Mahābhārata
Kṛṣṇa Urges Arjuna Against Karṇa8.51.67-82
8934 / 15823
Mahābhārata · 8.51.67-82
Devanāgarī

यच् च तद् धार्तराष्ट्राणां क्रूरैः षड्भिर् महारथैः ॥
अपश्यं निहतं वीरं सौभद्रम् ऋषभेक्षणम् ॥
द्रोणद्रौणिकृपान् वीरान् कम्पयन्तो महारथान् ॥
निर्मनुष्यांश् च मातङ्गान् विरथांश् च महारथान् ॥
व्यश्वारोहांश् च तुरगान् पत्तीन् व्यायुधजीवितान् ॥
कुर्वन्तम् ऋषभस्कन्धं कुरुवृष्णियशस्करम् ॥
विधमन्तम् अनीकानि व्यथयन्तं महारथान् ॥
मनुष्यवाजिमातङ्गान् प्रहिण्वन्तं यमक्षयम् ॥
शरैः सौभद्रम् आयस्तं दहन्तम् इव वाहिनीम् ॥
तन् मे दहति गात्राणि सखे सत्येन ते शपे ॥
यत् तत्रापि च दुष्टात्मा कर्णो ऽभ्यद्रुह्यत प्रभो ॥
अशक्नुवंश् चाभिमन्योः कर्णः स्थातुं रणे ऽग्रतः ॥
सौभद्रशरनिर्भिन्नो विसंज्ञः शोणितोक्षितः ॥
निःश्वसन् क्रोधसंदीप्तो विमुखः सायकार्दितः ॥
अपयानकृतोत्साहो निराशश् चापि जीविते ॥
तस्थौ सुविह्वलः संख्ये प्रहारजनितश्रमः ॥
अथ द्रोणस्य समरे तत् कालसदृशं तदा ॥
श्रुत्वा कर्णो वचः क्रूरं ततश् चिच्छेद कार्मुकम् ॥
ततश् छिन्नायुधं तेन रणे पञ्च महारथाः ॥
स चैव निकृतिप्रज्ञः प्रावधीच् छरवृष्टिभिः ॥
यच् च कर्णो ऽब्रवीत् कृष्णां सभायां परुषं वचः ॥
प्रमुखे पाण्डवेयानां कुरूणां च नृशंसवत् ॥
विनष्टाः पाण्डवाः कृष्णे शाश्वतं नरकं गताः ॥
पतिम् अन्यं पृथुश्रोणि वृणीष्व मितभाषिणि ॥
लेखाभ्रु धृतराष्ट्रस्य दासी भूत्वा निवेशनम् ॥
प्रविशारालपक्ष्माक्षि न सन्ति पतयस् तव ॥
इत्य् उक्तवान् अधर्मज्ञस् तदा परमदुर्मतिः ॥
पापः पापं वचः कर्णः शृण्वतस् तव भारत ॥
तस्य पापस्य तद् वाक्यं सुवर्णविकृताः शराः ॥
शमयन्तु शिलाधौतास् त्वयास्ता जीवितच्छिदः ॥
यानि चान्यानि दुष्टात्मा पापानि कृतवांस् त्वयि ॥
तान्य् अद्य जीवितं चास्य शमयन्तु शरास् तव ॥

Transliteración (IAST)

yac ca tad dhārtarāṣṭrāṇāṃ krūraiḥ ṣaḍbhir mahārathaiḥ ||
apaśyaṃ nihataṃ vīraṃ saubhadram ṛṣabhekṣaṇam ||
droṇadrauṇikṛpān vīrān kampayanto mahārathān ||
nirmanuṣyāṃś ca mātaṅgān virathāṃś ca mahārathān ||
vyaśvārohāṃś ca turagān pattīn vyāyudhajīvitān ||
kurvantam ṛṣabhaskandhaṃ kuruvṛṣṇiyaśaskaram ||
vidhamantam anīkāni vyathayantaṃ mahārathān ||
manuṣyavājimātaṅgān prahiṇvantaṃ yamakṣayam ||
śaraiḥ saubhadram āyastaṃ dahantam iva vāhinīm ||
tan me dahati gātrāṇi sakhe satyena te śape ||
yat tatrāpi ca duṣṭātmā karṇo 'bhyadruhyata prabho ||
aśaknuvaṃś cābhimanyoḥ karṇaḥ sthātuṃ raṇe 'grataḥ ||
saubhadraśaranirbhinno visaṃjñaḥ śoṇitokṣitaḥ ||
niḥśvasan krodhasaṃdīpto vimukhaḥ sāyakārditaḥ ||
apayānakṛtotsāho nirāśaś cāpi jīvite ||
tasthau suvihvalaḥ saṃkhye prahārajanitaśramaḥ ||
atha droṇasya samare tat kālasadṛśaṃ tadā ||
śrutvā karṇo vacaḥ krūraṃ tataś ciccheda kārmukam ||
tataś chinnāyudhaṃ tena raṇe pañca mahārathāḥ ||
sa caiva nikṛtiprajñaḥ prāvadhīc charavṛṣṭibhiḥ ||
yac ca karṇo 'bravīt kṛṣṇāṃ sabhāyāṃ paruṣaṃ vacaḥ ||
pramukhe pāṇḍaveyānāṃ kurūṇāṃ ca nṛśaṃsavat ||
vinaṣṭāḥ pāṇḍavāḥ kṛṣṇe śāśvataṃ narakaṃ gatāḥ ||
patim anyaṃ pṛthuśroṇi vṛṇīṣva mitabhāṣiṇi ||
lekhābhru dhṛtarāṣṭrasya dāsī bhūtvā niveśanam ||
praviśārālapakṣmākṣi na santi patayas tava ||
ity uktavān adharmajñas tadā paramadurmatiḥ ||
pāpaḥ pāpaṃ vacaḥ karṇaḥ śṛṇvatas tava bhārata ||
tasya pāpasya tad vākyaṃ suvarṇavikṛtāḥ śarāḥ ||
śamayantu śilādhautās tvayāstā jīvitacchidaḥ ||
yāni cānyāni duṣṭātmā pāpāni kṛtavāṃs tvayi ||
tāny adya jīvitaṃ cāsya śamayantu śarās tava ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
यत् च तत् धार्तराष्ट्राणाम्yat ca tat dhārtarāṣṭrāṇāmи что то Дхритараштридов; и то, что у Кауравов
क्रूरैः षड्भिः महारथैःkrūraiḥ ṣaḍbhiḥ mahārathaiḥжестокими шестью махаратхами; шестью жестокими героями
अपश्यम् निहतम् वीरम्apaśyam nihatam vīramя видел убитым героя; я видел убитого героя
सौभद्रम् ऋषभेक्षणम्saubhadram ṛṣabhekṣaṇamСаубхадру с бычьими глазами; Абхиманью
द्रोणद्रौणिकृपान् वीरान्droṇadrauṇikṛpān vīrānДрону, Драуни, Крипу героев; Дрону, Ашваттхамана, Крипу
कम्पयन्तः महारथान्kampayantaḥ mahārathānсотрясающего махаратхов; потрясавшего махаратхов
निर्मनुष्यान् च मातङ्गान्nirmanuṣyān ca mātaṅgānбез людей и слонов; делавшего слонов без погонщиков
विरथान् च महारथान्virathān ca mahārathānи без колесниц махаратхов; и героев без колесниц
व्यश्वारोहान् च तुरगान्vyaśvārohān ca turagānбез всадников и коней; коней без всадников
पत्तीन् व्यायुधजीवितान्pattīn vyāyudhajīvitānпехотинцев без оружия и жизни; пеших без оружия
कुर्वन्तम् ऋषभस्कन्धम्kurvantam ṛṣabhaskandhamделающего, бычьеплечего; этого бычьеплечего
कुरुवृष्णियशस्करम्kuruvṛṣṇiyaśaskaramславу Куру и Вришни делающего; славу Куру и Вришни
विधमन्तम् अनीकानिvidhamantam anīkāniразметающего войска; громившего строи
व्यथयन्तम् महारथान्vyathayantam mahārathānпотрясающего махаратхов; смущавшего героев
मनुष्यवाजिमातङ्गान्manuṣyavājimātaṅgānлюдей, коней, слонов; людей, коней, слонов
प्रहिण्वन्तम् यमक्षयम्prahiṇvantam yamakṣayamпосылающего в дом Ямы; посылавшего к Яме
शरैः सौभद्रम् आयस्तम्śaraiḥ saubhadram āyastamстрелами Саубхадру напряжённого; Абхиманью со стрелами
दहन्तम् इव वाहिनीम्dahantam iva vāhinīmсловно сжигающего войско; жёгшего войско
तत् मे दहति गात्राणिtat me dahati gātrāṇiэто мне жжёт тело; это жжёт мои члены
सखे सत्येन ते शपेsakhe satyena te śapeдруг, истиной тебе клянусь; клянусь истиной
यत् तत्र अपि च दुष्टात्माyat tatra api ca duṣṭātmāчто там также злодушный; то, что там злодей
कर्णः अभ्यद्रुह्यत प्रभोkarṇaḥ abhyadruhyata prabhoКарна напал, владыка; Карна предательски напал
अशक्नुवन् च अभिमन्योःaśaknuvan ca abhimanyoḥи не способный Абхиманью; не будучи способен
कर्णः स्थातुम् रणे अग्रतःkarṇaḥ sthātum raṇe agrataḥКарна стоять впереди боя; стоять перед Абхиманью
सौभद्रशरनिर्भिन्नःsaubhadraśaranirbhinnaḥстрелами Саубхадры пробитый; пробитый стрелами
विसंज्ञः शोणितोक्षितःvisaṃjñaḥ śoṇitokṣitaḥбез сознания, кровью омытый; обрызганный кровью
निःश्वसन् क्रोधसंदीप्तःniḥśvasan krodhasaṃdīptaḥвздыхая, гневом пылающий; дыша и горя гневом
विमुखः सायकार्दितःvimukhaḥ sāyakārditaḥотвернувшийся, стрелами мучимый; отступивший от стрел
अपयानकृतोत्साहःapayānakṛtotsāhaḥк уходу сделавший усилие; готовый отступить
निराशः च अपि जीवितेnirāśaḥ ca api jīviteи без надежды на жизнь; отчаявшийся жить
तस्थौ सुविह्वलः संख्येtasthau suvihvalaḥ saṃkhyeстоял сильно смятённый в бою; стоял в смятении
प्रहारजनितश्रमःprahārajanitaśramaḥусталость ударами рождённая; усталый от ударов
अथ द्रोणस्य समरेatha droṇasya samareзатем Дроны в бою; затем от Дроны
तत् कालसदृशम् तदाtat kālasadṛśam tadāто времени подобное тогда; подходящее к тому часу
श्रुत्वा कर्णः वचः क्रूरम्śrutvā karṇaḥ vacaḥ krūramуслышав Карна слово жестокое; услышав жестокий совет
ततः चिच्छेद कार्मुकम्tataḥ ciccheda kārmukamзатем рассёк лук; он рассёк лук
ततः छिन्नायुधम् तेनtataḥ chinnāyudham tenaзатем с отсечённым оружием им; когда оружие было срезано
रणे पञ्च महारथाःraṇe pañca mahārathāḥв бою пять махаратхов; пять махаратхов
सः च एव निकृतिप्रज्ञःsaḥ ca eva nikṛtiprajñaḥи он именно знающий обман; и этот знаток коварства
प्रावधीत् शरवृष्टिभिःprāvadhīt śaravṛṣṭibhiḥубил дождями стрел; убивал дождём стрел
यत् च कर्णः अब्रवीत्yat ca karṇaḥ abravītи что Карна сказал; и то, что сказал Карна
कृष्णाम् सभायाम्kṛṣṇām sabhāyāmКришне в собрании; Драупади в собрании
परुषम् वचःparuṣam vacaḥгрубое слово; резкие слова
प्रमुखे पाण्डवेयानाम्pramukhe pāṇḍaveyānāmперед Пандавеями; перед Пандавами
कुरूणाम् च नृशंसवत्kurūṇām ca nṛśaṃsavatи Куру, жестоко; и Куру
विनष्टाः पाण्डवाः कृष्णेvinaṣṭāḥ pāṇḍavāḥ kṛṣṇeпогибли Пандавы, Кришна; Пандавы пропали
शाश्वतम् नरकम् गताःśāśvatam narakam gatāḥв вечный ад ушли; ушли в вечный ад
पतिम् अन्यम् पृथुश्रोणिpatim anyam pṛthuśroṇiмужа другого, широкобёдрая; другого мужа
वृणीष्व मितभाषिणिvṛṇīṣva mitabhāṣiṇiвыбирай, кроткоречивая; выбирай
लेखाभ्रु धृतराष्ट्रस्यlekhābhru dhṛtarāṣṭrasyaтонкобровая, Дхритараштры; о тонкобровая
दासी भूत्वा निवेशनम्dāsī bhūtvā niveśanamрабыней став, в дом; стань рабыней в доме
प्रविश आरलपक्ष्माक्षिpraviśa āralapakṣmākṣiвойди, длинноресничная; войди, длинноресничная
न सन्ति पतयः तवna santi patayaḥ tavaне существуют мужья твои; нет у тебя мужей
इति उक्तवान् अधर्मज्ञःiti uktavān adharmajñaḥтак сказал не знающий дхармы; так говорил беззаконник
तदा परमदुर्मतिःtadā paramadurmatiḥтогда крайне дурноумный; крайне дурной
पापः पापम् वचः कर्णःpāpaḥ pāpam vacaḥ karṇaḥгрешный грешное слово Карна; Карна сказал греховное
शृण्वतः तव भारतśṛṇvataḥ tava bhārataслышащего тебя, Бхарата; при тебе
तस्य पापस्य तत् वाक्यम्tasya pāpasya tat vākyamтого грешного то слово; эту речь грешника
सुवर्णविकृताः शराःsuvarṇavikṛtāḥ śarāḥзолотом украшенные стрелы; золотые стрелы
शमयन्तु शिलाधौताःśamayantu śilādhautāḥпусть успокоят, на камне отточенные; пусть заглушат
त्वया अस्ताः जीवितच्छिदःtvayā astāḥ jīvitacchidaḥтобой пущенные, жизнь секущие; пущенные тобой
यानि च अन्यानि दुष्टात्माyāni ca anyāni duṣṭātmāи какие другие злодушный; и прочие злодеяния
पापानि कृतवान् त्वयिpāpāni kṛtavān tvayiгрехи сделал против тебя; он сделал тебе
तानि अद्य जीवितम् च अस्यtāni adya jīvitam ca asyaих сегодня и жизнь его; их и его жизнь
शमयन्तु शराः तवśamayantu śarāḥ tavaпусть успокоят стрелы твои; пусть пресекут твои стрелы
Traducción

«И ещё: я видел Саубхадру, героя с бычьими глазами, убитого шестью жестокими махаратхами Дхритараштридов. Он сотрясал Дрону, Драуни, Крипу и других героев-махаратхов, оставлял слонов без погонщиков, махаратхов без колесниц, коней без всадников, пехотинцев без оружия и жизни; этот бычьеплечий, приносящий славу Куру и Вришни, разметал строи, потрясал махаратхов и посылал людей, коней и слонов в дом Ямы. Абхиманью, напряжённый со стрелами, словно сжигал войско, и это жжёт мои члены, друг; клянусь тебе истиной. Там и злодушный Карна поступил предательски, владыка. Не будучи способен стоять впереди Абхиманью в бою, пробитый стрелами Саубхадры, обрызганный кровью, почти без сознания, дыша, пылая гневом, отвернувшись и мучимый стрелами, готовый отступить и отчаявшийся жить, он стоял в битве в полном смятении, утомлённый ударами. Затем, услышав в бою жестокое слово Дроны, подходящее к тому часу, Карна рассёк лук Абхиманью. Когда его оружие было срезано, пять махаратхов, и вместе с ними этот знаток коварства, убивали его дождями стрел. И ещё Карна сказал Кришне-Драупади в собрании грубые слова перед Пандавами и Куру, жестоко: “Пандавы погибли, Кришна, ушли в вечный ад; выбери другого мужа, широкобёдрая, кроткоречивая. Став рабыней Дхритараштры, войди в его дом, тонкобровая, длинноресничная: нет у тебя мужей”. Так тогда говорил этот крайне дурноумный, не знающий дхармы, грешный Карна, произнося греховную речь, и ты слышал это, Бхарата. Пусть его грешное слово заглушат золотые, отточенные на камне стрелы, пущенные тобою и секущие жизнь. Какие ещё грехи этот злодей совершил против тебя, пусть сегодня твои стрелы пресекут их вместе с его жизнью».

Versión

0856ea93c1c9 · publicado 20 jun 2026, 7:31:58 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con