एतद् आख्याय काकुत्स्थो भ्रातृह्याम् अमितप्रभः । लक्ष्मणं पुनार् एवाह धर्मयुक्तम् इदं वचः ॥
वसिष्ठं वामदेवं च जाबालिम् अथ कश्यपम् । द्विजांश् च सर्वप्रवरान् अश्वमेधपुरस्कृतान् ॥
एतान् सर्वान् समाहूय मन्त्रयित्वा च लक्ष्मण । हयं लक्ष्मणसंपन्नं विमोक्ष्यामि समाधिना ॥
तद् वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा त्वरितविक्रमः । द्विजान् सर्वान् समाहूय दर्शयाम् आस राघवम् ॥
ते दृष्ट्वा देवसंकाशं कृतपादाभिवन्दनम् । राघवं सुदुराधर्षम् आशीर्भिः समपूजयन् ॥
प्राञ्जलिस् तु ततो भूत्वा राघवो द्विजसात्तमान् । उवाच धर्मसंयुक्तम् अश्वमेधाश्रितं वचः ॥
स तेषां द्विजमुख्यानां वाक्यम् अद्भुतदर्शनम् । अश्वमेधाश्रितं श्रुत्वा भृशं प्रीतो ऽभवत् तदा ॥
etad ākhyāya kākutstho bhrātṛhyām amitaprabhaḥ | lakṣmaṇaṃ punār evāha dharmayuktam idaṃ vacaḥ ||
vasiṣṭhaṃ vāmadevaṃ ca jābālim atha kaśyapam | dvijāṃś ca sarvapravarān aśvamedhapuraskṛtān ||
etān sarvān samāhūya mantrayitvā ca lakṣmaṇa | hayaṃ lakṣmaṇasaṃpannaṃ vimokṣyāmi samādhinā ||
tad vākyaṃ rāghaveṇoktaṃ śrutvā tvaritavikramaḥ | dvijān sarvān samāhūya darśayām āsa rāghavam ||
te dṛṣṭvā devasaṃkāśaṃ kṛtapādābhivandanam | rāghavaṃ sudurādharṣam āśīrbhiḥ samapūjayan ||
prāñjalis tu tato bhūtvā rāghavo dvijasāttamān | uvāca dharmasaṃyuktam aśvamedhāśritaṃ vacaḥ ||
sa teṣāṃ dvijamukhyānāṃ vākyam adbhutadarśanam | aśvamedhāśritaṃ śrutvā bhṛśaṃ prīto 'bhavat tadā ||
Рассказав это двум братьям, безмерно сияющий Какутстха снова сказал Лакшмане слово, соединённое с дхармой: «Созови Васиштху, Вамадеву, Джабали, затем Кашьяпу и всех лучших дваждырождённых, поставленных во главе ашвамедхи. О Лакшмана, созвав всех их и посоветовавшись, я с сосредоточенностью отпущу коня, наделённого благими признаками». Услышав сказанное Рагхавой, быстрый в действии Лакшмана созвал всех дваждырождённых и представил их Рагхаве. Они увидели Рагхаву, подобного богу, крайне неприступного и уже совершившего поклонение их стопам, и почтили его благословениями. Затем Рагхава, сложив ладони, сказал лучшим из дваждырождённых слово, соединённое с дхармой и касающееся ашвамедхи. Услышав чудесное слово главных дваждырождённых об ашвамедхе, он тогда стал очень доволен.
d35543c925e0 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Рама начинает великое царское жертвоприношение не самоуверенно, а с созыва жрецов, совета и поклонения. Власть царя здесь стоит под руководством дхармы и знания.