Mahābhārata
Gandiva-jya-nada-parva (The Sound of the Gāṇḍīva's Bowstring)4.40.18-22
3912 / 15823
Mahābhārata · 4.40.18-22
Devanāgarī

यस्य याते न पश्यन्ति भूमौ प्राप्तं पदं पदम् ॥
दक्षिणं यो धुरं युक्तः सुग्रीवसदृशो हयः ॥
यो ऽयं धुरं धुर्यवरो वामं वहति शोभनः ॥
तं मन्ये मेघपुष्पस्य जवेन सदृशं हयम् ॥
यो ऽयं काञ्चनसंनाहः पार्ष्णिं वहति शोभनः ॥
वामं सैन्यस्य मन्ये तं जवेन बलवत्तरम् ॥
यो ऽयं वहति ते पार्ष्णिं दक्षिणाम् अञ्चितोद्यतः ॥
बलाहकाद् अपि मतः स जवे वीर्यवत्तरः ॥
त्वाम् एवायं रथो वोढुं संग्रामे ऽर्हति धन्विनम् ॥
त्वं चेमं रथम् आस्थाय योद्धुम् अर्हो मतो मम ॥

Transliteración (IAST)

yasya yāte na paśyanti bhūmau prāptaṃ padaṃ padam ||
dakṣiṇaṃ yo dhuraṃ yuktaḥ sugrīvasadṛśo hayaḥ ||
yo 'yaṃ dhuraṃ dhuryavaro vāmaṃ vahati śobhanaḥ ||
taṃ manye meghapuṣpasya javena sadṛśaṃ hayam ||
yo 'yaṃ kāñcanasaṃnāhaḥ pārṣṇiṃ vahati śobhanaḥ ||
vāmaṃ sainyasya manye taṃ javena balavattaram ||
yo 'yaṃ vahati te pārṣṇiṃ dakṣiṇām añcitodyataḥ ||
balāhakād api mataḥ sa jave vīryavattaraḥ ||
tvām evāyaṃ ratho voḍhuṃ saṃgrāme 'rhati dhanvinam ||
tvaṃ cemaṃ ratham āsthāya yoddhum arho mato mama ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
यस्यyasyawhose, of which
यातेyāteform yāte
nanot
पश्यन्तिpaśyantithey see
भूमौbhūmauon the ground
प्राप्तंprāptaṃreached, attained
पदंpadaṃplace, footstep
पदम्padamplace, footstep
दक्षिणंdakṣiṇaṃright
योyowho, which
धुरंdhuraṃform dhuraṃ
युक्तःyuktaḥform yuktaḥ
सुग्रीवसदृशोsugrīvasadṛśoform sugrīvasadṛśo
हयःhayaḥhorse
योyowho, which
ऽयं'yaṃthis
धुरंdhuraṃform dhuraṃ
धुर्यवरोdhuryavaroform dhuryavaro
वामंvāmaṃleft
वहतिvahatiform vahati
शोभनःśobhanaḥto strike, to kill
तंtaṃhim, that
मन्येmanyeI consider
मेघपुष्पस्यmeghapuṣpasyaform meghapuṣpasya
जवेनjavenaby speed
सदृशंsadṛśaṃform sadṛśaṃ
हयम्hayamhorse
योyowho, which
ऽयं'yaṃthis
काञ्चनसंनाहःkāñcanasaṃnāhaḥform kāñcanasaṃnāhaḥ
पार्ष्णिंpārṣṇiṃform pārṣṇiṃ
वहतिvahatiform vahati
शोभनःśobhanaḥto strike, to kill
वामंvāmaṃleft
सैन्यस्यsainyasyaform sainyasya
मन्येmanyeI consider
तंtaṃhim, that
जवेनjavenaby speed
बलवत्तरम्balavattaramform balavattaram
योyowho, which
ऽयं'yaṃthis
वहतिvahatiform vahati
तेtethey; to you
पार्ष्णिंpārṣṇiṃform pārṣṇiṃ
दक्षिणाम्dakṣiṇāmform dakṣiṇām
अञ्चितोद्यतःañcitodyataḥform añcitodyataḥ
बलाहकाद्balāhakādform balāhakād
अपिapialso, even
मतःmataḥform mataḥ
sahe, this
जवेjaveform jave
वीर्यवत्तरःvīryavattaraḥhero
त्वाम्tvāmform tvām
एवायंevāyaṃform evāyaṃ
रथोrathochariot
वोढुंvoḍhuṃform voḍhuṃ
संग्रामेsaṃgrāmein battle
ऽर्हति'rhatiform 'rhati
धन्विनम्dhanvinamto strike, to kill
त्वंtvaṃyou
चेमंcemaṃform cemaṃ
रथम्rathamchariot
आस्थायāsthāyahaving mounted, resting upon
योद्धुम्yoddhumto fight
अर्होarhoform arho
मतोmatoform mato
ममmamamy, to me
Traducción

"When this right yoke-horse, like Sugriva, moves, its footfall upon the ground goes unseen. This fine, foremost yoke-horse, which bears the left side of the yoke, seems to me equal in speed to Meghapushpa. This fine horse in golden harness, bearing the left hindquarter, seems to me swifter than the whole army. And this one, bearing your right hindquarter, held high and slender, is thought even swifter and mightier in speed than Balahaka. Only you, the archer, does this chariot deserve to carry into battle, O wielder of the bow; and you, mounting this chariot, are fit to fight — so I think."

Versión

d8f84b43b765 · publicado 16 jul 2026, 18:23:49 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con