Mahābhārata 3.193.10-20

Devanāgarī

उत्तङ्क उवाच
भवता रक्षणं कार्यं तत् तावत् कर्तुम् अर्हसि ॥
निरुद्विग्ना वयं राजंस् त्वत्प्रसादाद् वसेमहि ॥
त्वया हि पृथिवी राजन् रक्ष्यमाणा महात्मना ॥
भविष्यति निरुद्विग्ना नारण्यं गन्तुम् अर्हसि ॥
पालने हि महान् धर्मः प्रजानाम् इह दृश्यते ॥
न तथा दृश्यते ऽरण्ये मा ते भूद् बुद्धिर् ईदृशी ॥
ईदृशो न हि राजेन्द्र धर्मः क्व चन दृश्यते ॥
प्रजानां पालने यो वै पुरा राजर्षिभिः कृतः ॥
रक्षितव्याः प्रजा राज्ञा तास् त्वं रक्षितुम् अर्हसि ॥
निरुद्विग्नस् तपश् चर्तुं न हि शक्नोमि पार्थिव ॥
ममाश्रमसमीपे वै समेषु मरुधन्वसु ॥
समुद्रो वालुकापूर्ण उज्जानक इति स्मृतः ॥
बहुयोजनविस्तीर्णो बहुयोजनम् आयतः ॥
तत्र रौद्रो दानवेन्द्रो महावीर्यपराक्रमः ॥
मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्धुर् नाम सुदारुणः ॥
अन्तर्भूमिगतो राजन् वसत्य् अमितविक्रमः ॥
तं निहत्य महाराज वनं त्वं गन्तुम् अर्हसि ॥
शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम् ॥
त्रिदशानां विनाशाय लोकानां चापि पार्थिव ॥
अवध्यो देवतानां स दैत्यानाम् अथ रक्षसाम् ॥
नागानाम् अथ यक्षाणां गन्धर्वाणां च सर्वशः ॥
अवाप्य स वरं राजन् सर्वलोकपितामहात् ॥
तं विनाशय भद्रं ते मा ते बुद्धिर् अतो ऽन्यथा ॥
प्राप्स्यसे महतीं कीर्तिं शाश्वतीम् अव्ययां ध्रुवाम् ॥

Transliteración (IAST)

uttaṅka uvāca
bhavatā rakṣaṇaṃ kāryaṃ tat tāvat kartum arhasi ||
nirudvignā vayaṃ rājaṃs tvatprasādād vasemahi ||
tvayā hi pṛthivī rājan rakṣyamāṇā mahātmanā ||
bhaviṣyati nirudvignā nāraṇyaṃ gantum arhasi ||
pālane hi mahān dharmaḥ prajānām iha dṛśyate ||
na tathā dṛśyate 'raṇye mā te bhūd buddhir īdṛśī ||
īdṛśo na hi rājendra dharmaḥ kva cana dṛśyate ||
prajānāṃ pālane yo vai purā rājarṣibhiḥ kṛtaḥ ||
rakṣitavyāḥ prajā rājñā tās tvaṃ rakṣitum arhasi ||
nirudvignas tapaś cartuṃ na hi śaknomi pārthiva ||
mamāśramasamīpe vai sameṣu marudhanvasu ||
samudro vālukāpūrṇa ujjānaka iti smṛtaḥ ||
bahuyojanavistīrṇo bahuyojanam āyataḥ ||
tatra raudro dānavendro mahāvīryaparākramaḥ ||
madhukaiṭabhayoḥ putro dhundhur nāma sudāruṇaḥ ||
antarbhūmigato rājan vasaty amitavikramaḥ ||
taṃ nihatya mahārāja vanaṃ tvaṃ gantum arhasi ||
śete lokavināśāya tapa āsthāya dāruṇam ||
tridaśānāṃ vināśāya lokānāṃ cāpi pārthiva ||
avadhyo devatānāṃ sa daityānām atha rakṣasām ||
nāgānām atha yakṣāṇāṃ gandharvāṇāṃ ca sarvaśaḥ ||
avāpya sa varaṃ rājan sarvalokapitāmahāt ||
taṃ vināśaya bhadraṃ te mā te buddhir ato 'nyathā ||
prāpsyase mahatīṃ kīrtiṃ śāśvatīm avyayāṃ dhruvām ||

Palabra por palabra

SánscritoIASTSignificado

उत्तङ्क उवाच भवता रक्षणं कार्यं तत् तावत् कर्तुम् अर्हसि ॥ निरुद्विग्ना वयं राजंस् त्वत्प्रसादाद् वसेमहि ॥ त्वया हि पृथिवी राजन् रक्ष्यमाणा महात्मना ॥ भविष्यति निरुद्विग्ना नारण्यं गन्तुम् अर्हसि ॥ पालने हि महान् धर्मः प्रजानाम् इह दृश्यते ॥ न तथा दृश्यते ऽरण्ये मा ते भूद् बुद्धिर् ईदृशी ॥ ईदृशो न हि राजेन्द्र धर्मः क्व चन दृश्यते ॥ प्रजानां पालने यो वै पुरा राजर्षिभिः कृतः ॥ रक्षितव्याः प्रजा राज्ञा तास् त्वं रक्षितुम् अर्हसि ॥ निरुद्विग्नस् तपश् चर्तुं न हि शक्नोमि पार्थिव ॥ ममाश्रमसमीपे वै समेषु मरुधन्वसु ॥ समुद्रो वालुकापूर्ण उज्जानक इति स्मृतः ॥ बहुयोजनविस्तीर्णो बहुयोजनम् आयतः ॥ तत्र रौद्रो दानवेन्द्रो महावीर्यपराक्रमः ॥ मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्धुर् नाम सुदारुणः ॥ अन्तर्भूमिगतो राजन् वसत्य् अमितविक्रमः ॥ तं निहत्य महाराज वनं त्वं गन्तुम् अर्हसि ॥ शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम् ॥ त्रिदशानां विनाशाय लोकानां चापि पार्थिव ॥ अवध्यो देवतानां स दैत्यानाम् अथ रक्षसाम् ॥ नागानाम् अथ यक्षाणां गन्धर्वाणां च सर्वशः ॥ अवाप्य स वरं राजन् सर्वलोकपितामहात् ॥ तं विनाशय भद्रं ते मा ते बुद्धिर् अतो ऽन्यथा ॥ प्राप्स्यसे महतीं कीर्तिं शाश्वतीम् अव्ययां ध्रुवाम् ॥uttaṅka uvāca bhavatā rakṣaṇaṃ kāryaṃ tat tāvat kartum arhasi || nirudvignā vayaṃ rājaṃs tvatprasādād vasemahi || tvayā hi pṛthivī rājan rakṣyamāṇā mahātmanā || bhaviṣyati nirudvignā nāraṇyaṃ gantum arhasi || pālane hi mahān dharmaḥ prajānām iha dṛśyate || na tathā dṛśyate 'raṇye mā te bhūd buddhir īdṛśī || īdṛśo na hi rājendra dharmaḥ kva cana dṛśyate || prajānāṃ pālane yo vai purā rājarṣibhiḥ kṛtaḥ || rakṣitavyāḥ prajā rājñā tās tvaṃ rakṣitum arhasi || nirudvignas tapaś cartuṃ na hi śaknomi pārthiva || mamāśramasamīpe vai sameṣu marudhanvasu || samudro vālukāpūrṇa ujjānaka iti smṛtaḥ || bahuyojanavistīrṇo bahuyojanam āyataḥ || tatra raudro dānavendro mahāvīryaparākramaḥ || madhukaiṭabhayoḥ putro dhundhur nāma sudāruṇaḥ || antarbhūmigato rājan vasaty amitavikramaḥ || taṃ nihatya mahārāja vanaṃ tvaṃ gantum arhasi || śete lokavināśāya tapa āsthāya dāruṇam || tridaśānāṃ vināśāya lokānāṃ cāpi pārthiva || avadhyo devatānāṃ sa daityānām atha rakṣasām || nāgānām atha yakṣāṇāṃ gandharvāṇāṃ ca sarvaśaḥ || avāpya sa varaṃ rājan sarvalokapitāmahāt || taṃ vināśaya bhadraṃ te mā te buddhir ato 'nyathā || prāpsyase mahatīṃ kīrtiṃ śāśvatīm avyayāṃ dhruvām ||Uttanka tells Brihadashva that the king must first protect his subjects; the protection of the people is a great dharma, more needed here than forest austerity; near his ashrama, in the sandy ocean of Ujjanaka, dwells beneath the earth the terrible danava Dhundhu, son of Madhu and Kaitabha, who sleeps for the destruction of the worlds and the gods, unslayable by gods, daityas, rakshasas, nagas, yakshas, and gandharvas; the king must destroy him and only then go to the forest.

Traducción

Uttanka said: 'You must first perform the work of protection, O king. Through you we would live free of anxiety. The earth, guarded by you, will be free from fear; do not go to the forest yet. In the protection of subjects a great dharma is seen, and no such dharma is seen in the forest. Near my ashrama, in the level plains of Marudhanva, lies the sandy ocean called Ujjanaka. There, beneath the earth, dwells the terrible danava Dhundhu, son of Madhu and Kaitabha. He sleeps, sustained by fearsome austerity, for the destruction of the worlds and the gods. Having received a boon from the Grandsire, he is unslayable by gods, daityas, rakshasas, nagas, yakshas, and gandharvas. Destroy him, and only then may you go to the forest.'

Comentario

Uttanka does not reject austerity, but places the king's duty above personal withdrawal. For a kshatriya, renunciation cannot be a flight from protecting those who depend on him.

Versión

3b35cb5c41d7 · publicado 16 jul 2026, 17:17:03 UTC

Disponible enRUEN