Harivaṃśa
Нарада побуждает Вишну нисойти и уничтожить демоновHV 44.54-66
235 / 607
Harivaṃśa · HV 44.54-66
Devanāgarī

सा पुरी परमोदारा साट्टप्राकारतोरणा स्फीता राष्ट्रसमाकीर्णा समृद्धभवनाकुला ॥
उद्यानवनसंपन्ना सुसीमा सुप्रतिष्ठिता प्रांशुप्राकारसंपन्ना परिखार्गलमेखला ॥
चयाट्टालककेयूरा प्रासादवरकुण्डला सुसंवृतद्वारमुखी चत्वरोद्गारहासिनी ॥
अरोगवीरपुरुषा हस्त्यश्वरथसंकुला अर्धचन्द्रप्रतीकाशा यमुनातीरशोभिता ॥
पुण्यापणवती दुर्गा रत्नसंचयगर्विता क्षेत्राणि रसवन्त्य् अस्याः काले देवश् च वर्षति ॥
नरनारीसमुदिता सा पुरी स्म प्रकाशते निविष्टो विषयश् चैव शूरसेनस् ततो ऽभवत् ॥
तस्यां पुर्यां महावीर्यो राजा भोजकुलोद्वहः उग्रसेन इति ख्यातो महासेनपराक्रमः ॥
तस्य पुत्रत्वम् आपन्नो यो ऽसौविष्णो त्वया हतः कालनेमिर् महादैत्यः संग्रामे तारकामये ॥
कंसो नाम विशालाक्षो भोजवंशविवर्धनः राजा पृथिव्यां विख्यातः सिंहविस्पष्टविक्रमः ॥
राज्ञां भयंकरो घोरः शङ्कनीयो महीक्षिताम् भयदः सर्वभूतानां सत्पथाद् बाह्यतां गतः ॥
दारुणाभिनिवेशेन दारुणेनान्तरात्मना युक्तस् तेनैव दर्पेण प्रजानां लोमहर्षणः ॥
न राजधर्माभिरतो नात्मपक्षसुखावहः नात्मराज्यप्रियकरश् चण्डः कररुचिः सदा ॥
स कंसस् तत्र संभूतस् त्वया युद्धे पराजितः क्रव्यादो बाधते लोकान् आसुरेणान्तरात्मना ॥

Transliteración (IAST)

sā purī paramodārā sāṭṭaprākāratoraṇā sphītā rāṣṭrasamākīrṇā samṛddhabhavanākulā ||
udyānavanasaṃpannā susīmā supratiṣṭhitā prāṃśuprākārasaṃpannā parikhārgalamekhalā ||
cayāṭṭālakakeyūrā prāsādavarakuṇḍalā susaṃvṛtadvāramukhī catvarodgārahāsinī ||
arogavīrapuruṣā hastyaśvarathasaṃkulā ardhacandrapratīkāśā yamunātīraśobhitā ||
puṇyāpaṇavatī durgā ratnasaṃcayagarvitā kṣetrāṇi rasavanty asyāḥ kāle devaś ca varṣati ||
naranārīsamuditā sā purī sma prakāśate niviṣṭo viṣayaś caiva śūrasenas tato 'bhavat ||
tasyāṃ puryāṃ mahāvīryo rājā bhojakulodvahaḥ ugrasena iti khyāto mahāsenaparākramaḥ ||
tasya putratvam āpanno yo 'sauviṣṇo tvayā hataḥ kālanemir mahādaityaḥ saṃgrāme tārakāmaye ||
kaṃso nāma viśālākṣo bhojavaṃśavivardhanaḥ rājā pṛthivyāṃ vikhyātaḥ siṃhavispaṣṭavikramaḥ ||
rājñāṃ bhayaṃkaro ghoraḥ śaṅkanīyo mahīkṣitām bhayadaḥ sarvabhūtānāṃ satpathād bāhyatāṃ gataḥ ||
dāruṇābhiniveśena dāruṇenāntarātmanā yuktas tenaiva darpeṇa prajānāṃ lomaharṣaṇaḥ ||
na rājadharmābhirato nātmapakṣasukhāvahaḥ nātmarājyapriyakaraś caṇḍaḥ kararuciḥ sadā ||
sa kaṃsas tatra saṃbhūtas tvayā yuddhe parājitaḥ kravyādo bādhate lokān āsureṇāntarātmanā ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
सा पुरी परमोदाराsā purī paramodārāтот город был чрезвычайно прекрасен
साट्टप्राकारतोरणाsāṭṭaprākāratoraṇāс башнями, стенами и воротами
स्फीता राष्ट्रसमाकीर्णाsphītā rāṣṭrasamākīrṇāпроцветающая, наполненная царством; богатая и полная народа
समृद्धभवनाकुलाsamṛddhabhavanākulāизобилующая богатыми домами; густо наполненная зажиточными зданиями
उद्यानवनसंपन्नाudyānavanasaṃpannāбогатая садами и рощами
सुसीमा सुप्रतिष्ठिताsusīmā supratiṣṭhitāс добрыми границами, крепко основанная
प्रांशुप्राकारसंपन्नाprāṃśuprākārasaṃpannāснабжённая высокими стенами; обладающая высокими крепостными валами
परिखार्गलमेखलाparikhārgalamekhalāопоясанная рвами и засовами; с поясом из рва и воротных запоров
चयाट्टालककेयूराcayāṭṭālakakeyūrāс насыпями и башнями как браслетами
प्रासादवरकुण्डलाprāsādavarakuṇḍalāс прекрасными дворцами как серьгами
सुसंवृतद्वारमुखीsusaṃvṛtadvāramukhīс хорошо закрытыми входами ворот; с надёжно защищёнными воротами
चत्वरोद्गारहासिनीcatvarodgārahāsinīулыбающаяся раскрытыми площадями; сияющая открытыми перекрёстками
अरोगवीरपुरुषाarogavīrapuruṣāс здоровыми героическими людьми
हस्त्यश्वरथसंकुलाhastyaśvarathasaṃkulāнаполненная слонами, конями и колесницами
अर्धचन्द्रप्रतीकाशाardhacandrapratīkāśāподобная полумесяцу; имеющая вид половины луны
यमुनातीरशोभिताyamunātīraśobhitāукрашенная берегом Ямуны; сияющая на берегу Ямуны
पुण्यापणवती दुर्गाpuṇyāpaṇavatī durgāсвященная, с рынками и крепостью
रत्नसंचयगर्विताratnasaṃcayagarvitāгордая скоплением драгоценностей
क्षेत्राणि रसवन्त्य् अस्याःkṣetrāṇi rasavanty asyāḥеё поля полны сока; её земли плодородны
काले देवश् च वर्षतिkāle devaś ca varṣatiи бог вовремя дождит; и дождь идёт в срок
नरनारीसमुदिताnaranārīsamuditāрадующаяся мужчинами и женщинами
सा पुरी स्म प्रकाशतेsā purī sma prakāśateтот город сиял
निविष्टो विषयश् चैवniviṣṭo viṣayaś caivaи область была заселена; и страна была устроена
शूरसेनस् ततो ऽभवत्śūrasenas tato 'bhavatзатем стала Шурасеной; после этого стала землёй Шурасены
तस्यां पुर्यां महावीर्योtasyāṃ puryāṃ mahāvīryoв том городе великодоблестный
राजा भोजकुलोद्वहःrājā bhojakulodvahaḥцарь, возвышающий род Бходжей
उग्रसेन इति ख्यातोugrasena iti khyātoизвестный как Уграсена; прославленный под именем Уграсена
महासेनपराक्रमःmahāsenaparākramaḥдоблестью подобный великому войску; могучий силой большой армии
तस्य पुत्रत्वम् आपन्नोtasya putratvam āpannoполучивший положение его сына
यो ऽसौविष्णो त्वया हतःyo 'sauviṣṇo tvayā hataḥтот, о Вишну, убитый тобой
कालनेमिर् महादैत्यःkālanemir mahādaityaḥКаланеми, великий дайтья; великий демон Каланеми
संग्रामे तारकामयेsaṃgrāme tārakāmayeв битве Таракамайе; в сражении с Таракой
कंसो नाम विशालाक्षोkaṃso nāma viśālākṣoпо имени Камса, широкоокий
भोजवंशविवर्धनःbhojavaṃśavivardhanaḥувеличивающий род Бходжей
राजा पृथिव्यां विख्यातःrājā pṛthivyāṃ vikhyātaḥцарь, знаменитый на земле; владыка, известный в земном мире
सिंहविस्पष्टविक्रमःsiṃhavispaṣṭavikramaḥс явной львиной отвагой; с решительным мужеством льва
राज्ञां भयंकरो घोरःrājñāṃ bhayaṃkaro ghoraḥстрашный, вселяющий ужас царям
शङ्कनीयो महीक्षिताम्śaṅkanīyo mahīkṣitāmподозрительный для земных владык
भयदः सर्वभूतानांbhayadaḥ sarvabhūtānāṃдающий страх всем существам; устрашающий всех живых
सत्पथाद् बाह्यतां गतःsatpathād bāhyatāṃ gataḥушедший вне истинного пути; отошедший от праведной дороги
दारुणाभिनिवेशेनdāruṇābhiniveśenaс жестокой привязанностью
दारुणेनान्तरात्मनाdāruṇenāntarātmanāс жестокой внутренней природой
युक्तस् तेनैव दर्पेणyuktas tenaiva darpeṇaсоединённый с той самой гордыней; охваченный этой гордостью
प्रजानां लोमहर्षणःprajānāṃ lomaharṣaṇaḥзаставляющий волосы подданных вставать; ужасающий народ до дрожи
न राजधर्माभिरतोna rājadharmābhiratoне преданный царской дхарме
नात्मपक्षसुखावहःnātmapakṣasukhāvahaḥне приносящий счастья своей стороне
नात्मराज्यप्रियकरश्nātmarājyapriyakaraśне делающий приятного своему царству; не благотворный для собственного государства
चण्डः कररुचिः सदाcaṇḍaḥ kararuciḥ sadāжестокий, всегда любящий подати; свирепый и постоянно склонный к сборам
स कंसस् तत्र संभूतस्sa kaṃsas tatra saṃbhūtasтот Камса там родился
त्वया युद्धे पराजितःtvayā yuddhe parājitaḥтобой побеждённый в битве
क्रव्यादो बाधते लोकान्kravyādo bādhate lokānмясоед мучает миры; пожиратель плоти угнетает людей
आसुरेणान्तरात्मनाāsureṇāntarātmanāасурической внутренней природой; с демонической душой внутри
Traducción

Этот город был чрезвычайно прекрасен: с башнями, стенами и воротами, процветающий, многолюдный, полный богатых домов, садов и рощ, с добрыми границами и крепким основанием. Высокие стены, рвы и запоры опоясывали его; насыпи и башни были ему как браслеты, дворцы — как прекрасные серьги, а хорошо защищённые ворота и раскрытые площади сияли словно улыбка. В нём жили здоровые героические люди; он был наполнен слонами, конями и колесницами, подобен полумесяцу и украшал берег Ямуны. Священный, с рынками и крепостью, гордый скоплением драгоценностей, он имел плодородные поля, и дождь приходил вовремя. Радостный мужчинами и женщинами, город сиял; так была устроена область, которая затем стала землёй Шурасены. В этом городе жил великодоблестный царь Уграсена, возвышающий род Бходжей и могучий, как большое войско. Его сыном стал тот Каланеми, великий дайтья, которого ты, о Вишну, убил в битве Таракамайе. На земле он был известен как широкоокий Камса, приумножающий род Бходжей, знаменитый царь с явной львиной отвагой. Он был страшен царям, подозрителен для земных владык, вселял страх во всех существ и отошёл от праведного пути. С жестокой привязанностью и жестокой внутренней природой, соединённый с той же гордыней, он заставлял волосы подданных вставать дыбом. Он не был предан царской дхарме, не приносил счастья своей стороне и добра своему царству; свирепый, всегда любящий подати, этот Камса, некогда побеждённый тобой в битве, теперь как пожиратель плоти с асурической душой угнетал миры.

Versión

8225ff69b271 · publicado 22 jun 2026, 3:31:04 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con