लक्ष्मणस्य तु तद् वाक्यं श्रुत्वा शत्रुनिबर्हणः । वृत्रघातम् अशेषेण कथयेत्य् आह लक्ष्मणम् ॥
राघवेणैवम् उक्तस् तु सुमित्रानन्दवर्धनः । भूय एव कथां दिव्यां कथयाम् आस लक्ष्मणः ॥
सहस्राक्षवचः श्रुत्वा सर्वेषां च दिवौकसाम् । विष्णुर् देवान् उवाचेदं सर्वान् इन्द्रपुरोगमान् ॥
पूर्वं सौहृदबद्धो ऽस्मि वृत्रस्य सुमहात्मनः । तेन युष्मत् प्रियार्थं वै नाहं हन्मि महासुरम् ॥
अवश्यं करणीयं च भवतां सुखम् उत्तमम् । तस्माद् उपायम् आख्यास्ये येन वृत्रं हनिष्यथ ॥
त्रिधा भूतं करिष्ये ऽहम् आत्मानं सुरसत्तमाः । तेन वृत्रं सहस्राक्षो हनिष्यति न संशयः ॥
एको ऽंशो वासवं यातु द्वितीयो वज्रम् एव तु । तृतीयो भूतलं शक्रस् ततो वृत्रं हनिष्यति ॥
lakṣmaṇasya tu tad vākyaṃ śrutvā śatrunibarhaṇaḥ | vṛtraghātam aśeṣeṇa kathayety āha lakṣmaṇam ||
rāghaveṇaivam uktas tu sumitrānandavardhanaḥ | bhūya eva kathāṃ divyāṃ kathayām āsa lakṣmaṇaḥ ||
sahasrākṣavacaḥ śrutvā sarveṣāṃ ca divaukasām | viṣṇur devān uvācedaṃ sarvān indrapurogamān ||
pūrvaṃ sauhṛdabaddho 'smi vṛtrasya sumahātmanaḥ | tena yuṣmat priyārthaṃ vai nāhaṃ hanmi mahāsuram ||
avaśyaṃ karaṇīyaṃ ca bhavatāṃ sukham uttamam | tasmād upāyam ākhyāsye yena vṛtraṃ haniṣyatha ||
tridhā bhūtaṃ kariṣye 'ham ātmānaṃ surasattamāḥ | tena vṛtraṃ sahasrākṣo haniṣyati na saṃśayaḥ ||
eko 'ṃśo vāsavaṃ yātu dvitīyo vajram eva tu | tṛtīyo bhūtalaṃ śakras tato vṛtraṃ haniṣyati ||
Услышав эту речь Лакшманы, сокрушитель врагов сказал ему: «Расскажи полностью об убийстве Вритры». Когда Рагхава сказал так, Лакшмана, умножающий радость Сумитры, снова стал рассказывать божественную историю. Услышав слова Тысячеокого и всех небожителей, Вишну сказал всем богам во главе с Индрой: «Прежде я был связан дружбой с очень великодушным Вритрой, поэтому ради вашего блага я сам не убью великого асура. Но ваше высшее благо непременно должно быть сделано. Поэтому я объясню средство, которым вы убьёте Вритру. О лучшие из богов, я разделю себя на три части; этим Тысячеокий, несомненно, убьёт Вритру. Пусть одна часть войдёт в Васаву, вторая — именно в молнию, а третья — в землю; затем Шакра убьёт Вритру».
f8bfc9714bbd · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Вишну не отрицает прежней связи с Вритрой и потому не убивает его прямо. Но ради защиты богов Он даёт способ, в котором Его сила действует через Индру, молнию и землю.