तम् एव प्रथमं मासं स्त्रीभूत्वा लोकसुन्दरी । ताभिः परिवृता स्त्रीभिर् ये ऽस्य पूर्वं पदानुगाः ॥
तत् काननं विगाह्याशु विजह्रे लोकसुन्दरी । द्रुमगुल्मलताकीर्णं पद्भ्यां पद्मदलेक्षणा ॥
वाहनानि च सर्वाणि संत्यक्त्वा वै समन्ततः । पर्वताभोगविवरे तस्मिन् रेमे इला तदा ॥
अथ तस्मिन् वनोद्देशे पर्वतस्याविदूरतः । सरः सुरुचिरप्रख्यं नानापक्षिगणायुतम् ॥
ददर्श सा इला तस्मिन् बुधं सोमसुतं तदा । ज्वलन्तं स्वेन वपुषा पूर्णं सोमम् इवोदितम् ॥
तपन्तं च तपस् तीव्रम् अम्भोमध्ये दुरासदम् । यशक् सरं कामगमं तारुण्ये पर्यवस्थितम् ॥
सा तं जलाशयं सर्वं क्षोभयाम् आस विस्मिता । सह तैः पूर पुरुषैः स्त्रीभूतै रघुनन्दन ॥
tam eva prathamaṃ māsaṃ strībhūtvā lokasundarī | tābhiḥ parivṛtā strībhir ye 'sya pūrvaṃ padānugāḥ ||
tat kānanaṃ vigāhyāśu vijahre lokasundarī | drumagulmalatākīrṇaṃ padbhyāṃ padmadalekṣaṇā ||
vāhanāni ca sarvāṇi saṃtyaktvā vai samantataḥ | parvatābhogavivare tasmin reme ilā tadā ||
atha tasmin vanoddeśe parvatasyāvidūrataḥ | saraḥ suruciraprakhyaṃ nānāpakṣigaṇāyutam ||
dadarśa sā ilā tasmin budhaṃ somasutaṃ tadā | jvalantaṃ svena vapuṣā pūrṇaṃ somam ivoditam ||
tapantaṃ ca tapas tīvram ambhomadhye durāsadam | yaśak saraṃ kāmagamaṃ tāruṇye paryavasthitam ||
sā taṃ jalāśayaṃ sarvaṃ kṣobhayām āsa vismitā | saha taiḥ pūra puruṣaiḥ strībhūtai raghunandana ||
В первый же месяц, став женщиной, красавица мира была окружена теми женщинами, которые прежде шли за ним следом. Лотосолепесткоокая красавица мира быстро вошла в лес, наполненный деревьями, кустами и лианами, и гуляла там пешком. Оставив со всех сторон все повозки, Ила тогда наслаждалась в расщелине горного склона. Затем в той лесной местности, недалеко от горы, она увидела очень прекрасное озеро со множествами разных птиц. Там Ила увидела Будху, сына Сомы, сияющего своим обликом, словно взошедшая полная луна. Он совершал суровую аскезу посреди воды, был труднодоступен, славен, двигался по желанию и пребывал в юности. Удивлённая, вместе с теми бывшими мужчинами, ставшими женщинами, о радость рода Рагху, она взволновала весь водоём.
293cb69544c8 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Ила входит в первый месяц женского состояния не как царь на колеснице, а пешком, среди спутниц, в лесной красоте. Встреча с Будхой начинается через образ воды: спокойная аскеза приходит в движение.