Mahābhārata 3.50.25-31

Devanāgarī

दमयन्ती तु यं हंसं समुपाधावद् अन्तिके ॥
स मानुषीं गिरं कृत्वा दमयन्तीम् अथाब्रवीत् ॥
दमयन्ति नलो नाम निषधेषु महीपतिः ॥
अश्विनोः सदृशो रूपे न समास् तस्य मानुषाः ॥
तस्य वै यदि भार्या त्वं भवेथा वरवर्णिनि ॥
सफलं ते भवेज् जन्म रूपं चेदं सुमध्यमे ॥
वयं हि देवगन्धर्वमनुष्योरगराक्षसान् ॥
दृष्टवन्तो न चास्माभिर् दृष्टपूर्वस् तथाविधः ॥
त्वं चापि रत्नं नारीणां नरेषु च नलो वरः ॥
विशिष्टाया विशिष्टेन संगमो गुणवान् भवेत् ॥
एवम् उक्ता तु हंसेन दमयन्ती विशां पते ॥
अब्रवीत् तत्र तं हंसं तम् अप्य् एवं नलं वद ॥
तथेत्य् उक्त्वाण्डजः कन्यां वैदर्भस्य विशां पते ॥
पुनर् आगम्य निषधान् नले सर्वं न्यवेदयत् ॥

Transliteración (IAST)

damayantī tu yaṃ haṃsaṃ samupādhāvad antike ||
sa mānuṣīṃ giraṃ kṛtvā damayantīm athābravīt ||
damayanti nalo nāma niṣadheṣu mahīpatiḥ ||
aśvinoḥ sadṛśo rūpe na samās tasya mānuṣāḥ ||
tasya vai yadi bhāryā tvaṃ bhavethā varavarṇini ||
saphalaṃ te bhavej janma rūpaṃ cedaṃ sumadhyame ||
vayaṃ hi devagandharvamanuṣyoragarākṣasān ||
dṛṣṭavanto na cāsmābhir dṛṣṭapūrvas tathāvidhaḥ ||
tvaṃ cāpi ratnaṃ nārīṇāṃ nareṣu ca nalo varaḥ ||
viśiṣṭāyā viśiṣṭena saṃgamo guṇavān bhavet ||
evam uktā tu haṃsena damayantī viśāṃ pate ||
abravīt tatra taṃ haṃsaṃ tam apy evaṃ nalaṃ vada ||
tathety uktvāṇḍajaḥ kanyāṃ vaidarbhasya viśāṃ pate ||
punar āgamya niṣadhān nale sarvaṃ nyavedayat ||

Palabra por palabra

SánscritoIASTSignificado

दमयन्ती तु यं हंसं समुपाधावद् अन्तिके ॥ स मानुषीं गिरं कृत्वा दमयन्तीम् अथाब्रवीत् ॥ दमयन्ति नलो नाम निषधेषु महीपतिः ॥ अश्विनोः सदृशो रूपे न समास् तस्य मानुषाः ॥ तस्य वै यदि भार्या त्वं भवेथा वरवर्णिनि ॥ सफलं ते भवेज् जन्म रूपं चेदं सुमध्यमे ॥ वयं हि देवगन्धर्वमनुष्योरगराक्षसान् ॥ दृष्टवन्तो न चास्माभिर् दृष्टपूर्वस् तथाविधः ॥ त्वं चापि रत्नं नारीणां नरेषु च नलो वरः ॥ विशिष्टाया विशिष्टेन संगमो गुणवान् भवेत् ॥ एवम् उक्ता तु हंसेन दमयन्ती विशां पते ॥ अब्रवीत् तत्र तं हंसं तम् अप्य् एवं नलं वद ॥ तथेत्य् उक्त्वाण्डजः कन्यां वैदर्भस्य विशां पते ॥ पुनर् आगम्य निषधान् नले सर्वं न्यवेदयत् ॥damayantī tu yaṃ haṃsaṃ samupādhāvad antike || sa mānuṣīṃ giraṃ kṛtvā damayantīm athābravīt || damayanti nalo nāma niṣadheṣu mahīpatiḥ || aśvinoḥ sadṛśo rūpe na samās tasya mānuṣāḥ || tasya vai yadi bhāryā tvaṃ bhavethā varavarṇini || saphalaṃ te bhavej janma rūpaṃ cedaṃ sumadhyame || vayaṃ hi devagandharvamanuṣyoragarākṣasān || dṛṣṭavanto na cāsmābhir dṛṣṭapūrvas tathāvidhaḥ || tvaṃ cāpi ratnaṃ nārīṇāṃ nareṣu ca nalo varaḥ || viśiṣṭāyā viśiṣṭena saṃgamo guṇavān bhavet || evam uktā tu haṃsena damayantī viśāṃ pate || abravīt tatra taṃ haṃsaṃ tam apy evaṃ nalaṃ vada || tathety uktvāṇḍajaḥ kanyāṃ vaidarbhasya viśāṃ pate || punar āgamya niṣadhān nale sarvaṃ nyavedayat ||The swan to which Damayantī runs speaks in a human voice about Nala: he is the king of the Niṣadhas, equal to the Aśvins in beauty, surpassing other men, while Damayantī is a jewel among women; she asks that the same words be conveyed to Nala.

Traducción

When Damayantī ran up to one of the swans, it spoke to her in a human voice: 'Damayantī, in the land of the Niṣadhas there is a king named Nala. In beauty he is equal to the Aśvins; among men none is his equal. If you become his wife, O lovely one, your birth and this beauty of yours will bear fruit. We have seen gods, gandharvas, men, uragas, and rākṣasas, but never have we seen one like him. You are a jewel among women, and Nala is the finest among men; the union of the excellent with the excellent will be full of virtue.' Damayantī answered the swan: 'Tell the very same to Nala.' The bird said to the maiden, 'So be it,' returned to the land of the Niṣadhas, and told Nala everything.

Comentario

The union of Nala and Damayantī is presented as the meeting of two exceptional beings, yet the word remains the mediator. Destiny begins with a true message received by the heart.

Versión

2e34bd9b1adc · publicado 16 jul 2026, 16:51:21 UTC

Disponible enRUEN