Harivaṃśa
Джанамеджая спрашивает о нисхождении Вишну как КришныHV 30.31-38
161 / 607
Harivaṃśa · HV 30.31-38
Devanāgarī

चातुर्विद्यस्य यो वेत्ता चातुराश्रम्यसंश्रयः दिगन्तरो नभोभूतो वायुर् वायुविभावनः ॥
चन्द्रसूर्यद्वयं ज्योतिर् योगीशः क्षणदातनुः यः परं श्रूयते ज्योतिर् यः परं श्रूयते तपः ॥
यः परं प्राह परतः परं यः परमात्मवान् आदित्यादिस् तु यो दिव्यो यश् च दैत्यान्तको विभुः ॥
युगान्तेष्व् अन्तको यश् च यश् च लोकान्तकान्तकः सेतुर् यो लोकसेतूनां मेध्यो यो मेध्यकर्मणाम् ॥
वेद्यो यो वेदविदुषां प्रभुर् यः प्रभवात्मनाम् सोमभूतश् च भूतानाम् अग्निभूतो ऽग्निवर्चसाम् ॥
मनुष्याणां मनोभूतस् तपोभूतस् तपस्विनाम् विनयो नयवृत्तानां तेजस् तेजस्विनाम् अपि ॥
सर्गकारश् च सर्गाणां लोकहेतुर् अनुत्तमः विग्रहो विग्रहार्हाणां गतिर् गतिमताम् अपि ॥
आकाशप्रभवो वायुर् वायुप्राणो हुताशनः देवा हुताशनप्राणाः प्राणो ऽग्नेर् मधुसूदनः ॥

Transliteración (IAST)

cāturvidyasya yo vettā cāturāśramyasaṃśrayaḥ digantaro nabhobhūto vāyur vāyuvibhāvanaḥ ||
candrasūryadvayaṃ jyotir yogīśaḥ kṣaṇadātanuḥ yaḥ paraṃ śrūyate jyotir yaḥ paraṃ śrūyate tapaḥ ||
yaḥ paraṃ prāha parataḥ paraṃ yaḥ paramātmavān ādityādis tu yo divyo yaś ca daityāntako vibhuḥ ||
yugānteṣv antako yaś ca yaś ca lokāntakāntakaḥ setur yo lokasetūnāṃ medhyo yo medhyakarmaṇām ||
vedyo yo vedaviduṣāṃ prabhur yaḥ prabhavātmanām somabhūtaś ca bhūtānām agnibhūto 'gnivarcasām ||
manuṣyāṇāṃ manobhūtas tapobhūtas tapasvinām vinayo nayavṛttānāṃ tejas tejasvinām api ||
sargakāraś ca sargāṇāṃ lokahetur anuttamaḥ vigraho vigrahārhāṇāṃ gatir gatimatām api ||
ākāśaprabhavo vāyur vāyuprāṇo hutāśanaḥ devā hutāśanaprāṇāḥ prāṇo 'gner madhusūdanaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
चातुर्विद्यस्य यो वेत्ताcāturvidyasya yo vettāкто знаток четырёх знаний; ведающий четыре науки
चातुराश्रम्यसंश्रयःcāturāśramyasaṃśrayaḥопора четырёх ашрамов; прибежище четырёх укладов жизни
दिगन्तरो नभोभूतोdigantaro nabhobhūtoмежду сторонами, ставший небом; в пространстве направлений, ставший эфиром
वायुर् वायुविभावनःvāyur vāyuvibhāvanaḥветер, проявитель ветра; воздух, раскрывающий воздушность
चन्द्रसूर्यद्वयं ज्योतिर्candrasūryadvayaṃ jyotirсвет двух — луны и солнца; сияние пары луны и солнца
योगीशः क्षणदातनुःyogīśaḥ kṣaṇadātanuḥвладыка йоги, тело ночи; господин йогов, ночной облик
यः परं श्रूयते ज्योतिर्yaḥ paraṃ śrūyate jyotirкто слышится как высший свет; который называется высшим сиянием
यः परं श्रूयते तपःyaḥ paraṃ śrūyate tapaḥкто слышится как высший тапас; который называется высшей аскезой
यः परं प्राह परतःyaḥ paraṃ prāha parataḥкто высшее провозглашает выше; который говорит о высшем за пределом
परं यः परमात्मवान्paraṃ yaḥ paramātmavānкто высший, имеющий Параматму; кто обладает высшей душой
आदित्यादिस् तु यो दिव्योādityādis tu yo divyoкто божественный, начиная с Адитьев; тот небесный, предшествующий Адитьям
यश् च दैत्यान्तको विभुःyaś ca daityāntako vibhuḥи кто могучий конец дайтьев; и всевластный губитель демонов
युगान्तेष्व् अन्तको यश् चyugānteṣv antako yaś caкто завершитель в концах юг; который в концах эпох является концом
यश् च लोकान्तकान्तकःyaś ca lokāntakāntakaḥи кто конец конца миров; кто уничтожитель уничтожителя миров
सेतुर् यो लोकसेतूनांsetur yo lokasetūnāṃкто мост среди мостов миров; кто опора среди мировых опор
मेध्यो यो मेध्यकर्मणाम्medhyo yo medhyakarmaṇāmкто чистейший среди чистых действий; кто священен среди священных обрядов
वेद्यो यो वेदविदुषांvedyo yo vedaviduṣāṃкто познаваем знатоками Веды; тот, кого знают ведающие Веду
प्रभुर् यः प्रभवात्मनाम्prabhur yaḥ prabhavātmanāmкто владыка существующих причин; господин тех, чья природа — проявление
सोमभूतश् च भूतानाम्somabhūtaś ca bhūtānāmи ставший Сомой существ; Сома среди живых существ
अग्निभूतो ऽग्निवर्चसाम्agnibhūto 'gnivarcasāmставший огнём огнесияющих; огонь среди обладающих огненным блеском
मनुष्याणां मनोभूतस्manuṣyāṇāṃ manobhūtasставший умом людей; ум среди людей
तपोभूतस् तपस्विनाम्tapobhūtas tapasvināmставший тапасом подвижников; тапас среди аскетов
विनयो नयवृत्तानांvinayo nayavṛttānāṃсмирение у следующих правилу; обуздание среди живущих по закону
तेजस् तेजस्विनाम् अपिtejas tejasvinām apiи сияние сияющих; мощь среди могучих
सर्गकारश् च सर्गाणांsargakāraś ca sargāṇāṃи творец творений; создатель среди созданий
लोकहेतुर् अनुत्तमःlokahetur anuttamaḥнепревзойдённая причина миров; высшая причина вселенных
विग्रहो विग्रहार्हाणांvigraho vigrahārhāṇāṃобраз достойных воплощения; зримый облик у достойных облика
गतिर् गतिमताम् अपिgatir gatimatām apiи путь имеющих путь; цель среди идущих
आकाशप्रभवो वायुर्ākāśaprabhavo vāyurвоздух происходит из эфира; ветер рождается из пространства
वायुप्राणो हुताशनःvāyuprāṇo hutāśanaḥогонь имеет воздух жизнью; Хуташана живёт воздухом
देवा हुताशनप्राणाःdevā hutāśanaprāṇāḥбоги имеют огонь жизнью; девы питаются жизнью огня
प्राणो ऽग्नेर् मधुसूदनःprāṇo 'gner madhusūdanaḥжизнь огня — Мадхусудана; дыхание огня — Мадхусудана
Traducción

«Он пребывает между сторонами света, становится небом; он ветер и проявитель ветра. О нём говорят как о высшем свете и высшем тапасе. Он божественен, прежде Адитьев, и он всевластный губитель дайтьев. Он мост среди мостов миров, священнейший среди священных действий; Сома среди существ и огонь среди огнесияющих; смирение у тех, кто живёт по правилу, и сияние у сияющих; форма у достойных формы и путь у имеющих путь. Боги живут огнём, а жизнью огня является Мадхусудана».

Versión

3e15ad4980fe · publicado 22 jun 2026, 3:30:53 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con