Mahābhārata
Dyūta-parva (duryodhana-vidura-saṃvāda) (Duryodhana Rejects Vidura)2.57.1–3
2620 / 15823
Mahābhārata · 2.57.1–3
Devanāgarī

दुर्योधन उवाच
परेषाम् एव यशसा श्लाघसे त्वं; सदा छन्नः कुत्सयन् धार्तराष्ट्रान् ॥
जानीमस् त्वां विदुर यत्प्रियस् त्वं; बालान् इवास्मान् अवमन्यसे त्वम् ॥
सुविज्ञेयः पुरुषो ऽन्यत्रकामो; निन्दाप्रशंसे हि तथा युनक्ति ॥
जिह्वा मनस् ते हृदयं निर्व्यनक्ति; ज्यायो निराह मनसः प्रातिकूल्यम् ॥
उत्सङ्गेन व्याल इवाहृतो ऽसि; मार्जारवत् पोषकं चोपहंसि ॥
भर्तृघ्नत्वान् न हि पापीय आहुस्; तस्मात् क्षत्तः किं न बिभेषि पापात् ॥

Transliteración (IAST)

duryodhana uvāca
pareṣām eva yaśasā ślāghase tvaṃ; sadā channaḥ kutsayan dhārtarāṣṭrān ||
jānīmas tvāṃ vidura yatpriyas tvaṃ; bālān ivāsmān avamanyase tvam ||
suvijñeyaḥ puruṣo 'nyatrakāmo; nindāpraśaṃse hi tathā yunakti ||
jihvā manas te hṛdayaṃ nirvyanakti; jyāyo nirāha manasaḥ prātikūlyam ||
utsaṅgena vyāla ivāhṛto 'si; mārjāravat poṣakaṃ copahaṃsi ||
bhartṛghnatvān na hi pāpīya āhus; tasmāt kṣattaḥ kiṃ na bibheṣi pāpāt ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
परेषाम् एव यशसा श्लाघसे त्वंpareṣām eva yaśasā ślāghase tvaṃ"you boast only in another's glory,
सदा छन्नः कुत्सयन् धार्तराष्ट्रान्sadā channaḥ kutsayan dhārtarāṣṭrānalways secretly reviling the Dhartarashtras;
जानीमस् त्वां विदुर यत्-प्रियस् त्वंjānīmas tvāṃ vidura yat-priyas tvaṃwe know you, Vidura, whose favorite you are;
बालान् इव अस्मान् अवमन्यसे त्वम्bālān iva asmān avamanyase tvamyou despise us as if we were children;
सु-विज्ञेयः पुरुषो ऽन्यत्र-कामोsu-vijñeyaḥ puruṣo 'nyatra-kāmoa man partial to another is easily recognized —
निन्दा-प्रशंसे हि तथा युनक्तिnindā-praśaṃse hi tathā yunaktifor he applies blame and praise so [unevenly];
जिह्वा मनस् ते हृदयं निर्व्यनक्तिjihvā manas te hṛdayaṃ nirvyanaktiyour tongue, mind, and heart betray you;
ज्यायो निराह मनसः प्रातिकूल्यम्jyāyo nirāha manasaḥ prātikūlyambut more still it reveals the contrariness of your mind;
उत्सङ्गेन व्याल इव आहृतो ऽसिutsaṅgena vyāla iva āhṛto 'siyou are like a serpent nurtured in one's lap,
मार्जारवत् पोषकं च उपहंसिmārjāravat poṣakaṃ ca upahaṃsiand like a cat, you destroy your feeder;
भर्तृ-घ्नत्वान् न हि पापीय आहुस्bhartṛ-ghnatvān na hi pāpīya āhusthere is, they say, no sin worse than slaying one's master;
तस्मात् क्षत्तः किं न बिभेषि पापात्tasmāt kṣattaḥ kiṃ na bibheṣi pāpātwhy then, Kshattri, do you not fear that sin?"
दुर्योधनduryodhanaoriginal form "duryodhana", added to complete the word-by-word coverage
यत्प्रियस्yatpriyasoriginal form "yatpriyas", added to complete the word-by-word coverage
इवास्मान्ivāsmānoriginal form "ivāsmān", added to complete the word-by-word coverage
सुविज्ञेयःsuvijñeyaḥoriginal form "suvijñeyaḥ", added to complete the word-by-word coverage
ऽन्यत्रकामो'nyatrakāmooriginal form "'nyatrakāmo", added to complete the word-by-word coverage
निन्दाप्रशंसेnindāpraśaṃseoriginal form "nindāpraśaṃse", added to complete the word-by-word coverage
इवाहृतोivāhṛtooriginal form "ivāhṛto", added to complete the word-by-word coverage
चोपहंसिcopahaṃsioriginal form "copahaṃsi", added to complete the word-by-word coverage
भर्तृघ्नत्वान्bhartṛghnatvānoriginal form "bhartṛghnatvān", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

[Duryodhana:] "You boast only in another's glory, always secretly reviling the Dhartarashtras; we know, Vidura, whose favorite you are; you despise us as if we were children. A man partial to another is easily recognized: he applies blame and praise unevenly; your tongue, mind, and heart betray you, and still more the contrariness of your mind. You are like a serpent nurtured in one's lap, and like a cat, you destroy your own feeder; yet they say there is no sin worse than betraying one's master — why then, Kshattri, do you not fear that sin?"

Versión

78efc36b9197 · publicado 16 jul 2026, 16:03:37 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con