चातुर्विद्यस्य यो वेत्ता चातुराश्रम्यसंश्रयः दिगन्तरो नभोभूतो वायुर् वायुविभावनः ॥
चन्द्रसूर्यद्वयं ज्योतिर् योगीशः क्षणदातनुः यः परं श्रूयते ज्योतिर् यः परं श्रूयते तपः ॥
यः परं प्राह परतः परं यः परमात्मवान् आदित्यादिस् तु यो दिव्यो यश् च दैत्यान्तको विभुः ॥
युगान्तेष्व् अन्तको यश् च यश् च लोकान्तकान्तकः सेतुर् यो लोकसेतूनां मेध्यो यो मेध्यकर्मणाम् ॥
वेद्यो यो वेदविदुषां प्रभुर् यः प्रभवात्मनाम् सोमभूतश् च भूतानाम् अग्निभूतो ऽग्निवर्चसाम् ॥
मनुष्याणां मनोभूतस् तपोभूतस् तपस्विनाम् विनयो नयवृत्तानां तेजस् तेजस्विनाम् अपि ॥
सर्गकारश् च सर्गाणां लोकहेतुर् अनुत्तमः विग्रहो विग्रहार्हाणां गतिर् गतिमताम् अपि ॥
आकाशप्रभवो वायुर् वायुप्राणो हुताशनः देवा हुताशनप्राणाः प्राणो ऽग्नेर् मधुसूदनः ॥
cāturvidyasya yo vettā cāturāśramyasaṃśrayaḥ digantaro nabhobhūto vāyur vāyuvibhāvanaḥ ||
candrasūryadvayaṃ jyotir yogīśaḥ kṣaṇadātanuḥ yaḥ paraṃ śrūyate jyotir yaḥ paraṃ śrūyate tapaḥ ||
yaḥ paraṃ prāha parataḥ paraṃ yaḥ paramātmavān ādityādis tu yo divyo yaś ca daityāntako vibhuḥ ||
yugānteṣv antako yaś ca yaś ca lokāntakāntakaḥ setur yo lokasetūnāṃ medhyo yo medhyakarmaṇām ||
vedyo yo vedaviduṣāṃ prabhur yaḥ prabhavātmanām somabhūtaś ca bhūtānām agnibhūto 'gnivarcasām ||
manuṣyāṇāṃ manobhūtas tapobhūtas tapasvinām vinayo nayavṛttānāṃ tejas tejasvinām api ||
sargakāraś ca sargāṇāṃ lokahetur anuttamaḥ vigraho vigrahārhāṇāṃ gatir gatimatām api ||
ākāśaprabhavo vāyur vāyuprāṇo hutāśanaḥ devā hutāśanaprāṇāḥ prāṇo 'gner madhusūdanaḥ ||
«Он пребывает между сторонами света, становится небом; он ветер и проявитель ветра. О нём говорят как о высшем свете и высшем тапасе. Он божественен, прежде Адитьев, и он всевластный губитель дайтьев. Он мост среди мостов миров, священнейший среди священных действий; Сома среди существ и огонь среди огнесияющих; смирение у тех, кто живёт по правилу, и сияние у сияющих; форма у достойных формы и путь у имеющих путь. Боги живут огнём, а жизнью огня является Мадхусудана».
3e15ad4980fe · publicado 22 jun 2026, 3:30:53 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Джанамеджая говорит языком соответствий: свет, тапас, мост, Сома, огонь, смирение, форма и путь указывают на одну высшую основу. Мадхусудана не просто один из богов, а внутренняя жизнь самого жертвенного огня.