्मनःmahātmanaḥвеликодушного
इतःitaḥотсюда
गच्छताgacchatāидя
पश्यध्वम्paśyadhvamсмотрите
वध्यमानम्vadhyamānamубиваемого
महात्मनाmahātmanāвеликодушным
रामानुजेनrāmānujenaмладшим братом Рамы
वीरेणvīreṇaгероем
लवणम्lavaṇamЛавану
राक्षसोत्तमम्rākṣasottamamлучшего из ракшасов
तस्यtasyaего
तेteте
देवदेवस्यdevadevasyaбога богов
निशम्यniśamyaуслышав
मधुराम्madhurāmсладкую
गिरम्giramречь
आजग्मुःājagmuḥпришли
यत्रyatraтуда, где
युध्येतेyudhyeteсражались
शत्रुघ्नलवणौśatrughnalavaṇauШатругхна и Лавана
उभौubhauоба
Translation

Услышав их речь, Брахма, Праотец мира и дарующий богам бесстрашие, объяснил причину страха: «О лучшие из богов, это стрела, которую Шатругхна держит в битве для убийства Лаваны; её сиянием вы все поражены. О дети, это древняя, состоящая из сияния стрела вечного Бога, творца мира; из-за неё и пришёл страх. Именно эта великая стрела была создана тем Великодушным ради Мадху и Кайтабхи, для убийства тех двух дайтьев. Знайте её как сияющую стрелу Вишну; это и есть древняя форма того великодушного Вишну. Идите отсюда и смотрите, как герой, младший брат Рамы, убивает великодушной силой лучшего из ракшасов, Лавану». Услышав сладкую речь Бога богов, они пришли туда, где сражались Шатругхна и Лавана.

Version

69df6b1830cf · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with