Varāha Purāṇa
The groves and lakes of the four mountains78.9-16
398 / 1719
LinuxTurn pages
Varāha Purāṇa · 78.9-16

Rudra

Devanāgarī

अरुणोदं तु पूर्वेण दक्षिणे मानसं स्मृतम् । असितोदं पश्चिमे च महाभद्रं तथोत्तरे । कुमुदैः श्वेतकपिलैः कह्लारैर्भूषितानि च
अरुणोदयस्य ये शैलाः प्राच्या वै नामतः स्मृताः । तान् कीर्त्त्यमानांस्तत्त्वेन श्रृणुध्वं गदतो मम
विकङ्को मणिश्रृङ्गश्च सुपात्रश्चोपलो महान् । महानीलोऽथ कुम्भश्च सुबिन्दुर्मदनस्तथा
वेणुनद्धः सुमेदाश्च निषधो देवपर्वतः । इत्येते पर्वतवराः पुण्याश्च गिरयोऽपरे
पूर्वेण मन्दरात् सिद्धाः पर्वताश्च मदायुताः । सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः
ये कीर्त्तिता मया तुभ्यं नामतस्तान् निबोधत । शैलस्त्रिशिरश्चैव शिशिरश्चाचलोत्तमः
कपिश्च शतमक्षश्च तुरगश्चैव सानुमान् । ताम्राहश्च विषश्चैव तथा श्वेतोदनो गिरिः
समूलश्चैव सरलो रत्नकेतुश्च पर्वतः । एकमूलो महाश्रृङ्गो गजमूलोऽपि शावकः

Transliteration (IAST)

aruṇodaṃ tu pūrveṇa dakṣiṇe mānasaṃ smṛtam | asitodaṃ paścime ca mahābhadraṃ tathottare | kumudaiḥ śvetakapilaiḥ kahlārairbhūṣitāni ca
aruṇodayasya ye śailāḥ prācyā vai nāmataḥ smṛtāḥ | tān kīrttyamānāṃstattvena śrṛṇudhvaṃ gadato mama
vikaṅko maṇiśrṛṅgaśca supātraścopalo mahān | mahānīlo'tha kumbhaśca subindurmadanastathā
veṇunaddhaḥ sumedāśca niṣadho devaparvataḥ | ityete parvatavarāḥ puṇyāśca girayo'pare
pūrveṇa mandarāt siddhāḥ parvatāśca madāyutāḥ | saraso mānasasyeha dakṣiṇena mahācalāḥ
ye kīrttitā mayā tubhyaṃ nāmatastān nibodhata | śailastriśiraścaiva śiśiraścācalottamaḥ
kapiśca śatamakṣaśca turagaścaiva sānumān | tāmrāhaśca viṣaścaiva tathā śvetodano giriḥ
samūlaścaiva saralo ratnaketuśca parvataḥ | ekamūlo mahāśrṛṅgo gajamūlo'pi śāvakaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अरुणोदंaruṇodaṃАрунода
तुtuже
पूर्वेणpūrveṇaна востоке
दक्षिणेdakṣiṇeна юге
मानसंmānasaṃМанаса
स्मृतम्smṛtamпризнано
असितोदंasitodaṃАситода
पश्चिमेpaścimeна западе
caи
महाभद्रंmahābhadraṃМахабхадра
तथोत्तरेtathottareтак же на севере
कुमुदैःkumudaiḥкумудами
श्वेतकपिलैःśvetakapilaiḥбелыми и рыжими
कह्लारैर्भूषितानिkahlārairbhūṣitāniкахларами украшены
caи
अरुणोदयस्यaruṇodayasyaу Арунодая
येyeкоторые
शैलाःśailāḥгоры
प्राच्याprācyāвосточные
वैvaiпоистине
नामतःnāmataḥпо имени
स्मृताःsmṛtāḥпризнаны
तान्tānте
कीर्त्त्यमानांस्तत्त्वेनkīrttyamānāṃstattvenaвозвещаемые поистине
श्रृणुध्वंśrṛṇudhvaṃслушайте
गदतोgadatoговорящего
ममmamaу меня
विकङ्कोvikaṅkoВиканка
मणिश्रृङ्गश्चmaṇiśrṛṅgaścaи Маниширинга
सुपात्रश्चोपलोsupātraścopaloСупатра и Упала
महान्mahānвеликий
महानीलोऽथmahānīlo'thaМаханила затем
कुम्भश्चkumbhaścaи Кумбха
सुबिन्दुर्मदनस्तथाsubindurmadanastathāСубинду и Мадана так же
वेणुनद्धःveṇunaddhaḥВенунаддха
सुमेदाश्चsumedāścaи Сумедас
निषधोniṣadhoНишадха
देवपर्वतःdevaparvataḥДевапарвата
इत्येतेityeteэти вот
पर्वतवराःparvatavarāḥлучшие из гор
पुण्याश्चpuṇyāścaи благие
गिरयोऽपरेgirayo'pareдругие горы
पूर्वेणpūrveṇaс востока
मन्दरात्mandarātот Мандары
सिद्धाःsiddhāḥсиддхи
पर्वताश्चparvatāścaи горы
मदायुताःmadāyutāḥнаделённые изобилием
सरसोsarasoу озера
मानसस्येहmānasasyehaМанасы здесь
दक्षिणेनdakṣiṇenaс юга
महाचलाःmahācalāḥвеликие горы
येyeкоторые
कीर्त्तिताkīrttitāвозвещены
मयाmayāмною
तुभ्यंtubhyaṃтебе
नामतस्तान्nāmatastānих по имени
निबोधतnibodhataпостигните
शैलस्त्रिशिरश्चैवśailastriśiraścaivaгора Тришира и именно
शिशिरश्चाचलोत्तमःśiśiraścācalottamaḥШишира, лучшая из гор
कपिश्चkapiścaи Капи
शतमक्षश्चśatamakṣaścaи Шатамакша
तुरगश्चैवturagaścaivaи Турага
सानुमान्sānumānСанумант
ताम्राहश्चtāmrāhaścaи Тамраха
विषश्चैवviṣaścaivaи Виша
तथाtathāтак же
श्वेतोदनोśvetodanoШветодана
गिरिःgiriḥгора
समूलश्चैवsamūlaścaivaи Самула
सरलोsaraloСарала
रत्नकेतुश्चratnaketuścaи Ратнакету
पर्वतःparvataḥгора
एकमूलोekamūloЭкамула
महाश्रृङ्गोmahāśrṛṅgoМахашринга
गजमूलोऽपिgajamūlo'piи Гаджамула
शावकःśāvakaḥШавака
Translation

«Арунода на востоке, на юге признано Манаса, Аситода на западе, а на севере так же Махабхадра; украшены они кумудами, белыми и рыжими, и кахларами. Те горы у Арунодая, что признаны восточными по имени, — возвещаемые поистине, слушайте у меня, говорящего: Виканка и Маниширинга, Супатра и великий Упала, затем Маханила и Кумбха, Субинду и Мадана так же; Венунаддха и Сумедас, Нишадха, Девапарвата — эти вот лучшие из гор и другие благие горы. С востока от Мандары — сиддхи и горы, наделённые изобилием; а с юга от озера Манасы здесь великие горы, которые возвещены мною тебе; постигните их по имени: гора Тришира и Шишира, лучшая из гор, и Капи, и Шатамакша, и Турага, Санумант, и Тамраха, и Виша, так же гора Шветодана, и Самула, Сарала, и гора Ратнакету, Экамула, Махашринга, и Гаджамула, Шавака».

Version

31ffb6adaf2b · published Sep 4, 2026, 2:10:39 AM UTC

Available inRU

Page between verses with