Mahābhārata
Damayantī-nala-saṃvāda-parva (Damayantī Speaks with Nala)3.74.1-8
3071 / 15823
Mahābhārata · 3.74.1-8
Devanāgarī

बृहदश्व उवाच
सर्वं विकारं दृष्ट्वा तु पुण्यश्लोकस्य धीमतः ॥
आगत्य केशिनी क्षिप्रं दमयन्त्यै न्यवेदयत् ॥
दमयन्ती ततो भूयः प्रेषयाम् आस केशिनीम् ॥
मातुः सकाशं दुःखार्ता नलशङ्कासमुत्सुका ॥
परीक्षितो मे बहुशो बाहुको नलशङ्कया ॥
रूपे मे संशयस् त्व् एकः स्वयम् इच्छामि वेदितुम् ॥
स वा प्रवेश्यतां मातर् मां वानुज्ञातुम् अर्हसि ॥
विदितं वाथ वाज्ञातं पितुर् मे संविधीयताम् ॥
एवम् उक्ता तु वैदर्भ्या सा देवी भीमम् अब्रवीत् ॥
दुहितुस् तम् अभिप्रायम् अन्वजानाच् च पार्थिवः ॥
सा वै पित्राभ्यनुज्ञाता मात्रा च भरतर्षभ ॥
नलं प्रवेशयाम् आस यत्र तस्याः प्रतिश्रयः ॥
तं तु दृष्ट्वा तथायुक्तं दमयन्ती नलं तदा ॥
तीव्रशोकसमाविष्टा बभूव वरवर्णिनी ॥
ततः काषायवसना जटिला मलपङ्किनी ॥
दमयन्ती महाराज बाहुकं वाक्यम् अब्रवीत् ॥

Transliteración (IAST)

bṛhadaśva uvāca
sarvaṃ vikāraṃ dṛṣṭvā tu puṇyaślokasya dhīmataḥ ||
āgatya keśinī kṣipraṃ damayantyai nyavedayat ||
damayantī tato bhūyaḥ preṣayām āsa keśinīm ||
mātuḥ sakāśaṃ duḥkhārtā nalaśaṅkāsamutsukā ||
parīkṣito me bahuśo bāhuko nalaśaṅkayā ||
rūpe me saṃśayas tv ekaḥ svayam icchāmi veditum ||
sa vā praveśyatāṃ mātar māṃ vānujñātum arhasi ||
viditaṃ vātha vājñātaṃ pitur me saṃvidhīyatām ||
evam uktā tu vaidarbhyā sā devī bhīmam abravīt ||
duhitus tam abhiprāyam anvajānāc ca pārthivaḥ ||
sā vai pitrābhyanujñātā mātrā ca bharatarṣabha ||
nalaṃ praveśayām āsa yatra tasyāḥ pratiśrayaḥ ||
taṃ tu dṛṣṭvā tathāyuktaṃ damayantī nalaṃ tadā ||
tīvraśokasamāviṣṭā babhūva varavarṇinī ||
tataḥ kāṣāyavasanā jaṭilā malapaṅkinī ||
damayantī mahārāja bāhukaṃ vākyam abravīt ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
बृहदश्व उवाच सर्वं विकारं दृष्ट्वा तु पुण्यश्लोकस्य धीमतः ॥ आगत्य केशिनी क्षिप्रं दमयन्त्यै न्यवेदयत् ॥ दमयन्ती ततो भूयः प्रेषयाम् आस केशिनीम् ॥ मातुः सकाशं दुःखार्ता नलशङ्कासमुत्सुका ॥ परीक्षितो मे बहुशो बाहुको नलशङ्कया ॥ रूपे मे संशयस् त्व् एकः स्वयम् इच्छामि वेदितुम् ॥ स वा प्रवेश्यतां मातर् मां वानुज्ञातुम् अर्हसि ॥ विदितं वाथ वाज्ञातं पितुर् मे संविधीयताम् ॥ एवम् उक्ता तु वैदर्भ्या सा देवी भीमम् अब्रवीत् ॥ दुहितुस् तम् अभिप्रायम् अन्वजानाच् च पार्थिवः ॥ सा वै पित्राभ्यनुज्ञाता मात्रा च भरतर्षभ ॥ नलं प्रवेशयाम् आस यत्र तस्याः प्रतिश्रयः ॥ तं तु दृष्ट्वा तथायुक्तं दमयन्ती नलं तदा ॥ तीव्रशोकसमाविष्टा बभूव वरवर्णिनी ॥ ततः काषायवसना जटिला मलपङ्किनी ॥ दमयन्ती महाराज बाहुकं वाक्यम् अब्रवीत् ॥bṛhadaśva uvāca sarvaṃ vikāraṃ dṛṣṭvā tu puṇyaślokasya dhīmataḥ || āgatya keśinī kṣipraṃ damayantyai nyavedayat || damayantī tato bhūyaḥ preṣayām āsa keśinīm || mātuḥ sakāśaṃ duḥkhārtā nalaśaṅkāsamutsukā || parīkṣito me bahuśo bāhuko nalaśaṅkayā || rūpe me saṃśayas tv ekaḥ svayam icchāmi veditum || sa vā praveśyatāṃ mātar māṃ vānujñātum arhasi || viditaṃ vātha vājñātaṃ pitur me saṃvidhīyatām || evam uktā tu vaidarbhyā sā devī bhīmam abravīt || duhitus tam abhiprāyam anvajānāc ca pārthivaḥ || sā vai pitrābhyanujñātā mātrā ca bharatarṣabha || nalaṃ praveśayām āsa yatra tasyāḥ pratiśrayaḥ || taṃ tu dṛṣṭvā tathāyuktaṃ damayantī nalaṃ tadā || tīvraśokasamāviṣṭā babhūva varavarṇinī || tataḥ kāṣāyavasanā jaṭilā malapaṅkinī || damayantī mahārāja bāhukaṃ vākyam abravīt ||Keshini reports to Damayanti all of Bahuka's transformations; Damayanti asks her mother to let her find out the truth herself, either by having Bahuka brought to her or by being allowed to meet him; with the consent of Bhima and her mother, Nala is brought in to where she lives.
Traducción

Brihadashva said: "Having seen all the changes in the wise Punyashloka, Keshini quickly came and told Damayanti. Then Damayanti, tormented by grief and by her wish to test Nala, again sent Keshini to her mother: 'I have tested Bahuka many times, suspecting Nala in him; only the doubt about his appearance remains. I wish to find out for myself. Let him be brought to me, mother, or allow me to meet him. Do this whether father knows of it or not.' The queen told Bhima of her daughter's wish, and the king agreed. With the permission of her father and mother, Damayanti had Nala brought to where she lived. Seeing him in such a state, the beautiful Damayanti was overcome with sharp grief. Clad in ochre-colored garments, her hair matted, covered in dirt, she spoke this word to Bahuka..."

Versión

7721c85778db · publicado 16 jul 2026, 17:01:58 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con