माहेश्वरी चोत्तरे च द्वितीया दशामीतिथौ । पञ्चम्यां च त्रयोदश्यां वाराही दक्षिणे स्थिता
षष्ठ्यां चैव चतुर्दश्यामिन्द्राणी पश्चिमे स्थिता । सप्तम्यां पौर्णमास्यां च चामुण्डा वायुगोचरे
अष्टम्यमावास्ययोगे महालक्ष्मीशगोचरे । एकादश्यां तृतीयायामग्निकोणे तु वैष्णवी
द्वादश्यां च चतुर्थ्यां तु कौमारी नैरृते तथा । योगिनीसुंमुखेनैव गमनादि न कारयेत्
अश्विनीमैत्ररेवत्यो मृगमूलपुनर्वसु । पुष्या हस्ता तथा ज्येष्ठा प्रस्थाने श्रेष्ठमुच्यते
हस्तादिपञ्चऋक्षाणि उत्तरात्रयमेव च । अश्विनी रोहिणी पुष्या धनिष्ठा च पुनर्वसू
वस्त्रप्रावरणे श्रेष्ठो नक्षत्राणां गणः स्मृतः । कृत्तिका भरण्यश्लेषा मघा मूलविशाखयोः
त्रीणि,पूर्वा तथा चैव अधोवक्राः प्रकीर्तिताः? । एषु वापीतडागादिकूपभूमितृणानि च
देवागारस्य खननं निधानखननं तथा । गणितं ज्योतिषारम्भं खनिबिलप्रवेशनम्
कुर्यादधोगतान्येव अन्यानि च वृषध्वज । रेवती चाश्विनी चित्रा स्वाती हस्ता पुनर्वसू
māheśvarī cottare ca dvitīyā daśāmītithau / pañcamyāṃ ca trayodaśyāṃ vārāhī dakṣiṇe sthitā
ṣaṣṭhyāṃ caiva caturdaśyāmindrāṇī paścime sthitā / saptamyāṃ paurṇamāsyāṃ ca cāmuṇḍā vāyugocare
aṣṭamyamāvāsyayoge mahālakṣmīśagocare / ekādaśyāṃ tṛtīyāyāmagnikoṇe tu vaiṣṇavī
dvādaśyāṃ ca caturthyāṃ tu kaumārī nairṛte tathā / yoginīsuṃmukhenaiva gamanādi na kārayet
aśvinīmaitrarevatyo mṛgamūlapunarvasu / puṣyā hastā tathā jyeṣṭhā prasthāne śreṣṭhamucyate
hastādipañcaṛkṣāṇi uttarātrayameva ca / aśvinī rohiṇī puṣyā dhaniṣṭhā ca punarvasū
vastraprāvaraṇe śreṣṭho nakṣatrāṇāṃ gaṇaḥ smṛtaḥ / kṛttikā bharaṇyaśleṣā maghā mūlaviśākhayoḥ
trīṇi,pūrvā tathā caiva adhovakrāḥ prakīrtitāḥ? / eṣu vāpītaḍāgādikūpabhūmitṛṇāni ca
devāgārasya khananaṃ nidhānakhananaṃ tathā / gaṇitaṃ jyotiṣārambhaṃ khanibilapraveśanam
kuryādadhogatānyeva anyāni ca vṛṣadhvaja / revatī cāśvinī citrā svātī hastā punarvasū
«Махешвари — на севере, во второй и десятый лунные дни; в пятый и тринадцатый Варахи пребывает на юге; в шестой и четырнадцатый Индрани — на западе; в седьмой и в полнолуние Чамунда — в области ветра; в восьмой и в новолуние Махалакшми — в области Ишаны; в одиннадцатый и третий Вайшнави — в огненном углу; в двенадцатый и четвёртый Каумари — на юго-западе. Лицом к йогини да не совершает он хождения и прочего. Ашвини, Анурадха, Ревати, Мригаширас, Мула, Пунарвасу, Пушья, Хаста и Джьештха называются наилучшими при отправлении в путь. Пять созвездий, начиная с Хасты, три Уттары, Ашвини, Рохини, Пушья, Дхаништха и Пунарвасу — указан наилучший сонм созвездий при облачении в одежды. Криттика, Бхарани, Ашлеша, Магха, Мула, Вишакха и три Пурвы названы обращёнными вниз: в них — колодцы, пруды, копанцы, земля и травы, копание для дома богов, копание клада, счисление, начало науки о светилах, вхождение в рудники и норы».
3285f86e7c9e · publicado 2 sept 2026, 7:20:25 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Восемь богинь обходят стороны света по лунным дням, и правило одно: не идти к ним лицом. Опасность здесь не в дне, а в направлении.
Созвездия делятся по направлению взгляда — вниз, вбок, вверх. Дела подбирают под наклон неба: вниз смотрящим отданы копание и рудники.
В один ряд с колодцами поставлено начало занятий наукой о светилах. Учиться звёздам — тоже копание.