ते वध्यमानाः कर्णेन पाञ्चालाश् चेदिभिः सह ॥
तत्र तत्र व्यमुह्यन्त वनदाहे यथा द्विपाः ॥
चुक्रुशुस् ते नरव्याघ्र यथाप्राग् वा नरोत्तमाः ॥
तेषां तु क्रोशतां श्रुत्वा भीतानां रणमूर्धनि ॥
धावतां च दिशो राजन् वित्रस्तानां समन्ततः ॥
आर्तनादो महांस् तत्र प्रेतानाम् इव संप्लवे ॥
वध्यमानांस् तु तान् दृष्ट्वा सूतपुत्रेण मारिष ॥
वित्रेसुः सर्वभूतानि तिर्यग्योनिगतान्य् अपि ॥
ते वध्यमानाः समरे सूतपुत्रेण सृञ्जयाः ॥
अर्जुनं वासुदेवं च व्याक्रोशन्त मुहुर् मुहुः ॥
प्रेतराजपुरे यद्वत् प्रेतराजं विचेतसः ॥
अथाब्रवीद् वासुदेवं कुन्तीपुत्रो धनंजयः ॥
भार्गवास्त्रं महाघोरं दृष्ट्वा तत्र सभीरितम् ॥
पश्य कृष्ण महाबाहो भार्गवास्त्रस्य विक्रमम् ॥
नैतद् अस्त्रं हि समरे शक्यं हन्तुं कथं चन ॥
सूतपुत्रं च संरब्धं पश्य कृष्ण महारणे ॥
अन्तकप्रतिमं वीरं कुर्वाणं कर्म दारुणम् ॥
सुतीक्ष्णं चोदयन्न् अश्वान् प्रेक्षते मां मुहुर् मुहुः ॥
न च पश्यामि समरे कर्णस्य प्रपलायितम् ॥
जीवन् प्राप्नोति पुरुषः संख्ये जयपराजयौ ॥
जितस्य तु हृषीकेश वध एव कुतो जयः ॥
ततो जनार्दनः प्रायाद् द्रष्टुम् इच्छन् युधिष्ठिरम् ॥
श्रमेण ग्राहयिष्यंश् च कर्णं युद्धेन मारिष ॥
अर्जुनं चाब्रवीत् कृष्णो भृशं राजा परिक्षतः ॥
तम् आश्वास्य कुरुश्रेष्ठ ततः कर्णं हनिष्यसि ॥
ततो धनंजयो द्रष्टुं राजानं बाणपीडितम् ॥
रथेन प्रययौ क्षिप्रं संग्रामे केशवाज्ञया ॥
गच्छन्न् एव तु कौन्तेयो धर्मराजदिदृक्षया ॥
सैन्यम् आलोकयाम् आस नापश्यत् तत्र चाग्रजम् ॥
युद्धं कृत्वा तु कौन्तेयो द्रोणपुत्रेण भारत ॥
दुःसहं वज्रिणा संख्ये पराजिग्ये भृगोः सुतम् ॥
द्रौणिं पराजित्य ततोग्रधन्वा; कृत्वा महद् दुष्करम् आर्यकर्म ॥
आलोकयाम् आस ततः स्वसैन्यं; धनंजयः शत्रुभिर् अप्रधृष्यः ॥
te vadhyamānāḥ karṇena pāñcālāś cedibhiḥ saha ||
tatra tatra vyamuhyanta vanadāhe yathā dvipāḥ ||
cukruśus te naravyāghra yathāprāg vā narottamāḥ ||
teṣāṃ tu krośatāṃ śrutvā bhītānāṃ raṇamūrdhani ||
dhāvatāṃ ca diśo rājan vitrastānāṃ samantataḥ ||
ārtanādo mahāṃs tatra pretānām iva saṃplave ||
vadhyamānāṃs tu tān dṛṣṭvā sūtaputreṇa māriṣa ||
vitresuḥ sarvabhūtāni tiryagyonigatāny api ||
te vadhyamānāḥ samare sūtaputreṇa sṛñjayāḥ ||
arjunaṃ vāsudevaṃ ca vyākrośanta muhur muhuḥ ||
pretarājapure yadvat pretarājaṃ vicetasaḥ ||
athābravīd vāsudevaṃ kuntīputro dhanaṃjayaḥ ||
bhārgavāstraṃ mahāghoraṃ dṛṣṭvā tatra sabhīritam ||
paśya kṛṣṇa mahābāho bhārgavāstrasya vikramam ||
naitad astraṃ hi samare śakyaṃ hantuṃ kathaṃ cana ||
sūtaputraṃ ca saṃrabdhaṃ paśya kṛṣṇa mahāraṇe ||
antakapratimaṃ vīraṃ kurvāṇaṃ karma dāruṇam ||
sutīkṣṇaṃ codayann aśvān prekṣate māṃ muhur muhuḥ ||
na ca paśyāmi samare karṇasya prapalāyitam ||
jīvan prāpnoti puruṣaḥ saṃkhye jayaparājayau ||
jitasya tu hṛṣīkeśa vadha eva kuto jayaḥ ||
tato janārdanaḥ prāyād draṣṭum icchan yudhiṣṭhiram ||
śrameṇa grāhayiṣyaṃś ca karṇaṃ yuddhena māriṣa ||
arjunaṃ cābravīt kṛṣṇo bhṛśaṃ rājā parikṣataḥ ||
tam āśvāsya kuruśreṣṭha tataḥ karṇaṃ haniṣyasi ||
tato dhanaṃjayo draṣṭuṃ rājānaṃ bāṇapīḍitam ||
rathena prayayau kṣipraṃ saṃgrāme keśavājñayā ||
gacchann eva tu kaunteyo dharmarājadidṛkṣayā ||
sainyam ālokayām āsa nāpaśyat tatra cāgrajam ||
yuddhaṃ kṛtvā tu kaunteyo droṇaputreṇa bhārata ||
duḥsahaṃ vajriṇā saṃkhye parājigye bhṛgoḥ sutam ||
drauṇiṃ parājitya tatogradhanvā; kṛtvā mahad duṣkaram āryakarma ||
ālokayām āsa tataḥ svasainyaṃ; dhanaṃjayaḥ śatrubhir apradhṛṣyaḥ ||
Панчалы вместе с Чеди, поражаемые Карной, повсюду теряли строй и разум, как слоны в лесном пожаре. Они кричали, о тигр среди людей, как и прежде. Услышав крики испуганных воинов, бегущих во все стороны в гуще битвы, царь, там поднялся великий вопль, словно у мёртвых во время потопа. Видя, как сын суты поражает их, почтенный, испугались все существа, даже рождённые в животных лонах. Сринджаи, поражаемые в бою сыном суты, снова и снова кричали к Арджуне и Васудеве, как обезумевшие в городе царя мёртвых кричат к самому царю мёртвых. Тогда сын Кунти Дхананджая, увидев там страшную и пугающую Бхаргава-астру, сказал Васудеве: «Посмотри, могучий Кришна, на мощь Бхаргава-астры. Эту астру в бою никак невозможно уничтожить. Посмотри, Кришна, на разъярённого сына суты в великой битве: этот герой, подобный Антаке, совершает страшное дело. Резко понуждая коней, он снова и снова смотрит на меня, и я не вижу в бою, чтобы Карна отступал. Пока человек жив, он может получить в сражении победу или поражение; но для побеждённого, Хришикеша, есть только смерть — откуда тогда победа?» Тогда Джанардана поехал, желая увидеть Юдхиштхиру, почтенный, и желая дать Карне устать в бою. Кришна сказал Арджуне: «Царь очень изранен. Утешь его, лучший Куру, и затем убьёшь Карну». Тогда Дхананджая по велению Кешавы быстро поехал на колеснице в бою, чтобы увидеть царя, измученного стрелами. Едучи к Дхармарадже, Каунтея оглядывал войско, но не увидел там старшего брата. Сразившись с сыном Дроны, в битве столь трудной, словно с Ваджриным, Каунтея победил сына Бхригу. Победив Драуни, грозный лучник Дхананджая, неодолимый для врагов, совершил великое, трудное и благородное дело, а затем оглядел своё войско».
90bce30013cc · publicado 20 jun 2026, 6:45:09 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Арджуна трезво оценивает Карну: живой ещё может победить или проиграть, но побеждённый уже не имеет будущего. Кришна направляет его не к немедленному столкновению, а сначала к Юдхиштхире; забота о раненом царе становится частью стратегии.