आतुरो मुच्यते नैव मण्डलेन विना भुवि । ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च श्रीर्हुताशन एव च । मण्डले चोपतिष्ठन्तस्तस्मात्कुर्वीत मण्डलम्
अन्यथा म्रियते यस्तु बालो वृद्धो युवापि वा । योन्यन्तरं स वै गच्छेत्क्रीडते वायुना सह
मिश्रितं लोहताम्रं तु तथैव जन्म जायते । तस्मैवं वायुभूतस्य न श्राद्धं नोदक क्रिया
मम स्वेदसमुद्भूतास्तिलास्तार्क्ष्य पवित्रकाः । असुरा दानवा दैत्यास्तृप्यन्ति तिलदानतः
तिलाः श्वेतास्तिलाः कृष्णास्तिला गोमूत्रसन्निभाः । ते मे दहन्तु पाषानि शरीरेण कृतानि च
एक एव तिलद्रोणो हेमद्रोणतिलैः समः । तर्पणे दानहोमे च दत्तो भवति चाक्षयः
दर्भा मल्लोमसम्भूतास्तिलाः स्वेदसमुद्भवाः । तृप्ताः स्युर्देवता दानैः श्राद्धेन पितरस्तथा । प्रयोगविधिना ब्रह्मा विश्वञ्चाप्युपजीवनात्
सव्ययज्ञोपवीतेन ब्रह्माद्यास्तृप्तिमान्पुयुः । अपसव्येन तृप्यन्ति पितरो दिविदेवताः
अपसव्यादितो ब्रह्मा दर्भमध्ये तु केशवः । दर्भाग्रे शङ्करं विद्यात्त्रयो देवाः कुशे स्थिताः
विप्रा मन्त्राः कुशा वह्निस्तुलसी च खगेश्वर । नैते निर्माल्यतां यान्ति क्रियमाणाः पुनः पुनः
कुशाः पिण्डेषु निर्माल्याः ब्राह्मणाः प्रेतभोजने । मन्त्राः शूद्रेषु पतिताश्चितायाश्च हुताशनः
āturo mucyate naiva maṇḍalena vinā bhuvi / brahmā rudraśca viṣṇuśca śrīrhutāśana eva ca / maṇḍale copatiṣṭhantastasmātkurvīta maṇḍalam
anyathā mriyate yastu bālo vṛddho yuvāpi vā / yonyantaraṃ sa vai gacchetkrīḍate vāyunā saha
miśritaṃ lohatāmraṃ tu tathaiva janma jāyate / tasmaivaṃ vāyubhūtasya na śrāddhaṃ nodaka kriyā
mama svedasamudbhūtāstilāstārkṣya pavitrakāḥ / asurā dānavā daityāstṛpyanti tiladānataḥ
tilāḥ śvetāstilāḥ kṛṣṇāstilā gomūtrasannibhāḥ / te me dahantu pāṣāni śarīreṇa kṛtāni ca
eka eva tiladroṇo hemadroṇatilaiḥ samaḥ / tarpaṇe dānahome ca datto bhavati cākṣayaḥ
darbhā mallomasambhūtāstilāḥ svedasamudbhavāḥ / tṛptāḥ syurdevatā dānaiḥ śrāddhena pitarastathā / prayogavidhinā brahmā viśvañcāpyupajīvanāt
savyayajñopavītena brahmādyāstṛptimānpuyuḥ / apasavyena tṛpyanti pitaro dividevatāḥ
apasavyādito brahmā darbhamadhye tu keśavaḥ / darbhāgre śaṅkaraṃ vidyāttrayo devāḥ kuśe sthitāḥ
viprā mantrāḥ kuśā vahnistulasī ca khageśvara / naite nirmālyatāṃ yānti kriyamāṇāḥ punaḥ punaḥ
kuśāḥ piṇḍeṣu nirmālyāḥ brāhmaṇāḥ pretabhojane / mantrāḥ śūdreṣu patitāścitāyāśca hutāśanaḥ
Без круга на земле больной вовсе не освобождается: Брахма, Рудра, Вишну, Шри и огонь предстоят в круге — потому да сделает он круг. Иначе кто умирает — дитя, старик или юноша — идёт в иное лоно и играет вместе с ветром; и как смешаны железо с медью, точно так же и рождается. Потому у ставшего ветром нет ни шраддхи, ни водных обрядов. Сезам рождён из Моего пота, о Таркшья, и он очищающ; асуры, данавы и дайтьи насыщаются от даяния сезама. Сезам белый, сезам чёрный, сезам цвета коровьей мочи — да сожгут они мои грехи, совершённые телом. Одна дрона сезама равна дроне золотого сезама; данный в тарпане, в даянии и в возлиянии, он бывает неисчерпаем. Дарбхи рождены из Моих волос, а сезам — из пота; насыщены да будут божества даяниями, а отцы — шраддхою; уставом применения — Брахма, а весь мир — пропитанием. Со шнуром через левое плечо Брахма и прочие обретают насыщение, а со шнуром через правое насыщаются отцы и небесные божества. С обратного шнура и далее — Брахма; посреди дарбхи — Кешава; на кончике дарбхи да знает он Шанкару: трое богов пребывают в куше. Брахманы, мантры, куши, огонь и туласи, о владыка птиц, — они не становятся использованными, сколько бы раз их ни употребляли. Куши становятся использованными в пиндах, брахманы — при трапезе преты, мантры — у шудр, а огонь — у погребального костра.
7255e16ffee2 · publicado 3 sept 2026, 1:21:16 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Круг на земле объяснён не оберегом, а присутствием: в нём стоят Брахма, Рудра, Вишну, Шри и огонь. Черта проводится не против кого-то, а для кого-то.\n\nПро сезам и траву сказано, что они выросли из тела говорящего — из пота и волос. Простейшие вещи обряда возведены не к предписанию, а к телу.\n\nОтдельно оговорено, что мантры, огонь, куши, брахманы и туласи не изнашиваются от употребления. И тут же названы случаи, когда всё-таки изнашиваются, — эта оговорка передана как есть, памятником своего времени.