Mahābhārata
Shami-ayudha-pratyuddharana-parva (The Retrieval of the Weapons from the Śamī Tree)4.38.47-58
3905 / 15823
Mahābhārata · 4.38.47-58
Devanāgarī

ये त्व् इमे क्षुरसंकाशाः सहस्रा लोमवाहिनः ॥
एते ऽर्जुनस्य वैराटे शराः सर्पविषोपमाः ॥
एते ज्वलन्तः संग्रामे तेजसा शीघ्रगामिनः ॥
भवन्ति वीरस्याक्षय्या व्यूहतः समरे रिपून् ॥
ये चेमे पृथवो दीर्घाश् चन्द्रबिम्बार्धदर्शनाः ॥
एते भीमस्य निशिता रिपुक्षयकराः शराः ॥
हारिद्रवर्णा ये त्व् एते हेमपुङ्खाः शिलाशिताः ॥
नकुलस्य कलापो ऽयं पञ्चशार्दूललक्षणः ॥
येनासौ व्यजयत् कृत्स्नां प्रतीचीं दिशम् आहवे ॥
कलापो ह्य् एष तस्यासीन् माद्रीपुत्रस्य धीमतः ॥
ये त्व् इमे भास्कराकाराः सर्वपारशवाः शराः ॥
एते चित्राः क्रियोपेताः सहदेवस्य धीमतः ॥
ये त्व् इमे निशिताः पीताः पृथवो दीर्घवाससः ॥
हेमपुङ्खास् त्रिपर्वाणो राज्ञ एते महाशराः ॥
यस् त्व् अयं सायको दीर्घः शिलीपृष्ठः शिलीमुखः ॥
अर्जुनस्यैष संग्रामे गुरुभारसहो दृढः ॥
वैयाघ्रकोशस् तु महान् भीमसेनस्य सायकः ॥
गुरुभारसहो दिव्यः शात्रवाणां भयंकरः ॥
सुफलश् चित्रकोशश् च हेमत्सरुर् अनुत्तमः ॥
निस्त्रिंशः कौरवस्यैष धर्मराजस्य धीमतः ॥
यस् तु पाञ्चनखे कोशे निहितश् चित्रसेवने ॥
नकुलस्यैष निस्त्रिंशो गुरुभारसहो दृढः ॥
यस् त्व् अयं विमलः खड्गो गव्ये कोशे समर्पितः ॥
सहदेवस्य विद्ध्य् एनं सर्वभारसहं दृढम् ॥

Transliteración (IAST)

ye tv ime kṣurasaṃkāśāḥ sahasrā lomavāhinaḥ ||
ete 'rjunasya vairāṭe śarāḥ sarpaviṣopamāḥ ||
ete jvalantaḥ saṃgrāme tejasā śīghragāminaḥ ||
bhavanti vīrasyākṣayyā vyūhataḥ samare ripūn ||
ye ceme pṛthavo dīrghāś candrabimbārdhadarśanāḥ ||
ete bhīmasya niśitā ripukṣayakarāḥ śarāḥ ||
hāridravarṇā ye tv ete hemapuṅkhāḥ śilāśitāḥ ||
nakulasya kalāpo 'yaṃ pañcaśārdūlalakṣaṇaḥ ||
yenāsau vyajayat kṛtsnāṃ pratīcīṃ diśam āhave ||
kalāpo hy eṣa tasyāsīn mādrīputrasya dhīmataḥ ||
ye tv ime bhāskarākārāḥ sarvapāraśavāḥ śarāḥ ||
ete citrāḥ kriyopetāḥ sahadevasya dhīmataḥ ||
ye tv ime niśitāḥ pītāḥ pṛthavo dīrghavāsasaḥ ||
hemapuṅkhās triparvāṇo rājña ete mahāśarāḥ ||
yas tv ayaṃ sāyako dīrghaḥ śilīpṛṣṭhaḥ śilīmukhaḥ ||
arjunasyaiṣa saṃgrāme gurubhārasaho dṛḍhaḥ ||
vaiyāghrakośas tu mahān bhīmasenasya sāyakaḥ ||
gurubhārasaho divyaḥ śātravāṇāṃ bhayaṃkaraḥ ||
suphalaś citrakośaś ca hematsarur anuttamaḥ ||
nistriṃśaḥ kauravasyaiṣa dharmarājasya dhīmataḥ ||
yas tu pāñcanakhe kośe nihitaś citrasevane ||
nakulasyaiṣa nistriṃśo gurubhārasaho dṛḍhaḥ ||
yas tv ayaṃ vimalaḥ khaḍgo gavye kośe samarpitaḥ ||
sahadevasya viddhy enaṃ sarvabhārasahaṃ dṛḍham ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
येyewhich
त्व्tvyou; indeed
इमेimethese
क्षुरसंकाशाःkṣurasaṃkāśāḥform kṣurasaṃkāśāḥ
सहस्राsahasrāform sahasrā
लोमवाहिनःlomavāhinaḥform lomavāhinaḥ
एतेetethese
ऽर्जुनस्य'rjunasyaform 'rjunasya
वैराटेvairāṭeat Virata's
शराःśarāḥarrows
सर्पविषोपमाःsarpaviṣopamāḥform sarpaviṣopamāḥ
एतेetethese
ज्वलन्तःjvalantaḥform jvalantaḥ
संग्रामेsaṃgrāmein battle
तेजसाtejasāwith radiance, with might
शीघ्रगामिनःśīghragāminaḥform śīghragāminaḥ
भवन्तिbhavantibecome, are
वीरस्याक्षय्याvīrasyākṣayyāhero
व्यूहतःvyūhataḥform vyūhataḥ
समरेsamarein battle
रिपून्ripūnform ripūn
येyewhich
चेमेcemeform ceme
पृथवोpṛthavoform pṛthavo
दीर्घाश्dīrghāśform dīrghāś
चन्द्रबिम्बार्धदर्शनाःcandrabimbārdhadarśanāḥto see
एतेetethese
भीमस्यbhīmasyaBhima
निशिताniśitāform niśitā
रिपुक्षयकराःripukṣayakarāḥform ripukṣayakarāḥ
शराःśarāḥarrows
हारिद्रवर्णाhāridravarṇāform hāridravarṇā
येyewhich
त्व्tvyou; indeed
एतेetethese
हेमपुङ्खाःhemapuṅkhāḥform hemapuṅkhāḥ
शिलाशिताःśilāśitāḥform śilāśitāḥ
नकुलस्यnakulasyaNakula
कलापोkalāpoform kalāpo
ऽयं'yaṃthis
पञ्चशार्दूललक्षणःpañcaśārdūlalakṣaṇaḥform pañcaśārdūlalakṣaṇaḥ
येनासौyenāsauform yenāsau
व्यजयत्vyajayatvictory
कृत्स्नांkṛtsnāṃwhole
प्रतीचींpratīcīṃform pratīcīṃ
दिशम्diśamform diśam
आहवेāhaveform āhave
कलापोkalāpoform kalāpo
ह्य्hyindeed
एषeṣathis
तस्यासीन्tasyāsīnform tasyāsīn
माद्रीपुत्रस्यmādrīputrasyason
धीमतःdhīmataḥwise
येyewhich
त्व्tvyou; indeed
इमेimethese
भास्कराकाराःbhāskarākārāḥform bhāskarākārāḥ
सर्वपारशवाःsarvapāraśavāḥform sarvapāraśavāḥ
शराःśarāḥarrows
एतेetethese
चित्राःcitrāḥform citrāḥ
क्रियोपेताःkriyopetāḥform kriyopetāḥ
सहदेवस्यsahadevasyaSahadeva, god
धीमतःdhīmataḥwise
येyewhich
त्व्tvyou; indeed
इमेimethese
निशिताःniśitāḥform niśitāḥ
पीताःpītāḥform pītāḥ
पृथवोpṛthavoform pṛthavo
दीर्घवाससःdīrghavāsasaḥform dīrghavāsasaḥ
हेमपुङ्खास्hemapuṅkhāsform hemapuṅkhās
त्रिपर्वाणोtriparvāṇoform triparvāṇo
राज्ञrājñaking
एतेetethese
महाशराःmahāśarāḥgreat
यस्yaswhich
त्व्tvyou; indeed
अयंayaṃthis
सायकोsāyakoform sāyako
दीर्घःdīrghaḥform dīrghaḥ
शिलीपृष्ठःśilīpṛṣṭhaḥform śilīpṛṣṭhaḥ
शिलीमुखःśilīmukhaḥface, mouth
अर्जुनस्यैषarjunasyaiṣaArjuna
संग्रामेsaṃgrāmein battle
गुरुभारसहोgurubhārasahoguru, elder
दृढःdṛḍhaḥform dṛḍhaḥ
वैयाघ्रकोशस्vaiyāghrakośastreasury, sheath
तुtubut, indeed
महान्mahāngreat
भीमसेनस्यbhīmasenasyaBhima, army
सायकःsāyakaḥform sāyakaḥ
गुरुभारसहोgurubhārasahoguru, elder
दिव्यःdivyaḥform divyaḥ
शात्रवाणांśātravāṇāṃform śātravāṇāṃ
भयंकरःbhayaṃkaraḥfear, horse
सुफलश्suphalaśform suphalaś
चित्रकोशश्citrakośaśtreasury, sheath
caand
हेमत्सरुर्hematsarurform hematsarur
अनुत्तमःanuttamaḥform anuttamaḥ
निस्त्रिंशःnistriṃśaḥform nistriṃśaḥ
कौरवस्यैषkauravasyaiṣaform kauravasyaiṣa
धर्मराजस्यdharmarājasyadharma, king
धीमतःdhīmataḥwise
यस्yaswhich
तुtubut, indeed
पाञ्चनखेpāñcanakheform pāñcanakhe
कोशेkośetreasury, sheath
निहितश्nihitaśform nihitaś
चित्रसेवनेcitrasevaneform citrasevane
नकुलस्यैषnakulasyaiṣaNakula
निस्त्रिंशोnistriṃśoform nistriṃśo
गुरुभारसहोgurubhārasahoguru, elder
दृढःdṛḍhaḥform dṛḍhaḥ
यस्yaswhich
त्व्tvyou; indeed
अयंayaṃthis
विमलःvimalaḥform vimalaḥ
खड्गोkhaḍgocow
गव्येgavyecow
कोशेkośetreasury, sheath
समर्पितःsamarpitaḥform samarpitaḥ
सहदेवस्यsahadevasyaSahadeva, god
विद्ध्य्viddhyform viddhy
एनंenaṃhim, this
सर्वभारसहंsarvabhārasahaṃform sarvabhārasahaṃ
दृढम्dṛḍhamfirmly
Traducción

'And these thousands of razor-like arrows, with hair-fine feathers, Vairati, are the arrows of Arjuna, like serpent venom. In battle they blaze with radiance, swift in flight, and for the hero they become inexhaustible when he arrays himself against foes. And these broad, long ones, seen like half the disk of the moon, are the sharp arrows of Bhima, destroyers of enemies. These of yellow hue, with golden tails, honed on stone, are the quiver of Nakula, marked with five tigers. With them the wise son of Madri conquered the whole western region in battle. And these, resembling the sun, entirely of iron, variegated and fitted for their purpose, belong to the wise Sahadeva. These sharp, yellow, broad arrows, in long wrappings, with golden tails and three joints, are the great arrows of the king. This long arrow with a stone back and stone point belongs to Arjuna, sturdy in battle and able to bear a heavy load. The great arrow in the tiger-skin case belongs to Bhimasena, divine, able to withstand weight and terrible to enemies. The excellent sword with a fine edge, a variegated sheath, and a golden hilt is the sword of the wise Kaurava Dharmaraja. The one lying in a sheath with five claws, on a variegated strap, is the sword of Nakula, sturdy and able to withstand a heavy load. And this pure sword, placed in a leather sheath, know as the sword of Sahadeva, sturdy and able to bear every burden.'

Versión

ae6677326d74 · publicado 16 jul 2026, 18:23:49 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con