Mahābhārata 3.268.7-22

Devanāgarī

अङ्गदस् त्व् अथ लङ्काया द्वारदेशम् उपागतः ॥
विदितो राक्षसेन्द्रस्य प्रविवेश गतव्यथः ॥
मध्ये राक्षसकोटीनां बह्वीनां सुमहाबलः ॥
शुशुभे मेघमालाभिर् आदित्य इव संवृतः ॥
स समासाद्य पौलस्त्यम् अमात्यैर् अभिसंवृतम् ॥
रामसंदेशम् आमन्त्र्य वाग्मी वक्तुं प्रचक्रमे ॥
आह त्वां राघवो राजन् कोसलेन्द्रो महायशाः ॥
प्राप्तकालम् इदं वाक्यं तद् आदत्स्व कुरुष्व च ॥
अकृतात्मानम् आसाद्य राजानम् अनये रतम् ॥
विनश्यन्त्य् अनयाविष्टा देशाश् च नगराणि च ॥
त्वयैकेनापराद्धं मे सीताम् आहरता बलात् ॥
वधायानपराद्धानाम् अन्येषां तद् भविष्यति ॥
ये त्वया बलदर्पाभ्याम् आविष्टेन वनेचराः ॥
ऋषयो हिंसिताः पूर्वं देवाश् चाप्य् अवमानिताः ॥
राजर्षयश् च निहता रुदन्त्यश् चाहृताः स्त्रियः ॥
तद् इदं समनुप्राप्तं फलं तस्यानयस्य ते ॥
हन्तास्मि त्वां सहामात्यं युध्यस्व पुरुषो भव ॥
पश्य मे धनुषो वीर्यं मानुषस्य निशाचर ॥
मुच्यतां जानकी सीता न मे मोक्ष्यसि कर्हि चित् ॥
अराक्षसम् इमं लोकं कर्तास्मि निशितैः शरैः ॥
इति तस्य ब्रुवाणस्य दूतस्य परुषं वचः ॥
श्रुत्वा न ममृषे राजा रावणः क्रोधमूर्छितः ॥
इङ्गितज्ञास् ततो भर्तुश् चत्वारो रजनीचराः ॥
चतुर्ष्व् अङ्गेषु जगृहुः शार्दूलम् इव पक्षिणः ॥
तांस् तथाङ्गेषु संसक्तान् अङ्गदो रजनीचरान् ॥
आदायैव खम् उत्पत्य प्रासादतलम् आविशत् ॥
वेगेनोत्पततस् तस्य पेतुस् ते रजनीचराः ॥
भुवि संभिन्नहृदयाः प्रहारपरिपीडिताः ॥
स मुक्तो हर्म्यशिखरात् तस्मात् पुनर् अवापतत् ॥
लङ्घयित्वा पुरीं लङ्कां स्वबलस्य समीपतः ॥
कोसलेन्द्रम् अथाभ्येत्य सर्वम् आवेद्य चाङ्गदः ॥
विशश्राम स तेजस्वी राघवेणाभिनन्दितः ॥

Transliteración (IAST)

aṅgadas tv atha laṅkāyā dvāradeśam upāgataḥ ||
vidito rākṣasendrasya praviveśa gatavyathaḥ ||
madhye rākṣasakoṭīnāṃ bahvīnāṃ sumahābalaḥ ||
śuśubhe meghamālābhir āditya iva saṃvṛtaḥ ||
sa samāsādya paulastyam amātyair abhisaṃvṛtam ||
rāmasaṃdeśam āmantrya vāgmī vaktuṃ pracakrame ||
āha tvāṃ rāghavo rājan kosalendro mahāyaśāḥ ||
prāptakālam idaṃ vākyaṃ tad ādatsva kuruṣva ca ||
akṛtātmānam āsādya rājānam anaye ratam ||
vinaśyanty anayāviṣṭā deśāś ca nagarāṇi ca ||
tvayaikenāparāddhaṃ me sītām āharatā balāt ||
vadhāyānaparāddhānām anyeṣāṃ tad bhaviṣyati ||
ye tvayā baladarpābhyām āviṣṭena vanecarāḥ ||
ṛṣayo hiṃsitāḥ pūrvaṃ devāś cāpy avamānitāḥ ||
rājarṣayaś ca nihatā rudantyaś cāhṛtāḥ striyaḥ ||
tad idaṃ samanuprāptaṃ phalaṃ tasyānayasya te ||
hantāsmi tvāṃ sahāmātyaṃ yudhyasva puruṣo bhava ||
paśya me dhanuṣo vīryaṃ mānuṣasya niśācara ||
mucyatāṃ jānakī sītā na me mokṣyasi karhi cit ||
arākṣasam imaṃ lokaṃ kartāsmi niśitaiḥ śaraiḥ ||
iti tasya bruvāṇasya dūtasya paruṣaṃ vacaḥ ||
śrutvā na mamṛṣe rājā rāvaṇaḥ krodhamūrchitaḥ ||
iṅgitajñās tato bhartuś catvāro rajanīcarāḥ ||
caturṣv aṅgeṣu jagṛhuḥ śārdūlam iva pakṣiṇaḥ ||
tāṃs tathāṅgeṣu saṃsaktān aṅgado rajanīcarān ||
ādāyaiva kham utpatya prāsādatalam āviśat ||
vegenotpatatas tasya petus te rajanīcarāḥ ||
bhuvi saṃbhinnahṛdayāḥ prahāraparipīḍitāḥ ||
sa mukto harmyaśikharāt tasmāt punar avāpatat ||
laṅghayitvā purīṃ laṅkāṃ svabalasya samīpataḥ ||
kosalendram athābhyetya sarvam āvedya cāṅgadaḥ ||
viśaśrāma sa tejasvī rāghaveṇābhinanditaḥ ||

Palabra por palabra

SánscritoIASTSignificado

अङ्गदस् त्व् अथ लङ्काया द्वारदेशम् उपागतः ॥ विदितो राक्षसेन्द्रस्य प्रविवेश गतव्यथः ॥ मध्ये राक्षसकोटीनां बह्वीनां सुमहाबलः ॥ शुशुभे मेघमालाभिर् आदित्य इव संवृतः ॥ स समासाद्य पौलस्त्यम् अमात्यैर् अभिसंवृतम् ॥ रामसंदेशम् आमन्त्र्य वाग्मी वक्तुं प्रचक्रमे ॥ आह त्वां राघवो राजन् कोसलेन्द्रो महायशाः ॥ प्राप्तकालम् इदं वाक्यं तद् आदत्स्व कुरुष्व च ॥ अकृतात्मानम् आसाद्य राजानम् अनये रतम् ॥ विनश्यन्त्य् अनयाविष्टा देशाश् च नगराणि च ॥ त्वयैकेनापराद्धं मे सीताम् आहरता बलात् ॥ वधायानपराद्धानाम् अन्येषां तद् भविष्यति ॥ ये त्वया बलदर्पाभ्याम् आविष्टेन वनेचराः ॥ ऋषयो हिंसिताः पूर्वं देवाश् चाप्य् अवमानिताः ॥ राजर्षयश् च निहता रुदन्त्यश् चाहृताः स्त्रियः ॥ तद् इदं समनुप्राप्तं फलं तस्यानयस्य ते ॥ हन्तास्मि त्वां सहामात्यं युध्यस्व पुरुषो भव ॥ पश्य मे धनुषो वीर्यं मानुषस्य निशाचर ॥ मुच्यतां जानकी सीता न मे मोक्ष्यसि कर्हि चित् ॥ अराक्षसम् इमं लोकं कर्तास्मि निशितैः शरैः ॥ इति तस्य ब्रुवाणस्य दूतस्य परुषं वचः ॥ श्रुत्वा न ममृषे राजा रावणः क्रोधमूर्छितः ॥ इङ्गितज्ञास् ततो भर्तुश् चत्वारो रजनीचराः ॥ चतुर्ष्व् अङ्गेषु जगृहुः शार्दूलम् इव पक्षिणः ॥ तांस् तथाङ्गेषु संसक्तान् अङ्गदो रजनीचरान् ॥ आदायैव खम् उत्पत्य प्रासादतलम् आविशत् ॥ वेगेनोत्पततस् तस्य पेतुस् ते रजनीचराः ॥ भुवि संभिन्नहृदयाः प्रहारपरिपीडिताः ॥ स मुक्तो हर्म्यशिखरात् तस्मात् पुनर् अवापतत् ॥ लङ्घयित्वा पुरीं लङ्कां स्वबलस्य समीपतः ॥ कोसलेन्द्रम् अथाभ्येत्य सर्वम् आवेद्य चाङ्गदः ॥ विशश्राम स तेजस्वी राघवेणाभिनन्दितः ॥aṅgadas tv atha laṅkāyā dvāradeśam upāgataḥ || vidito rākṣasendrasya praviveśa gatavyathaḥ || madhye rākṣasakoṭīnāṃ bahvīnāṃ sumahābalaḥ || śuśubhe meghamālābhir āditya iva saṃvṛtaḥ || sa samāsādya paulastyam amātyair abhisaṃvṛtam || rāmasaṃdeśam āmantrya vāgmī vaktuṃ pracakrame || āha tvāṃ rāghavo rājan kosalendro mahāyaśāḥ || prāptakālam idaṃ vākyaṃ tad ādatsva kuruṣva ca || akṛtātmānam āsādya rājānam anaye ratam || vinaśyanty anayāviṣṭā deśāś ca nagarāṇi ca || tvayaikenāparāddhaṃ me sītām āharatā balāt || vadhāyānaparāddhānām anyeṣāṃ tad bhaviṣyati || ye tvayā baladarpābhyām āviṣṭena vanecarāḥ || ṛṣayo hiṃsitāḥ pūrvaṃ devāś cāpy avamānitāḥ || rājarṣayaś ca nihatā rudantyaś cāhṛtāḥ striyaḥ || tad idaṃ samanuprāptaṃ phalaṃ tasyānayasya te || hantāsmi tvāṃ sahāmātyaṃ yudhyasva puruṣo bhava || paśya me dhanuṣo vīryaṃ mānuṣasya niśācara || mucyatāṃ jānakī sītā na me mokṣyasi karhi cit || arākṣasam imaṃ lokaṃ kartāsmi niśitaiḥ śaraiḥ || iti tasya bruvāṇasya dūtasya paruṣaṃ vacaḥ || śrutvā na mamṛṣe rājā rāvaṇaḥ krodhamūrchitaḥ || iṅgitajñās tato bhartuś catvāro rajanīcarāḥ || caturṣv aṅgeṣu jagṛhuḥ śārdūlam iva pakṣiṇaḥ || tāṃs tathāṅgeṣu saṃsaktān aṅgado rajanīcarān || ādāyaiva kham utpatya prāsādatalam āviśat || vegenotpatatas tasya petus te rajanīcarāḥ || bhuvi saṃbhinnahṛdayāḥ prahāraparipīḍitāḥ || sa mukto harmyaśikharāt tasmāt punar avāpatat || laṅghayitvā purīṃ laṅkāṃ svabalasya samīpataḥ || kosalendram athābhyetya sarvam āvedya cāṅgadaḥ || viśaśrāma sa tejasvī rāghaveṇābhinanditaḥ ||Angada fearlessly enters Lanka and shines amid the multitude of rakshasas like the sun amid clouds; he approaches Ravana, surrounded by his ministers, and delivers Rama's message: an evil king destroys countries and cities; Ravana is guilty of forcibly abducting Sita, and because of this other innocents will perish as well; the earlier violence against sages, gods, royal seers, and abducted women has now borne its fruit; Rama commands Ravana to fight like a man, to free Janaki, and declares that with sharp arrows he will rid this world of rakshasas; Ravana cannot bear the envoy's words and signals four rakshasas to seize Angada; Angada rises into the sky together with them, leaps onto the palace, hurls them down to their deaths, bounds over Lanka, returns to Rama, and reports everything.

Traducción

Angada fearlessly entered Lanka and shone amid the multitude of rakshasas, like the sun amid the clouds. Approaching Ravana, surrounded by his ministers, he delivered Rama's message: 'A king devoted to unrighteousness destroys countries and cities. You alone are guilty before me, having forcibly abducted Sita, but because of this other innocents will perish as well. The violence against sages, the insult to the gods, the killing of royal seers, and the abduction of weeping women have now borne their fruit. I will kill you along with your ministers. Fight, be a man. Free Janaki-Sita: you will not escape me. With sharp arrows I will make this world free of rakshasas.' Ravana could not bear the envoy's harsh words and signaled four rakshasas to seize Angada. He rose into the sky together with them, leaped onto the palace, hurled them down to their deaths, bounded over Lanka, returned to Rama, and reported everything.

Comentario

Angada's embassy is not the diplomacy of weakness but the last clear word before retribution. Ravana answers the warning with violence against the envoy, and by this act closes the door to peace himself.

Versión

2af82af6ecfc · publicado 16 jul 2026, 17:30:22 UTC

Disponible enRUEN