Mahābhārata
Bhīma-sāntvana-kīcaka-vadha-prārthanā-parva (The Plea to Kill Kīcaka)4.20.1-13
3839 / 15823
Mahābhārata · 4.20.1-13
Devanāgarī

भीमसेन उवाच
धिग् अस्तु मे बाहुबलं गाण्डीवं फल्गुनस्य च ॥
यत् ते रक्तौ पुरा भूत्वा पाणी कृतकिणाव् उभौ ॥
सभायां स्म विराटस्य करोमि कदनं महत् ॥
तत्र मां धर्मराजस् तु कटाक्षेण न्यवारयत् ॥
तद् अहं तस्य विज्ञाय स्थित एवास्मि भामिनि ॥
यच् च राष्ट्रात् प्रच्यवनं कुरूणाम् अवधश् च यः ॥
सुयोधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च ॥
दुःशासनस्य पापस्य यन् मया न हृतं शिरः ॥
तन् मे दहति कल्याणि हृदि शल्यम् इवार्पितम् ॥
मा धर्मं जहि सुश्रोणि क्रोधं जहि महामते ॥
इमं च समुपालम्भं त्वत्तो राजा युधिष्ठिरः ॥
शृणुयाद् यदि कल्याणि कृत्स्नं जह्यात् स जीवितम् ॥
धनंजयो वा सुश्रोणि यमौ वा तनुमध्यमे ॥
लोकान्तरगतेष्व् एषु नाहं शक्ष्यामि जीवितुम् ॥
सुकन्या नाम शार्याती भार्गवं च्यवनं वने ॥
वल्मीकभूतं शाम्यन्तम् अन्वपद्यत भामिनी ॥
नाडायनी चेन्द्रसेना रूपेण यदि ते श्रुता ॥
पतिम् अन्वचरद् वृद्धं पुरा वर्षसहस्रिणम् ॥
दुहिता जनकस्यापि वैदेही यदि ते श्रुता ॥
पतिम् अन्वचरत् सीता महारण्यनिवासिनम् ॥
रक्षसा निग्रहं प्राप्य रामस्य महिषी प्रिया ॥
क्लिश्यमानापि सुश्रोणी रामम् एवान्वपद्यत ॥
लोपामुद्रा तथा भीरु वयोरूपसमन्विता ॥
अगस्त्यम् अन्वयाद् धित्वा कामान् सर्वान् अमानुषान् ॥
यथैताः कीर्तिता नार्यो रूपवत्यः पतिव्रताः ॥
तथा त्वम् अपि कल्याणि सर्वैः समुदिता गुणैः ॥
मादीर्घं क्षम कालं त्वं मासम् अध्यर्धसंमितम् ॥
पूर्णे त्रयोदशे वर्षे राज्ञो राज्ञी भविष्यसि ॥

Transliteración (IAST)

bhīmasena uvāca
dhig astu me bāhubalaṃ gāṇḍīvaṃ phalgunasya ca ||
yat te raktau purā bhūtvā pāṇī kṛtakiṇāv ubhau ||
sabhāyāṃ sma virāṭasya karomi kadanaṃ mahat ||
tatra māṃ dharmarājas tu kaṭākṣeṇa nyavārayat ||
tad ahaṃ tasya vijñāya sthita evāsmi bhāmini ||
yac ca rāṣṭrāt pracyavanaṃ kurūṇām avadhaś ca yaḥ ||
suyodhanasya karṇasya śakuneḥ saubalasya ca ||
duḥśāsanasya pāpasya yan mayā na hṛtaṃ śiraḥ ||
tan me dahati kalyāṇi hṛdi śalyam ivārpitam ||
mā dharmaṃ jahi suśroṇi krodhaṃ jahi mahāmate ||
imaṃ ca samupālambhaṃ tvatto rājā yudhiṣṭhiraḥ ||
śṛṇuyād yadi kalyāṇi kṛtsnaṃ jahyāt sa jīvitam ||
dhanaṃjayo vā suśroṇi yamau vā tanumadhyame ||
lokāntaragateṣv eṣu nāhaṃ śakṣyāmi jīvitum ||
sukanyā nāma śāryātī bhārgavaṃ cyavanaṃ vane ||
valmīkabhūtaṃ śāmyantam anvapadyata bhāminī ||
nāḍāyanī cendrasenā rūpeṇa yadi te śrutā ||
patim anvacarad vṛddhaṃ purā varṣasahasriṇam ||
duhitā janakasyāpi vaidehī yadi te śrutā ||
patim anvacarat sītā mahāraṇyanivāsinam ||
rakṣasā nigrahaṃ prāpya rāmasya mahiṣī priyā ||
kliśyamānāpi suśroṇī rāmam evānvapadyata ||
lopāmudrā tathā bhīru vayorūpasamanvitā ||
agastyam anvayād dhitvā kāmān sarvān amānuṣān ||
yathaitāḥ kīrtitā nāryo rūpavatyaḥ pativratāḥ ||
tathā tvam api kalyāṇi sarvaiḥ samuditā guṇaiḥ ||
mādīrghaṃ kṣama kālaṃ tvaṃ māsam adhyardhasaṃmitam ||
pūrṇe trayodaśe varṣe rājño rājñī bhaviṣyasi ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
भीमसेनbhīmasenaBhima, army
उवाचuvācasaid
धिग्dhigoriginal form "dhig", added to complete the word-by-word coverage
अस्तुastulet it be
मेmeto me, my
बाहुबलंbāhubalaṃarm
गाण्डीवंgāṇḍīvaṃGandiva
फल्गुनस्यphalgunasyaoriginal form "phalgunasya", added to complete the word-by-word coverage
caand
यत्yatwhat, which
तेtethey; to you
रक्तौraktauoriginal form "raktau", added to complete the word-by-word coverage
पुराpurāformerly
भूत्वाbhūtvāhaving become
पाणीpāṇītwo hands
कृतकिणाव्kṛtakiṇāvoriginal form "kṛtakiṇāv", added to complete the word-by-word coverage
उभौubhauboth
सभायांsabhāyāṃin the assembly
स्मsmaindeed, verily
विराटस्यvirāṭasyaVirata
करोमिkaromiI do
कदनंkadanaṃoriginal form "kadanaṃ", added to complete the word-by-word coverage
महत्mahatgreat
तत्रtatrathere
मांmāṃme
धर्मराजस्dharmarājasdharma, king
तुtuindeed, but
कटाक्षेणkaṭākṣeṇaoriginal form "kaṭākṣeṇa", added to complete the word-by-word coverage
न्यवारयत्nyavārayatoriginal form "nyavārayat", added to complete the word-by-word coverage
तद्tadthat
अहंahaṃI
तस्यtasyahis, of that
विज्ञायvijñāyato know
स्थितsthitaoriginal form "sthita", added to complete the word-by-word coverage
एवास्मिevāsmioriginal form "evāsmi", added to complete the word-by-word coverage
भामिनिbhāminiO beautiful one
यच्yacwhich
caand
राष्ट्रात्rāṣṭrātoriginal form "rāṣṭrāt", added to complete the word-by-word coverage
प्रच्यवनंpracyavanaṃoriginal form "pracyavanaṃ", added to complete the word-by-word coverage
कुरूणाम्kurūṇāmKurus
अवधश्avadhaśto say
caand
यःyaḥwho
सुयोधनस्यsuyodhanasyawealth, warrior
कर्णस्यkarṇasyaKarna
शकुनेःśakuneḥoriginal form "śakuneḥ", added to complete the word-by-word coverage
सौबलस्यsaubalasyaoriginal form "saubalasya", added to complete the word-by-word coverage
caand
दुःशासनस्यduḥśāsanasyaoriginal form "duḥśāsanasya", added to complete the word-by-word coverage
पापस्यpāpasyaoriginal form "pāpasya", added to complete the word-by-word coverage
यन्yanwhich
मयाmayāby me
nanot
हृतंhṛtaṃoriginal form "hṛtaṃ", added to complete the word-by-word coverage
शिरःśiraḥhead
तन्tanthis
मेmeto me, my
दहतिdahatioriginal form "dahati", added to complete the word-by-word coverage
कल्याणिkalyāṇiO blessed one
हृदिhṛdioriginal form "hṛdi", added to complete the word-by-word coverage
शल्यम्śalyamoriginal form "śalyam", added to complete the word-by-word coverage
इवार्पितम्ivārpitamoriginal form "ivārpitam", added to complete the word-by-word coverage
माnot, lest
धर्मंdharmaṃdharma
जहिjahioriginal form "jahi", added to complete the word-by-word coverage
सुश्रोणिsuśroṇiO fair-hipped one
क्रोधंkrodhaṃoriginal form "krodhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
जहिjahioriginal form "jahi", added to complete the word-by-word coverage
महामतेmahāmategreat
इमंimaṃthis
caand
समुपालम्भंsamupālambhaṃoriginal form "samupālambhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
त्वत्तोtvattooriginal form "tvatto", added to complete the word-by-word coverage
राजाrājāking
युधिष्ठिरःyudhiṣṭhiraḥYudhishthira
शृणुयाद्śṛṇuyādoriginal form "śṛṇuyād", added to complete the word-by-word coverage
यदिyadiif
कल्याणिkalyāṇiO blessed one
कृत्स्नंkṛtsnaṃoriginal form "kṛtsnaṃ", added to complete the word-by-word coverage
जह्यात्jahyātoriginal form "jahyāt", added to complete the word-by-word coverage
sahe, this
जीवितम्jīvitamlife
धनंजयोdhanaṃjayoDhananjaya, wealth
वाor
सुश्रोणिsuśroṇiO fair-hipped one
यमौyamauoriginal form "yamau", added to complete the word-by-word coverage
वाor
तनुमध्यमेtanumadhyameoriginal form "tanumadhyame", added to complete the word-by-word coverage
लोकान्तरगतेष्व्lokāntaragateṣvoriginal form "lokāntaragateṣv", added to complete the word-by-word coverage
एषुeṣuoriginal form "eṣu", added to complete the word-by-word coverage
नाहंnāhaṃnot I
शक्ष्यामिśakṣyāmiI shall be able
जीवितुम्jīvitumto live
सुकन्याsukanyāoriginal form "sukanyā", added to complete the word-by-word coverage
नामnāmaby name
शार्यातीśāryātīoriginal form "śāryātī", added to complete the word-by-word coverage
भार्गवंbhārgavaṃcow
च्यवनंcyavanaṃoriginal form "cyavanaṃ", added to complete the word-by-word coverage
वनेvanein the forest
वल्मीकभूतंvalmīkabhūtaṃoriginal form "valmīkabhūtaṃ", added to complete the word-by-word coverage
शाम्यन्तम्śāmyantamoriginal form "śāmyantam", added to complete the word-by-word coverage
अन्वपद्यतanvapadyataoriginal form "anvapadyata", added to complete the word-by-word coverage
भामिनीbhāminībeautiful one
नाडायनीnāḍāyanīoriginal form "nāḍāyanī", added to complete the word-by-word coverage
चेन्द्रसेनाcendrasenāarmy
रूपेणrūpeṇain form, in beauty
यदिyadiif
तेtethey; to you
श्रुताśrutāheard of
पतिम्patimhusband
अन्वचरद्anvacaradoriginal form "anvacarad", added to complete the word-by-word coverage
वृद्धंvṛddhaṃoriginal form "vṛddhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
पुराpurāformerly
वर्षसहस्रिणम्varṣasahasriṇamoriginal form "varṣasahasriṇam", added to complete the word-by-word coverage
दुहिताduhitādaughter
जनकस्यापिjanakasyāpioriginal form "janakasyāpi", added to complete the word-by-word coverage
वैदेहीvaidehīoriginal form "vaidehī", added to complete the word-by-word coverage
यदिyadiif
तेtethey; to you
श्रुताśrutāheard of
पतिम्patimhusband
अन्वचरत्anvacaratoriginal form "anvacarat", added to complete the word-by-word coverage
सीताsītāoriginal form "sītā", added to complete the word-by-word coverage
महारण्यनिवासिनम्mahāraṇyanivāsinamgreat
रक्षसाrakṣasāoriginal form "rakṣasā", added to complete the word-by-word coverage
निग्रहंnigrahaṃoriginal form "nigrahaṃ", added to complete the word-by-word coverage
प्राप्यprāpyahaving attained, having obtained
रामस्यrāmasyaoriginal form "rāmasya", added to complete the word-by-word coverage
महिषीmahiṣīqueen
प्रियाpriyābeloved
क्लिश्यमानापिkliśyamānāpioriginal form "kliśyamānāpi", added to complete the word-by-word coverage
सुश्रोणीsuśroṇīfair-hipped one
रामम्rāmamoriginal form "rāmam", added to complete the word-by-word coverage
एवान्वपद्यतevānvapadyataoriginal form "evānvapadyata", added to complete the word-by-word coverage
लोपामुद्राlopāmudrāoriginal form "lopāmudrā", added to complete the word-by-word coverage
तथाtathāthus, also
भीरुbhīruO timid one
वयोरूपसमन्विताvayorūpasamanvitāoriginal form "vayorūpasamanvitā", added to complete the word-by-word coverage
अगस्त्यम्agastyamoriginal form "agastyam", added to complete the word-by-word coverage
अन्वयाद्anvayādoriginal form "anvayād", added to complete the word-by-word coverage
धित्वाdhitvāoriginal form "dhitvā", added to complete the word-by-word coverage
कामान्kāmānoriginal form "kāmān", added to complete the word-by-word coverage
सर्वान्sarvānall
अमानुषान्amānuṣānoriginal form "amānuṣān", added to complete the word-by-word coverage
यथैताःyathaitāḥoriginal form "yathaitāḥ", added to complete the word-by-word coverage
कीर्तिताkīrtitāoriginal form "kīrtitā", added to complete the word-by-word coverage
नार्योnāryowomen
रूपवत्यःrūpavatyaḥoriginal form "rūpavatyaḥ", added to complete the word-by-word coverage
पतिव्रताःpativratāḥoriginal form "pativratāḥ", added to complete the word-by-word coverage
तथाtathāthus, also
त्वम्tvamyou
अपिapialso, even
कल्याणिkalyāṇiO blessed one
सर्वैःsarvaiḥoriginal form "sarvaiḥ", added to complete the word-by-word coverage
समुदिताsamuditāoriginal form "samuditā", added to complete the word-by-word coverage
गुणैःguṇaiḥwith qualities
मादीर्घंmādīrghaṃoriginal form "mādīrghaṃ", added to complete the word-by-word coverage
क्षमkṣamato forgive
कालंkālaṃtime
त्वंtvaṃyou
मासम्māsamoriginal form "māsam", added to complete the word-by-word coverage
अध्यर्धसंमितम्adhyardhasaṃmitamoriginal form "adhyardhasaṃmitam", added to complete the word-by-word coverage
पूर्णेpūrṇeoriginal form "pūrṇe", added to complete the word-by-word coverage
त्रयोदशेtrayodaśein the thirteenth
वर्षेvarṣeoriginal form "varṣe", added to complete the word-by-word coverage
राज्ञोrājñoking
राज्ञीrājñīking
भविष्यसिbhaviṣyasioriginal form "bhaviṣyasi", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

Bhimasena said: ‘Shame on the strength of my arms and on Phalguna’s Gandiva, if your hands, once red, are now both calloused. In Virata’s assembly I wished to wreak great slaughter, but the King of Dharma held me back with a single glance. Understanding this, I remained standing, O radiant one. That we were driven from the kingdom of the Kurus, and that Suyodhana, Karna, Shakuni son of Subala, and the wicked Duhshasana were not slain — that I did not tear off the head of that sinful Duhshasana — all this burns me, O blessed one, like a thorn lodged in my heart. Do not abandon dharma, O fair-hipped one; abandon your anger, O great-minded one. If King Yudhishthira should hear this reproach of yours, O blessed one, he would give up his life entirely. Or Dhananjaya, O fair-hipped one, or the twins, O slender-waisted one — if they should depart to another world, I could not go on living. Sukanya, daughter of Sharyata, followed Bhargava Chyavana into the forest when he had become like an anthill, absorbed in tranquility, O radiant one. If you have heard of Nadayani Indrasena, renowned for her beauty, she in ancient times followed an aged husband who had lived a thousand years. And the daughter of Janaka, Vaidehi Sita, if you have heard of her, followed her husband who dwelt in the great forest. Rama’s beloved queen, though seized and tormented by the rakshasa, O fair-hipped one, remained devoted only to Rama. So too Lopamudra, O timid one, endowed with youth and beauty, gave up every superhuman pleasure and followed Agastya. As these women, famed for their beauty and devotion to their husbands, were — so are you too, O blessed one, endowed with every virtue. Endure a little longer — a month and a half. When the thirteenth year is complete, you shall become the queen of a king.’

Versión

66b574e94161 · publicado 16 jul 2026, 18:11:29 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con