Mahābhārata
Yudhiṣṭhira-kṣamā-parva (Yudhishthira on Conquering Anger)3.30.45-50
2910 / 15823
Mahābhārata · 3.30.45-50
Devanāgarī

पितामहः शांतनवः शमं संपूजयिष्यति ॥
आचार्यो विदुरः क्षत्ता शमम् एव वदिष्यतः ॥
कृपश् च संजयश् चैव शमम् एव वदिष्यतः ॥
सोमदत्तो युयुत्सुश् च द्रोणपुत्रस् तथैव च ॥
पितामहश् च नो व्यासः शमं वदति नित्यशः ॥
एतैर् हि राजा नियतं चोद्यमानः शमं प्रति ॥
राज्यं दातेति मे बुद्धिर् न चेल् लोभान् नशिष्यति ॥
कालो ऽयं दारुणः प्राप्तो भरतानाम् अभूतये ॥
निश्चितं मे सदैवैतत् पुरस्ताद् अपि भामिनि ॥
सुयोधनो नार्हतीति क्षमाम् एवं न विन्दति ॥
अर्हस् तस्याहम् इत्य् एव तस्मान् मां विन्दते क्षमा ॥
एतद् आत्मवतां वृत्तम् एष धर्मः सनातनः ॥
क्षमा चैवानृशंस्यं च तत् कर्तास्म्य् अहम् अञ्जसा ॥

Transliteración (IAST)

pitāmahaḥ śāṃtanavaḥ śamaṃ saṃpūjayiṣyati ||
ācāryo viduraḥ kṣattā śamam eva vadiṣyataḥ ||
kṛpaś ca saṃjayaś caiva śamam eva vadiṣyataḥ ||
somadatto yuyutsuś ca droṇaputras tathaiva ca ||
pitāmahaś ca no vyāsaḥ śamaṃ vadati nityaśaḥ ||
etair hi rājā niyataṃ codyamānaḥ śamaṃ prati ||
rājyaṃ dāteti me buddhir na cel lobhān naśiṣyati ||
kālo 'yaṃ dāruṇaḥ prāpto bharatānām abhūtaye ||
niścitaṃ me sadaivaitat purastād api bhāmini ||
suyodhano nārhatīti kṣamām evaṃ na vindati ||
arhas tasyāham ity eva tasmān māṃ vindate kṣamā ||
etad ātmavatāṃ vṛttam eṣa dharmaḥ sanātanaḥ ||
kṣamā caivānṛśaṃsyaṃ ca tat kartāsmy aham añjasā ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
पितामहः शांतनवः शमम् संपूजयिष्यति आचार्यः विदुरः क्षत्ता शमम् एव वदिष्यतःpitāmahaḥ śāṃtanavaḥ śamam saṃpūjayiṣyati ācāryaḥ viduraḥ kṣattā śamam eva vadiṣyataḥgrandfather Shantanava will honor peace; the teacher and kshattar Vidura will speak only of peace
कृपः च संजयः च एव शमम् एव वदिष्यतःkṛpaḥ ca saṃjayaḥ ca eva śamam eva vadiṣyataḥKripa and Sanjaya likewise will speak only of peace
सोमदत्तः युयुत्सुः च द्रोणपुत्रः तथा एव च पितामहः च नः व्यासः शमम् वदति नित्यशःsomadattaḥ yuyutsuḥ ca droṇaputraḥ tathā eva ca pitāmahaḥ ca naḥ vyāsaḥ śamam vadati nityaśaḥSomadatta, Yuyutsu, and the son of Drona, as well as our grandfather Vyasa, always speak of peace
एतैः हि राजा नियतम् चोद्यमानः शमम् प्रति राज्यम् दाता इति मे बुद्धिः न चेत् लोभात् नशिष्यतिetaiḥ hi rājā niyatam codyamānaḥ śamam prati rājyam dātā iti me buddhiḥ na cet lobhāt naśiṣyatiurged by them, the king will certainly incline toward peace; he will restore the kingdom — such is my thought, unless he perishes from greed
कालः अयम् दारुणः प्राप्तः भरतानाम् अभूतये निश्चितम् मे सदा एव एतत् पुरस्तात् अपि भामिनिkālaḥ ayam dāruṇaḥ prāptaḥ bharatānām abhūtaye niścitam me sadā eva etat purastāt api bhāminithis dreadful time has come for the ruin of the Bharatas; this has always been decided by me, even before this, O radiant one
सुयोधनः न अर्हति इति क्षमाम् एवम् न विन्दति अर्हः तस्य अहम् इति एव तस्मात् माम् विन्दते क्षमाsuyodhanaḥ na arhati iti kṣamām evam na vindati arhaḥ tasya aham iti eva tasmāt mām vindate kṣamāSuyodhana does not deserve such forbearance, and does not obtain it; I am worthy of it, and therefore forbearance comes to me
एतत् आत्मवताम् वृत्तम् एष धर्मः सनातनः क्षमा च एव अनृशंस्यम् च तत् कर्ता अस्मि अहम् अञ्जसाetat ātmavatām vṛttam eṣa dharmaḥ sanātanaḥ kṣamā ca eva anṛśaṃsyam ca tat kartā asmi aham añjasāsuch is the conduct of the self-possessed, this is the eternal dharma; forbearance and non-cruelty — this I shall indeed practice
शमंśamaṃoriginal form "śamaṃ", added to complete the word-by-word coverage
आचार्योācāryooriginal form "ācāryo", added to complete the word-by-word coverage
कृपश्kṛpaśoriginal form "kṛpaś", added to complete the word-by-word coverage
संजयश्saṃjayaśoriginal form "saṃjayaś", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaoriginal form "caiva", added to complete the word-by-word coverage
सोमदत्तोsomadattooriginal form "somadatto", added to complete the word-by-word coverage
युयुत्सुश्yuyutsuśoriginal form "yuyutsuś", added to complete the word-by-word coverage
द्रोणपुत्रस्droṇaputrasoriginal form "droṇaputras", added to complete the word-by-word coverage
तथैवtathaivaoriginal form "tathaiva", added to complete the word-by-word coverage
पितामहश्pitāmahaśoriginal form "pitāmahaś", added to complete the word-by-word coverage
नोnooriginal form "no", added to complete the word-by-word coverage
शमंśamaṃoriginal form "śamaṃ", added to complete the word-by-word coverage
एतैर्etairoriginal form "etair", added to complete the word-by-word coverage
नियतंniyataṃoriginal form "niyataṃ", added to complete the word-by-word coverage
शमंśamaṃoriginal form "śamaṃ", added to complete the word-by-word coverage
राज्यंrājyaṃoriginal form "rājyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
दातेतिdātetioriginal form "dāteti", added to complete the word-by-word coverage
बुद्धिर्buddhiroriginal form "buddhir", added to complete the word-by-word coverage
चेल्celoriginal form "cel", added to complete the word-by-word coverage
लोभान्lobhānoriginal form "lobhān", added to complete the word-by-word coverage
कालोkālooriginal form "kālo", added to complete the word-by-word coverage
ऽयं'yaṃoriginal form "'yaṃ", added to complete the word-by-word coverage
प्राप्तोprāptooriginal form "prāpto", added to complete the word-by-word coverage
निश्चितंniścitaṃoriginal form "niścitaṃ", added to complete the word-by-word coverage
सदैवैतत्sadaivaitatoriginal form "sadaivaitat", added to complete the word-by-word coverage
पुरस्ताद्purastādoriginal form "purastād", added to complete the word-by-word coverage
सुयोधनोsuyodhanooriginal form "suyodhano", added to complete the word-by-word coverage
नार्हतीतिnārhatītioriginal form "nārhatīti", added to complete the word-by-word coverage
एवंevaṃoriginal form "evaṃ", added to complete the word-by-word coverage
अर्हस्arhasoriginal form "arhas", added to complete the word-by-word coverage
तस्याहम्tasyāhamoriginal form "tasyāham", added to complete the word-by-word coverage
इत्य्ityoriginal form "ity", added to complete the word-by-word coverage
तस्मान्tasmānoriginal form "tasmān", added to complete the word-by-word coverage
मांmāṃoriginal form "māṃ", added to complete the word-by-word coverage
एतद्etadoriginal form "etad", added to complete the word-by-word coverage
आत्मवतांātmavatāṃoriginal form "ātmavatāṃ", added to complete the word-by-word coverage
चैवानृशंस्यंcaivānṛśaṃsyaṃoriginal form "caivānṛśaṃsyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
कर्तास्म्य्kartāsmyoriginal form "kartāsmy", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

"Bhishma, Drona, Vidura, Kripa, Sanjaya, Somadatta, Yuyutsu, Ashvatthaman, and our grandfather Vyasa will speak of peace. Urged by them, the king should restore the kingdom, unless he perishes from greed. But I know: a dreadful time has come for the Bharatas. Suyodhana does not deserve such forbearance; it is I who must be worthy of it, and so forbearance comes to me. Such is the conduct of the self-possessed, such is the eternal dharma. Forbearance and non-cruelty — this is what I shall practice."

Versión

e87c1f841985 · publicado 16 jul 2026, 16:48:53 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con