Mahābhārata
Dyūta-parva (duryodhana-nivedana, dyūta-anujñā) (Duryodhana's Complaint and the Permission for the Game)2.45.1–3
2501 / 15823
Mahābhārata · 2.45.1–3
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
अनुभूय तु राज्ञस् तं राजसूयं महाक्रतुम् ॥
युधिष्ठिरस्य नृपतेर् गान्धारीपुत्रसंयुतः ॥
प्रियकृन् मतम् आज्ञाय पूर्वं दुर्योधनस्य तत् ॥
प्रज्ञाचक्षुषम् आसीनं शकुनिः सौबलस् तदा ॥
दुर्योधनवचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ॥
उपगम्य महाप्राज्ञं शकुनिर् वाक्यम् अब्रवीत् ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
anubhūya tu rājñas taṃ rājasūyaṃ mahākratum ||
yudhiṣṭhirasya nṛpater gāndhārīputrasaṃyutaḥ ||
priyakṛn matam ājñāya pūrvaṃ duryodhanasya tat ||
prajñācakṣuṣam āsīnaṃ śakuniḥ saubalas tadā ||
duryodhanavacaḥ śrutvā dhṛtarāṣṭraṃ janādhipam ||
upagamya mahāprājñaṃ śakunir vākyam abravīt ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
अनुभूय तु राज्ञस् तंanubhūya tu rājñas taṃhaving attended that of the king
राजसूयं महा-क्रतुम्rājasūyaṃ mahā-kratumthe rājasūya, the great sacrifice,
युधिष्ठिरस्य नृपतेर्yudhiṣṭhirasya nṛpaterof King Yudhishthira,
गान्धारी-पुत्र-संयुतःgāndhārī-putra-saṃyutaḥ[Shakuni] together with Gandhari's son [Duryodhana];
प्रिय-कृन् मतम् आज्ञायpriya-kṛn matam ājñāyawishing to please, having learned the mood
पूर्वं दुर्योधनस्य तत्pūrvaṃ duryodhanasya tatbeforehand, of Duryodhana,
प्रज्ञा-चक्षुषम् आसीनंprajñā-cakṣuṣam āsīnaṃto him who sat there, whose eye was wisdom [the blind man],
शकुनिः सौबलस् तदाśakuniḥ saubalas tadāShakuni Saubala then,
दुर्योधन-वचः श्रुत्वाduryodhana-vacaḥ śrutvāhaving heard Duryodhana's word,
धृतराष्ट्रं जनाधिपम्dhṛtarāṣṭraṃ janādhipamto Dhritarashtra, lord of men,
उपगम्य महाप्राज्ञंupagamya mahāprājñaṃhaving approached, to the greatly wise one,
शकुनिर् वाक्यम् अब्रवीत्śakunir vākyam abravītShakuni spoke a word:
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaoriginal form "vaiśaṃpāyana", added to complete the word-by-word coverage
महाक्रतुम्mahākratumoriginal form "mahākratum", added to complete the word-by-word coverage
गान्धारीपुत्रसंयुतःgāndhārīputrasaṃyutaḥoriginal form "gāndhārīputrasaṃyutaḥ", added to complete the word-by-word coverage
प्रियकृन्priyakṛnoriginal form "priyakṛn", added to complete the word-by-word coverage
प्रज्ञाचक्षुषम्prajñācakṣuṣamoriginal form "prajñācakṣuṣam", added to complete the word-by-word coverage
दुर्योधनवचःduryodhanavacaḥoriginal form "duryodhanavacaḥ", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

Having attended the rājasūya, the great sacrifice of King Yudhishthira, together with Gandhari's son [Duryodhana], Shakuni Saubala, wishing to please him and having already learned Duryodhana's mood, approached Dhritarashtra — the lord of men whose eye was wisdom alone [for he was blind] — and, having heard Duryodhana's word, said to the greatly wise king:

Versión

15e60e924ba5 · publicado 16 jul 2026, 15:49:22 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con