यो ह्य् अधर्मम् अकार्यं वा विषये पार्थिवस्य हि । करोति राजशार्दूल पुरे वा दुर्मतिर् नरः । क्षिप्रं हि नरकं याति स च राजा न संशयः ॥
स त्वं पुरुषशार्दूल मार्गस्व विषयं स्वकम् । दुष्कृतं यत्र पश्येथास् तत्र यत्नं समाचर ॥
एवं ते धर्मवृद्धिश् च नृणां चायुर्विवर्धनम् । भविष्यति नरश्रेष्ठ बालस्यास्य च जीवितम् ॥
yo hy adharmam akāryaṃ vā viṣaye pārthivasya hi | karoti rājaśārdūla pure vā durmatir naraḥ | kṣipraṃ hi narakaṃ yāti sa ca rājā na saṃśayaḥ ||
sa tvaṃ puruṣaśārdūla mārgasva viṣayaṃ svakam | duṣkṛtaṃ yatra paśyethās tatra yatnaṃ samācara ||
evaṃ te dharmavṛddhiś ca nṛṇāṃ cāyurvivardhanam | bhaviṣyati naraśreṣṭha bālasyāsya ca jīvitam ||
«О тигр среди царей, дурно мыслящий человек, который совершает адхарму или недолжное дело в области царя или в городе, быстро идёт в ад; и царь тоже, без сомнения. Поэтому, о тигр среди людей, исследуй свою область. Где увидишь дурное дело, там приложи усилие. Так для тебя будет возрастание дхармы, для людей — увеличение жизни, о лучший из людей, и для этого ребёнка — жизнь».
dd7e873e26a3 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Нарада завершает практическим требованием: Рама должен сам исследовать царство и устранить источник нарушения. В эпосе правитель несёт не символическую, а реальную ответственность за дхарму подданных и за последствия её нарушения.