Mahābhārata
Dyūta-parva (rājasūya-bali-varṇana) (The List of Tributes at the Rajasuya)2.47.3–6
2534 / 15823
Mahābhārata · 2.47.3–6
Devanāgarī

ऐडांश् चैलान् वार्षदंशाञ् जातरूपपरिष्कृतान् ॥
प्रावाराजिनमुख्यांश् च काम्बोजः प्रददौ वसु ॥
अश्वांस् तित्तिरिकल्माषांस् त्रिशतं शुकनासिकान् ॥
उष्ट्रवामीस् त्रिशतं च पुष्टाः पीलुशमीङ्गुदैः ॥
गोवासना ब्राह्मणाश् च दासमीयाश् च सर्वशः ॥
प्रीत्यर्थं ते महाभागा धर्मराज्ञो महात्मनः ॥
त्रिखर्वं बलिम् आदाय द्वारि तिष्ठन्ति वारिताः ॥
कमण्डलून् उपादाय जातरूपमयाञ् शुभान् ॥
एवं बलिं प्रदायाथ प्रवेशं लेभिरे ततः ॥

Transliteración (IAST)

aiḍāṃś cailān vārṣadaṃśāñ jātarūpapariṣkṛtān ||
prāvārājinamukhyāṃś ca kāmbojaḥ pradadau vasu ||
aśvāṃs tittirikalmāṣāṃs triśataṃ śukanāsikān ||
uṣṭravāmīs triśataṃ ca puṣṭāḥ pīluśamīṅgudaiḥ ||
govāsanā brāhmaṇāś ca dāsamīyāś ca sarvaśaḥ ||
prītyarthaṃ te mahābhāgā dharmarājño mahātmanaḥ ||
trikharvaṃ balim ādāya dvāri tiṣṭhanti vāritāḥ ||
kamaṇḍalūn upādāya jātarūpamayāñ śubhān ||
evaṃ baliṃ pradāyātha praveśaṃ lebhire tataḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
ऐडांश् चैलान् वार्षदंशाञ्aiḍāṃś cailān vārṣadaṃśāñ“Sheepskins, garments, [furs] of varshadamsha,
जातरूप-परिष्कृतान्jātarūpa-pariṣkṛtāntrimmed with gold,
प्रावार-अजिन-मुख्यांश् चprāvāra-ajina-mukhyāṃś caand the finest cloaks and hides
काम्बोजः प्रददौ वसुkāmbojaḥ pradadau vasuKamboja gave [as] wealth;
अश्वांस् तित्तिरि-कल्माषांस्aśvāṃs tittiri-kalmāṣāṃshorses of tittiri-kalmasha colour,
त्रिशतं शुक-नासिकान्triśataṃ śuka-nāsikānparrot-nosed, three hundred;
उष्ट्र-वामीस् त्रिशतं चuṣṭra-vāmīs triśataṃ caand three hundred she-camels,
पुष्टाः पीलु-शमी-इङ्गुदैःpuṣṭāḥ pīlu-śamī-iṅgudaiḥfattened on pilu, shami, and ingudi;
गो-वासना ब्राह्मणाश् चgo-vāsanā brāhmaṇāś caand the Govasana brahmins,
दासमीयाश् च सर्वशःdāsamīyāś ca sarvaśaḥand all the Dasamiyas,
प्रीत्य्-अर्थं ते महाभागाprīty-arthaṃ te mahābhāgāfor the pleasure — those blessed ones —
धर्म-राज्ञो महात्मनःdharma-rājño mahātmanaḥof the great-souled Dharmaraja;
कमण्डलून् उपादायkamaṇḍalūn upādāya[bearing] kamandalus,
जातरूप-मयाञ् शुभान्jātarūpa-mayāñ śubhāngolden, beautiful,
एवं बलिं प्रदाय अथevaṃ baliṃ pradāya athahaving thus offered tribute,
प्रवेशं लेभिरे ततःpraveśaṃ lebhire tataḥgained entry thereafter.”
जातरूपपरिष्कृतान्jātarūpapariṣkṛtānoriginal form "jātarūpapariṣkṛtān", added to complete the word-by-word coverage
प्रावाराजिनमुख्यांश्prāvārājinamukhyāṃśoriginal form "prāvārājinamukhyāṃś", added to complete the word-by-word coverage
तित्तिरिकल्माषांस्tittirikalmāṣāṃsoriginal form "tittirikalmāṣāṃs", added to complete the word-by-word coverage
शुकनासिकान्śukanāsikānoriginal form "śukanāsikān", added to complete the word-by-word coverage
उष्ट्रवामीस्uṣṭravāmīsoriginal form "uṣṭravāmīs", added to complete the word-by-word coverage
पीलुशमीङ्गुदैःpīluśamīṅgudaiḥoriginal form "pīluśamīṅgudaiḥ", added to complete the word-by-word coverage
गोवासनाgovāsanāoriginal form "govāsanā", added to complete the word-by-word coverage
प्रीत्यर्थंprītyarthaṃoriginal form "prītyarthaṃ", added to complete the word-by-word coverage
धर्मराज्ञोdharmarājñooriginal form "dharmarājño", added to complete the word-by-word coverage
त्रिखर्वंtrikharvaṃoriginal form "trikharvaṃ", added to complete the word-by-word coverage
बलिम्balimoriginal form "balim", added to complete the word-by-word coverage
आदायādāyaoriginal form "ādāya", added to complete the word-by-word coverage
द्वारिdvārioriginal form "dvāri", added to complete the word-by-word coverage
तिष्ठन्तिtiṣṭhantioriginal form "tiṣṭhanti", added to complete the word-by-word coverage
वारिताःvāritāḥoriginal form "vāritāḥ", added to complete the word-by-word coverage
जातरूपमयाञ्jātarūpamayāñoriginal form "jātarūpamayāñ", added to complete the word-by-word coverage
प्रदायाथpradāyāthaoriginal form "pradāyātha", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

“Sheepskins, garments, furs of varshadamsha trimmed with gold, the finest cloaks and hides — these Kamboja gave as wealth. And horses of tittiri-kalmasha colour, parrot-nosed — three hundred, and three hundred she-camels, fattened on the fruits of pilu, shami, and ingudi. And the Govasana brahmins, and all the Dasamiyas, for the pleasure of the great-souled Dharmaraja, bearing beautiful golden kamandalus and thus offering tribute, gained entry thereafter.”

Versión

39cd0d920665 · publicado 16 jul 2026, 15:49:22 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con