बुधस् तु तां निरीक्ष्यैव कामबाणाभिपीडितः । नोपलेभे तदात्मानं चचाल च तदाम्भसि ॥
इलां निरीक्षमाणः स त्रैलोक्याभ्यधिकां शुभाम् । चिन्तां समभ्यतिक्रामत् का न्व् इयं देवताधिका ॥
न देवीषु न नागीषु नासुरीष्व् अप्सरःसु च । दृष्टपूर्वा मया का चिद् रूपेणैतेन शोभिता ॥
सदृशीयं मम भवेद् यदि नान्यपरिग्रहा । इति बुद्धिं समास्थाय जलात् स्थलम् उपागमत् ॥
स आश्रमं समुपागम्य चतस्रः प्रमदास् ततः । शब्दापयत धर्मात्मा ताश् चैनं च ववन्दिरे ॥
स ताः पप्रच्छ धर्मात्म कस्यैषा लोकसुन्दरी । किमर्थम् आगता चेह सत्यम् आख्यात माचिरम् ॥
शुभं तु तस्य तद्वाक्यं मधुरं मधुराक्षरम् । श्रुत्वा तु ताः स्त्रियः सर्वा ऊचुर् मधुरया गिरा ॥
budhas tu tāṃ nirīkṣyaiva kāmabāṇābhipīḍitaḥ | nopalebhe tadātmānaṃ cacāla ca tadāmbhasi ||
ilāṃ nirīkṣamāṇaḥ sa trailokyābhyadhikāṃ śubhām | cintāṃ samabhyatikrāmat kā nv iyaṃ devatādhikā ||
na devīṣu na nāgīṣu nāsurīṣv apsaraḥsu ca | dṛṣṭapūrvā mayā kā cid rūpeṇaitena śobhitā ||
sadṛśīyaṃ mama bhaved yadi nānyaparigrahā | iti buddhiṃ samāsthāya jalāt sthalam upāgamat ||
sa āśramaṃ samupāgamya catasraḥ pramadās tataḥ | śabdāpayata dharmātmā tāś cainaṃ ca vavandire ||
sa tāḥ papraccha dharmātma kasyaiṣā lokasundarī | kimartham āgatā ceha satyam ākhyāta māciram ||
śubhaṃ tu tasya tadvākyaṃ madhuraṃ madhurākṣaram | śrutvā tu tāḥ striyaḥ sarvā ūcur madhurayā girā ||
Едва увидев её, Будха был поражён стрелой желания, потерял самообладание и поколебался в воде. Разглядывая прекрасную Илу, превосходящую три мира, он погрузился в мысль: «Кто же эта, превосходящая богиню? Ни среди богинь, ни среди нагинь, ни среди асурий, ни среди апсар я прежде не видел никого, украшенного такой красотой. Она могла бы быть подходящей мне, если не принадлежит другому». Утвердившись в этой мысли, он вышел из воды на сушу. Душой преданный дхарме, он пришёл в обитель и позвал четырёх женщин; они приветствовали его. Тогда этот праведный спросил их: «Чья эта красавица мира? Зачем она пришла сюда? Скажите правду без промедления». Услышав его благое, сладкое, со сладкими слогами слово, все женщины ответили сладким голосом.
70dc25c4d7b5 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Будха потрясён красотой Илы, но прежде чем действовать, спрашивает о её положении. Это отличает его от фигур, ведомых одной страстью: желание появляется, но он ищет истину и границу.