Mahābhārata
Hiḍimba-vadha-parva (vanapravāsa; bhīma-vilāpa) (The Flight Through the Forest and Bhīma's Lament)1.138.9–13
839 / 15823
Mahābhārata · 1.138.9–13
Devanāgarī

ततो भीमो वनं घोरं प्रविश्य विजनं महत् ॥
न्यग्रोधं विपुलच्छायं रमणीयम् उपाद्रवत् ॥
तत्र निक्षिप्य तान् सर्वान् उवाच भरतर्षभः ॥
पानीयं मृगयामीह विश्रमध्वम् इति प्रभो ॥
एते रुवन्ति मधुरं सारसा जलचारिणः ॥
ध्रुवम् अत्र जलस्थायो महान् इति मतिर् मम ॥
अनुज्ञातः स गच्छेति भ्रात्रा ज्येष्ठेन भारत ॥
जगाम तत्र यत्र स्म रुवन्ति जलचारिणः ॥
स तत्र पीत्वा पानीयं स्नात्वा च भरतर्षभ ॥
उत्तरीयेण पानीयम् आजहार तदा नृप ॥

Transliteración (IAST)

tato bhīmo vanaṃ ghoraṃ praviśya vijanaṃ mahat ||
nyagrodhaṃ vipulacchāyaṃ ramaṇīyam upādravat ||
tatra nikṣipya tān sarvān uvāca bharatarṣabhaḥ ||
pānīyaṃ mṛgayāmīha viśramadhvam iti prabho ||
ete ruvanti madhuraṃ sārasā jalacāriṇaḥ ||
dhruvam atra jalasthāyo mahān iti matir mama ||
anujñātaḥ sa gaccheti bhrātrā jyeṣṭhena bhārata ||
jagāma tatra yatra sma ruvanti jalacāriṇaḥ ||
sa tatra pītvā pānīyaṃ snātvā ca bharatarṣabha ||
uttarīyeṇa pānīyam ājahāra tadā nṛpa ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
ततः भीमः वनं घोरं प्रविश्य विजनं महत्tataḥ bhīmaḥ vanaṃ ghoraṃ praviśya vijanaṃ mahatthen Bhima, having entered the dreadful, deserted, great forest,
न्यग्रोधं विपुलच्छायं रमणीयम् उपाद्रवत्nyagrodhaṃ vipulacchāyaṃ ramaṇīyam upādravatran up to a spreading, shady, beautiful banyan tree;
तत्र निक्षिप्य तान् सर्वान् उवाच भरतर्षभःtatra nikṣipya tān sarvān uvāca bharatarṣabhaḥthere, setting them all down, the bull among the Bharatas said:
पानीयं मृगयामि इह विश्रमध्वम् इति प्रभोpānīyaṃ mṛgayāmi iha viśramadhvam iti prabho"I will seek water here; rest yourselves," O lord;
एते रुवन्ति मधुरं सारसाः जलचारिणःete ruvanti madhuraṃ sārasāḥ jalacāriṇaḥ"here the sarasa cranes, the water-dwellers, cry out sweetly;
ध्रुवम् अत्र जलस्थायः महान् इति मतिः ममdhruvam atra jalasthāyaḥ mahān iti matiḥ mamasurely there is a great pool of water nearby — such is my thought";
अनुज्ञातः सः गच्छ इति भ्रात्रा ज्येष्ठेन भारतanujñātaḥ saḥ gaccha iti bhrātrā jyeṣṭhena bhāratagiven leave by his elder brother, [who said] "go," O Bharata,
जगाम तत्र यत्र स्म रुवन्ति जलचारिणःjagāma tatra yatra sma ruvanti jalacāriṇaḥhe went there where the water-dwelling [birds] were crying;
सः तत्र पीत्वा पानीयं स्नात्वा च भरतर्षभsaḥ tatra pītvā pānīyaṃ snātvā ca bharatarṣabhahe, having drunk water there and bathed, O bull among the Bharatas,
उत्तरीयेण पानीयम् आजहार तदा नृपuttarīyeṇa pānīyam ājahāra tadā nṛpabrought back water then in his upper garment, O king
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
भीमोbhīmooriginal form "bhīmo", added to complete the word-by-word coverage
मृगयामीहmṛgayāmīhaoriginal form "mṛgayāmīha", added to complete the word-by-word coverage
सारसाsārasāoriginal form "sārasā", added to complete the word-by-word coverage
जलस्थायोjalasthāyooriginal form "jalasthāyo", added to complete the word-by-word coverage
मतिर्matiroriginal form "matir", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
गच्छेतिgacchetioriginal form "gaccheti", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

"Then Bhima, having entered the dreadful, deserted, great forest, ran up to a spreading, shady, beautiful banyan tree; there, setting them all down, the bull among the Bharatas said: 'I will seek water here; rest yourselves. Hear how sweetly the sarasa water-birds are crying; surely there is a great pool of water nearby — so I think.' Given leave by his elder brother's word 'go,' he went to where the water-birds were crying; and having drunk water there and bathed, he brought back water in his upper garment, O king."

Versión

1f02dc83e2ca · publicado 12 jul 2026, 17:03:09 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con