Upanishads
Kauṣītaki UpaniṣadKauṣītaki 4.6
1764 / 5286
Upanishads · Kauṣītaki 4.6
Devanāgarī

स होवाच बालाकिर्य एवैष आकाशे पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः पूर्णमप्रवर्ति ब्रह्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते पूर्यते प्रजया पशुभिर्नो एव स्वयं नास्य प्रजा पुरा कालात्प्रवर्तते

Transliteration (IAST)

sa hovāca bālākirya evaiṣa ākāśe puruṣastamevāhamupāsa iti taṃ hovācājātaśatrurmā maitasminsamavādayiṣṭhāḥ pūrṇamapravarti brahmeti vā ahametamupāsa iti sa yo haitamevamupāste pūryate prajayā paśubhirno eva svayaṃ nāsya prajā purā kālātpravartate

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सः ह उवाच बालाकिःsaḥ ha uvāca bālākiḥBālāki said; spoke Bālāki
यः एव एषः आकाशे पुरुषःyaḥ eva eṣaḥ ākāśe puruṣaḥ“the puruṣa who is in space”; “the person who is in the ether”
तम् एव अहम् उपासे इतिtam eva aham upāse iti“him I revere”; “precisely him I worship”
तम् ह उवाच अजातशत्रुःtam ha uvāca ajātaśatruḥAjātaśatru said to him; that Ajātaśatru replied
मा मा एतस्मिन् समवादयिष्ठाःmā mā etasmin samavādayiṣṭhāḥ“do not draw me into talk of him”; “do not make me discourse of him”
पूर्णम् अप्रवर्ति ब्रह्म इतिpūrṇam apravarti brahma iti“the full, unmoving Brahman”; “the complete, unstirring Highest”
वै अहम् एतम् उपासे इतिvai aham etam upāse iti“so do I revere him”; “thus I worship him”
सः यः ह एतम्saḥ yaḥ ha etamand he who him; the one who him
एवम् उपास्तेevam upāsteso reveres; worships thus
पूर्यते प्रजया पशुभिःpūryate prajayā paśubhiḥis filled with progeny and cattle; abounds in children and herds
न उ एव स्वयम्na u eva svayamand himself does not wane; and does not himself grow scant
न अस्य प्रजा पुरा कालात्na asya prajā purā kālātand his line before its time; and his progeny before the term
प्रवर्ततेpravartatedoes not pass away; does not depart
Translation

Bālāki said: “The puruṣa who is in space — him I revere.” Ajātaśatru said to him: “Do not draw me into talk of him! I revere him as the full, unmoving Brahman.” And he who so reveres him is filled with progeny and cattle, and himself does not wane, and his line does not pass away before its time.

Version

96babf514e05 · published Jul 29, 2026, 3:43:45 AM UTC

Available inRUEN

Page between verses with