ततो बाणसमीपस्थाः श्वसन्तो रुधिरोक्षिताः न शर्म लेभिरे दैत्या भयविक्लवलोचनाः ॥
मा भैष्ट मा भैष्ट इति राज्ञा ते तेन चोदिताः त्रासं विसृज्य चैकस्था युध्यध्वं दानवर्षभाः ॥
किम् इदं लोकविख्यातं यश उत्सृज्य दूरतः भवन्तो यान्ति वैक्लव्यं क्लीबा इव विचेतसः ॥
को ऽयं यस्य भयत्रस्ता भवन्तो यान्त्य् अनेकशः कुलापदेशिनः सर्वे नानायुद्धविशारदाः ॥
भवद्भिर् न हि मे युद्धे कार्यं साहाय्यम् अद्य वै अब्रवीद् ध्वंसतेत्य् एवं मत्समीपाच् च नश्यत ॥
अथ तान् वाग्भिर् उग्राभिस् त्रासयन् बहुधा बली व्यादिदेश रणे शूरान् सर्वान् अयुतशः पुनः ॥
प्रमाथगणभूयिष्ठं व्यादिष्टं तस्य निग्रहे अनीकं सुमहद्रात्रौ नानाप्रहरणोद्यतम् ॥
तत्रान्तरिक्षं बहुधा विद्युद्वद्भिर् इवाम्बुदैः बाणानीकैः समभवद् व्याप्तं संदीप्तलोचनैः ॥
केचित् क्षितिस्थाः प्राक्रोशन् गजा इव समन्ततः अथान्तरिक्षे व्यनदन् घर्मान्तेष्व् इव तोयदाः ॥
ततस् तत् सुमहद् युद्धं समेतम् अभवत् पुनः तिष्ठ तिष्ठेति च तदा वाचो ऽश्रूयन्त सर्वशः ॥
तद् आश्चर्यं समभवद् यद् एकस् तैः समागतः अयुध्यत महावीर्यैर् दानवैः सह संयुगे ॥
तेषाम् एव च जग्राह परिघांस् तोमरान् अपि तैर् एव च महायुद्धे निजघान महाबलः ॥
पुनः स परिघं घोरं प्रगृह्य रणमूर्धनि स दैत्यसंघान् समरे निजघान महाबलान् ॥
निस्त्रिंशं चर्म चोत्सृष्टं जग्राह रणमूर्धनि स तेन व्यचरन् मार्गान् एकः शत्रुनिबर्हणः ॥
भ्रान्तम् उद्भ्रान्तम् आविद्धम् आप्लुतं विप्लुतं प्लुतम् इति प्रकारान् द्वात्रिंशद् विचरन्न् अभ्यदृश्यत ॥
एकं सहस्रशस् तत्र ददृशू रणमूर्धनि क्रीडन्तं बहुधा युद्धे व्यादितास्यम् इवान्तकम् ॥
ततस् तेनाभिसंतप्ता रुधिरौघपरिप्लुताः पुनर् भग्नाः प्राद्रवन्त यत्र बाणः स्थितो रणे ॥
गजवाजिरथौघैस् ते उह्यमानाः समन्ततः कृत्वा चार्तस्वरं घोरं दिशो जग्मुर् हतौजसः ॥
एकैकस्योपरि तदा ते ऽन्योन्यं भयपीडिताः वमन्तः शोणितं जग्मुर् विषादाद् विमुखा रणे ॥
न बभूव भयं तादृग् गानवानां पुरा रणे यादृशं युध्यमानानाम् अनिरुद्धेन संयुगे ॥
केचिद् वमन्तो रुधिरम् अपतन् वसुधातले दानवा गिरिशृङ्गाभा गदाशूलासिपाणयः ॥
ते बाणम् उत्सृज्य रणे जग्मुर् भयसमाकुलाः विशालम् आकाशतलं दानवा निर्जितास् तदा ॥
निःसङ्गभग्नां महतीं दृष्ट्वा तां वाहिनीं तदा बाणः क्रोधात् प्रजज्वाल समिद्धो ऽग्निर् इवाध्वरे ॥
tato bāṇasamīpasthāḥ śvasanto rudhirokṣitāḥ na śarma lebhire daityā bhayaviklavalocanāḥ ||
mā bhaiṣṭa mā bhaiṣṭa iti rājñā te tena coditāḥ trāsaṃ visṛjya caikasthā yudhyadhvaṃ dānavarṣabhāḥ ||
kim idaṃ lokavikhyātaṃ yaśa utsṛjya dūrataḥ bhavanto yānti vaiklavyaṃ klībā iva vicetasaḥ ||
ko 'yaṃ yasya bhayatrastā bhavanto yānty anekaśaḥ kulāpadeśinaḥ sarve nānāyuddhaviśāradāḥ ||
bhavadbhir na hi me yuddhe kāryaṃ sāhāyyam adya vai abravīd dhvaṃsatety evaṃ matsamīpāc ca naśyata ||
atha tān vāgbhir ugrābhis trāsayan bahudhā balī vyādideśa raṇe śūrān sarvān ayutaśaḥ punaḥ ||
pramāthagaṇabhūyiṣṭhaṃ vyādiṣṭaṃ tasya nigrahe anīkaṃ sumahadrātrau nānāpraharaṇodyatam ||
tatrāntarikṣaṃ bahudhā vidyudvadbhir ivāmbudaiḥ bāṇānīkaiḥ samabhavad vyāptaṃ saṃdīptalocanaiḥ ||
kecit kṣitisthāḥ prākrośan gajā iva samantataḥ athāntarikṣe vyanadan gharmānteṣv iva toyadāḥ ||
tatas tat sumahad yuddhaṃ sametam abhavat punaḥ tiṣṭha tiṣṭheti ca tadā vāco 'śrūyanta sarvaśaḥ ||
tad āścaryaṃ samabhavad yad ekas taiḥ samāgataḥ ayudhyata mahāvīryair dānavaiḥ saha saṃyuge ||
teṣām eva ca jagrāha parighāṃs tomarān api tair eva ca mahāyuddhe nijaghāna mahābalaḥ ||
punaḥ sa parighaṃ ghoraṃ pragṛhya raṇamūrdhani sa daityasaṃghān samare nijaghāna mahābalān ||
nistriṃśaṃ carma cotsṛṣṭaṃ jagrāha raṇamūrdhani sa tena vyacaran mārgān ekaḥ śatrunibarhaṇaḥ ||
bhrāntam udbhrāntam āviddham āplutaṃ viplutaṃ plutam iti prakārān dvātriṃśad vicarann abhyadṛśyata ||
ekaṃ sahasraśas tatra dadṛśū raṇamūrdhani krīḍantaṃ bahudhā yuddhe vyāditāsyam ivāntakam ||
tatas tenābhisaṃtaptā rudhiraughapariplutāḥ punar bhagnāḥ prādravanta yatra bāṇaḥ sthito raṇe ||
gajavājirathaughais te uhyamānāḥ samantataḥ kṛtvā cārtasvaraṃ ghoraṃ diśo jagmur hataujasaḥ ||
ekaikasyopari tadā te 'nyonyaṃ bhayapīḍitāḥ vamantaḥ śoṇitaṃ jagmur viṣādād vimukhā raṇe ||
na babhūva bhayaṃ tādṛg gānavānāṃ purā raṇe yādṛśaṃ yudhyamānānām aniruddhena saṃyuge ||
kecid vamanto rudhiram apatan vasudhātale dānavā giriśṛṅgābhā gadāśūlāsipāṇayaḥ ||
te bāṇam utsṛjya raṇe jagmur bhayasamākulāḥ viśālam ākāśatalaṃ dānavā nirjitās tadā ||
niḥsaṅgabhagnāṃ mahatīṃ dṛṣṭvā tāṃ vāhinīṃ tadā bāṇaḥ krodhāt prajajvāla samiddho 'gnir ivādhvare ||
«Оказавшись возле Баны, дайтьи, покрытые кровью и тяжело дышащие, с глазами, смятёнными страхом, не находили покоя. “Не бойтесь, не бойтесь, — побуждал их царь. — Отбросьте страх, держитесь вместе и сражайтесь, лучшие данавы. Что это? Отбросив далеко свою всемирную славу, вы впадаете в смятение, словно беспомощные трусы. Кто он такой, что вы, искусные в разных битвах и носящие имена своих родов, толпами бежите от страха перед ним? Сегодня в битве мне не нужна ваша помощь. Прочь! Уходите от меня!” Так, пугая их грозными словами, сильный Бана снова послал в бой героев десятками тысяч. Для пленения Анируддхи ночью было послано огромное войско, состоявшее главным образом из праматхов, с поднятым разным оружием. Небо стало заполнено войсками Баны с пылающими глазами, словно молниеносными тучами. Одни кричали на земле со всех сторон, словно слоны, другие гремели в воздухе, словно тучи в конце жары. Затем снова разгорелось великое сражение, и повсюду слышались крики: “Стой! Стой!” Чудом было то, что один воин, встретившись с этими могучими данавами, сражался с ними в бою. Могучий Анируддха хватал их же засовы и томары и ими же поражал врагов в великой битве. Снова взяв страшный засов в гуще боя, он поражал толпы могучих дайтьев. Схватив брошенные меч и щит, сокрушитель врагов один прокладывал ими себе путь. В бою он являл тридцать два приёма: кружение, взмах, бросок, прыжок, перескок и другие. Тысячи видели в гуще боя одного Анируддху, играющего в битве многими способами, словно смерть с раскрытой пастью. Измученные им и залитые потоками крови, они снова побежали разбитыми туда, где стоял Бана. Уносимые толпами слонов, коней и колесниц, они издавали страшные вопли и, лишённые силы, разбегались по сторонам. Мучимые страхом, они падали друг на друга, изрыгая кровь, и в унынии отворачивались от боя. Прежде в бою у данавов никогда не было такого страха, какой был у сражавшихся с Анируддхой. Некоторые данавы, подобные горным вершинам, с булавами, трезубцами и мечами в руках, изрыгая кровь, падали на землю. Побеждённые данавы, охваченные страхом, оставили Бану в бою и ушли в широкое небо. Увидев свою великую армию полностью разбитой, Бана вспыхнул от гнева, словно разожжённый огонь в жертвоприношении».
30daa989543d · publicado 22 jun 2026, 6:15:04 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Разгром войска показывает разницу между количеством и силой. Анируддха сражается как герой рода Яду: он превращает оружие врагов в их собственное поражение.