VedawordA Vedic library
Search
Sign in
Govinda-bhāṣya
Пада 4.14.1.14
494 / 558
Govinda-bhāṣya · 4.1.14
॥
Devanāgarī

इतरस्याप्य् एवम् असंश्लेषः पाते तु

Transliteration (IAST)

itarasyāpy evam asaṁśleṣaḥ pāte tu

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
इतरस्यitarasyaиного; itara, родительный падеж; и добрых дел
अपिapiтакже; усилительная частица; равно
एवम्evamтак; наречие; тот же закон
असंश्लेषःasaṃśleṣaḥнесцепление; a-saṃśleṣa; заслуги-цепи спадают
पातेpāteпри падении [тела]; pāta, местный падеж; вполне — при исходе
तुtuже; противительная частица; срок
Translation

Так же и ИНОЕ [— заслуги: не льнут и гибнут]; по падении же [прарабдхи] — [мукти] непременно.

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
॥
Devanāgarī

बृहद्-आरण्यके श्रूयते—उभे उ हैवैष एते तरति [बृ.आ.उ. 4.4.22] इति । अत्रोभयोः पुण्य-पापयोस् तीर्णतोच्यते । भवेद् इह संशयः । उत्तर-पूर्वयोर् अघयोर् इव पुण्ययोर् अपि तयोर् अश्लेष-विनाशौ स्यातां न वेति । पुण्ययोस् तौ न स्यातां वैदिकत्वेन तया सहाविरोधात्, किं तु ते भोगेनैव क्षपणीये । तथा च प्रतिबन्ध-सत्त्वात् विद्यायां सत्यां विमुक्तिर् इति रिक्तं वचः । एवं प्राप्ते प्राग्-उक्तम् अतिदिशति—

इतरस्याप्य् एवम् असंश्लेषः पाते तु ॥

इतरस्योत्तर-पूर्व-रूपस्य पुण्यस्याप्य् एवं पापवद् अश्लेषो विनाशश् च विद्यया भवति । न च पुण्यं वैदिकत्वात् तया सहाविरुद्धम् । स्व-फल-हेतुत्वेन तत्-फल-प्रतिबन्धात् । न च तद्-वस्तुतः शुद्धम् । सर्वे पाप्मानोऽतो निवर्तन्ते इति छान्दोग्ये । तत्रापि पाप्म-शब्द-प्रयोगात् । अत एव यथैधांसि समिद्धोऽग्निः इत्य् आदौ सञ्चित-कर्म-मात्र-क्षयः स्मर्यते । तथा च पापयोर् इव पुण्ययोश् च तौ सिद्धौ । वक्तव्यम् आह पाते त्व् इति । तुर् निश्चये । प्रारब्ध-नाशे सति मुक्तिर् एवेति न रिक्तं तद्-वचः ॥14॥

--ओ)0(ओ--

Transliteration (IAST)

bṛhad-āraṇyake śrūyate—ubhe u haivaiṣa ete tarati [bṛ.ā.u. 4.4.22] iti | atrobhayoḥ puṇya-pāpayos tīrṇatocyate | bhaved iha saṁśayaḥ | uttara-pūrvayor aghayor iva puṇyayor api tayor aśleṣa-vināśau syātāṁ na veti | puṇyayos tau na syātāṁ vaidikatvena tayā sahāvirodhāt, kiṁ tu te bhogenaiva kṣapaṇīye | tathā ca pratibandha-sattvāt vidyāyāṁ satyāṁ vimuktir iti riktaṁ vacaḥ | evaṁ prāpte prāg-uktam atidiśati—

itarasyāpy evam asaṁśleṣaḥ pāte tu ||

itarasyottara-pūrva-rūpasya puṇyasyāpy evaṁ pāpavad aśleṣo vināśaś ca vidyayā bhavati | na ca puṇyaṁ vaidikatvāt tayā sahāviruddham | sva-phala-hetutvena tat-phala-pratibandhāt | na ca tad-vastutaḥ śuddham | sarve pāpmāno'to nivartante iti chāndogye | tatrāpi pāpma-śabda-prayogāt | ata eva yathaidhāṁsi samiddho'gniḥ ity ādau sañcita-karma-mātra-kṣayaḥ smaryate | tathā ca pāpayor iva puṇyayoś ca tau siddhau | vaktavyam āha pāte tv iti | tur niścaye | prārabdha-nāśe sati muktir eveti na riktaṁ tad-vacaḥ ||14||

--o)0(o--

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
बृहत्-आरण्यके श्रूयतेbṛhat-āraṇyake śrūyateв Брихадараньяке слышится:; śruti
उभे उ ह एव एषः एते तरति इतिubhe u ha eva eṣaḥ ete tarati iti«ОБА он переходит»; ubhe tarati! (Брихадараньяка 4.4.22)
अत्र उभयोः पुण्य-पापयोः तीर्णता उच्यतेatra ubhayoḥ puṇya-pāpayoḥ tīrṇatā ucyateречён переход ОБОИХ — пуньи и греха; ubhaya
भवेत् इह संशयःbhavet iha saṁśayaḥздесь сомнение; saṁśaya
… पुण्ययोः अपि तयोः अश्लेष-विनाशौ स्याताम् न वा इति… puṇyayoḥ api tayoḥ aśleṣa-vināśau syātām na vā itiнеприлипание и гибель — и обеим ПУНЬЯМ ли?; puṇya!
पुण्ययोः तौ न स्याताम्puṇyayoḥ tau na syātām«пуньям — нет:; na
वैदिकत्वेन तया सह अविरोधात्vaidikatvena tayā saha avirodhātони ведийские — с видьей не воюют;; avirodha
किम् तु ते भोगेन एव क्षपणीयेkim tu te bhogena eva kṣapaṇīyeих изживать вкушением»; bhoga
तथा च प्रतिबन्ध-सत्त्वात्tathā ca pratibandha-sattvātа раз есть препона,; pratibandha
विद्यायाम् सत्याम् विमुक्तिः इति रिक्तम् वचःvidyāyām satyām vimuktiḥ iti riktam vacaḥ«при видье — мукти» — пустое слово;; rikta
एवम् प्राप्ते प्राक्-उक्तम् अतिदिशतिevam prāpte prāk-uktam atidiśatiпри полученном переносит прежнее:; atideśa (OCR исправлен)
इतरस्य अपि एवम् असंश्लेषः पाते तुitarasya api evam asaṁśleṣaḥ pāte tu«и иного — так же неприлипание; по падении же»; сутра 4.1.14
इतरस्य उत्तर-पूर्व-रूपस्य पुण्यस्य अपिitarasya uttara-pūrva-rūpasya puṇyasya apiи иному — последующей и прежней ПУНЬЕ —; itara
एवम् पापवत् अश्लेषः विनाशः च विद्यया भवतिevam pāpavat aśleṣaḥ vināśaḥ ca vidyayā bhavatiтак же, как греху, — неприлипание и гибель видьей; evam!
न च पुण्यम् वैदिकत्वात् तया सह अविरुद्धम्na ca puṇyam vaidikatvāt tayā saha aviruddhamи пунья видье НЕ СОЮЗНИЦА:; na
स्व-फल-हेतुत्वेन तत्-फल-प्रतिबन्धात्sva-phala-hetutvena tat-phala-pratibandhātСВОИМ плодом ПРЕПИНАЕТ её плод; phala-pratibandha!!
न च तत् वस्तुतः शुद्धम्na ca tat vastutaḥ śuddhamда и не чиста она по сути:; na śuddham!
सर्वे पाप्मानः अतः निवर्तन्ते इति छान्दोग्येsarve pāpmānaḥ ataḥ nivartante iti chāndogye«ВСЕ „грехи“ от него отвращаются» —; sarve pāpmānaḥ (Чхандогья 8.4.1)
तत्र अपि पाप्म-शब्द-प्रयोगात्tatra api pāpma-śabda-prayogātтам [к пунье] приложено СЛОВО «ГРЕХ»; pāpma-śabda!!
अतः एवataḥ evaпотому; ataḥ
यथा एधांसि समिद्धः अग्निः इति आदौyathā edhāṁsi samiddhaḥ agniḥ iti ādauв «как дрова разгоревшийся огонь…»; Гита 4.37
सञ्चित-कर्म-मात्र-क्षयः स्मर्यतेsañcita-karma-mātra-kṣayaḥ smaryateпамятуется гибель ВСЕГО накопленного дела; mātra
तथा च पापयोः इव पुण्ययोः च तौ सिद्धौtathā ca pāpayoḥ iva puṇyayoḥ ca tau siddhauтак у пуний, как у грехов, оба утверждены; siddhau (OCR исправлен)
वक्तव्यम् आह पाते तु इतिvaktavyam āha pāte tu itiо должном говорит: «по падении же»; pāta
तुः निश्चयेtuḥ niścaye«же» — решимость:; tu
प्रारब्ध-नाशे सति मुक्तिः एवprārabdha-nāśe sati muktiḥ evaпо гибели прарабдхи — мукти НЕПРЕМЕННО:; mukti!
इति न रिक्तम् तत्-वचःiti na riktam tat-vacaḥто слово — не пустое; na riktam (OCR исправлен)
Commentary translation

«ОБА он переходит»: неприлипание и гибель — и пуньям ли («ведийские с видьей не воюют — изживать»)? При полученном —

«И иного — так же неприлипание; по падении же».

И ПУНЬЕ — как греху: она видье не союзница: СВОИМ плодом ПРЕПИНАЕТ её плод; да и не чиста по сути: Чхандогья прилагает к ней СЛОВО «ГРЕХ» («все грехи отвращаются»). «По падении же» — решимость: по гибели прарабдхи мукти НЕПРЕМЕННА.

Version

bca37e177a0a · published Jul 27, 2026, 5:33:46 AM UTC

Available inRU
PreviousVerse 4.1.13

Page between verses with