Rudra
तथा चतुर्णां वक्ष्यामि शैलेन्द्राणां यथाक्रमम् । अनुविध्यानि रम्याणि विहङ्गैः कूजितानि च
अनेकपक्षियुक्तात्मश्रृङ्गाणि सुबहूनि च । देवानां दिव्यनारीभिः समं क्रीडामयानि च
किन्नरोद्गीतघुष्टानि शीतमन्दसुगन्धिभिः । पवनैः सेव्यमानानि रमणीयतराणि च
चतुर्द्दिक्षु विराजन्ते नामतः श्रृणुतानघाः । पूर्वे चैत्ररथं नाम दक्षिणे गन्धमादनम् । प्रभावेण सुतोयानि नवखण्डयुतानि च
वनषण्डांस्तथाक्रम्य देवता ललनायुताः । यत्र क्रीडन्ति चोद्देशे मुदा परमया युताः
अनुबन्धानि रम्याणि विहगैः कूजितानि च । रत्नोपकीर्णतिर्थानि महापुण्यजलानि च
अनेकजलयन्त्रैश्च नादितानि महान्ति च । शाखाभिर्लम्बमानाभी रुवत्पक्षिकुलालिभिः
कमलोत्पलकह्लारशोभितानि सरांसि च । चतुर्षु तेषु गिरिषु नानागुणयुतेषु च
tathā caturṇāṃ vakṣyāmi śailendrāṇāṃ yathākramam | anuvidhyāni ramyāṇi vihaṅgaiḥ kūjitāni ca
anekapakṣiyuktātmaśrṛṅgāṇi subahūni ca | devānāṃ divyanārībhiḥ samaṃ krīḍāmayāni ca
kinnarodgītaghuṣṭāni śītamandasugandhibhiḥ | pavanaiḥ sevyamānāni ramaṇīyatarāṇi ca
caturddikṣu virājante nāmataḥ śrṛṇutānaghāḥ | pūrve caitrarathaṃ nāma dakṣiṇe gandhamādanam | prabhāveṇa sutoyāni navakhaṇḍayutāni ca
vanaṣaṇḍāṃstathākramya devatā lalanāyutāḥ | yatra krīḍanti coddeśe mudā paramayā yutāḥ
anubandhāni ramyāṇi vihagaiḥ kūjitāni ca | ratnopakīrṇatirthāni mahāpuṇyajalāni ca
anekajalayantraiśca nāditāni mahānti ca | śākhābhirlambamānābhī ruvatpakṣikulālibhiḥ
kamalotpalakahlāraśobhitāni sarāṃsi ca | caturṣu teṣu giriṣu nānāguṇayuteṣu ca
«Также поведаю о четырёх владыках гор по порядку — о соответственных им рощах, прелестных, оглашаемых птицами, с вершинами, полными многих птиц, весьма многих, состоящих из игр богов вместе с дивными жёнами; оглашаемых пением киннаров, обвеваемых прохладными, мягкими, благоуханными ветрами, прелестнейших. На четырёх сторонах блистают они; слушайте их по имени, о безгрешные. На востоке — Чайтраратха по имени, на юге — Гандхамадана; мощью своею с доброю водой и с девятью частями. И, вступив в лесные чащи, там играют божества с жёнами, наделённые высшею радостью, — в том месте смежных, прелестных, оглашаемых птицами, с бродами, усыпанными самоцветами, и с водами великой святости; оглашаемых многими водомётами, великих, со свисающими ветвями и стаями кричащих птиц; и озёра, украшенные лотосами, кувшинками и кахларами, — на тех четырёх горах, наделённых разными достоинствами».
5f3228bd91f1 · published Sep 4, 2026, 2:10:39 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Четыре рощи описаны прежде, чем названы, и почти все их приметы слуховые: птичий крик, пение киннаров, шум водомётов. Место здесь узнаётся на слух.
Занятие в них одно: боги играют с жёнами, «наделённые высшею радостью». Ни служения, ни подвига в этих рощах не названо, и книга их не требует.
Главное же богатство — вода: броды, усыпанные самоцветами, «воды великой святости», озёра в лотосах и кувшинках. Роща здесь всегда при озере.