Mahābhārata
The Warriors Engage in Pairs8.53.5-14
8942 / 15823
Mahābhārata · 8.53.5-14
Devanāgarī

कृपः शिखण्डी च रणे समेतौ; दुर्योधनं सात्यकिर् अभ्यगच्छत ॥
श्रुतश्रवा द्रोणसुतेन सार्धं; युधामन्युश् चित्रसेनेन चापि ॥
कर्णस्य पुत्रस् तु रथी सुषेणं; समागतः सृञ्जयांश् चोत्तमौजाः ॥
गान्धारराजं सहदेवः क्षुधार्तो; महर्षभं सिंह इवाभ्यधावत् ॥
शतानीको नाकुलिः कर्णपुत्रं; युवा युवानं वृषसेनं शरौघैः ॥
समार्दयत् कर्णसुतश् च वीरः; पाञ्चालेयं शरवर्षैर् अनेकैः ॥
रथर्षभः कृतवर्माणम् आर्च्छन्; माद्रीपुत्रो नकुलश् चित्रयोधी ॥
पाञ्चालानाम् अधिपो याज्ञसेनिः; सेनापतिं कर्णम् आर्च्छत् ससैन्यम् ॥
दुःशासनो भारत भारती च; संशप्तकानां पृतना समृद्धा ॥
भीमं रणे शस्त्रभृतां वरिष्ठं; तदा समार्च्छत् तम् असह्यवेगम् ॥
कर्णात्मजं तत्र जघान शूरस्; तथाच्छिनच् चोत्तमौजाः प्रसह्य ॥
तस्योत्तमाङ्गं निपपात भूमौ; निनादयद् गां निनदेन खं च ॥
सुषेणशीर्षं पतितं पृथिव्यां; विलोक्य कर्णो ऽथ तदार्तरूपः ॥
क्रोधाद् धयांस् तस्य रथं ध्वजं च; बाणैः सुधारैर् निशितैर् न्यकृन्तत् ॥
स तूत्तमौजा निशितैः पृषत्कैर्; विव्याध खड्गेन च भास्वरेण ॥
पार्ष्णिं हयांश् चैव कृपस्य हत्वा; शिखण्डिवाहं स ततो ऽभ्यरोहत् ॥
कृपं तु दृष्ट्वा विरथं रथस्थो; नैच्छच् छरैस् ताडयितुं शिखण्डी ॥
तं द्रौणिर् आवार्य रथं कृपं स्म; समुज्जह्रे पङ्कगतां यथा गाम् ॥
हिरण्यवर्मा निशितैः पृषत्कैस्; तवात्मजानाम् अनिलात्मजो वै ॥
अतापयत् सैन्यम् अतीव भीमः; काले शुचौ मध्यगतो यथार्कः ॥

Transliteración (IAST)

kṛpaḥ śikhaṇḍī ca raṇe sametau; duryodhanaṃ sātyakir abhyagacchata ||
śrutaśravā droṇasutena sārdhaṃ; yudhāmanyuś citrasenena cāpi ||
karṇasya putras tu rathī suṣeṇaṃ; samāgataḥ sṛñjayāṃś cottamaujāḥ ||
gāndhārarājaṃ sahadevaḥ kṣudhārto; maharṣabhaṃ siṃha ivābhyadhāvat ||
śatānīko nākuliḥ karṇaputraṃ; yuvā yuvānaṃ vṛṣasenaṃ śaraughaiḥ ||
samārdayat karṇasutaś ca vīraḥ; pāñcāleyaṃ śaravarṣair anekaiḥ ||
ratharṣabhaḥ kṛtavarmāṇam ārcchan; mādrīputro nakulaś citrayodhī ||
pāñcālānām adhipo yājñaseniḥ; senāpatiṃ karṇam ārcchat sasainyam ||
duḥśāsano bhārata bhāratī ca; saṃśaptakānāṃ pṛtanā samṛddhā ||
bhīmaṃ raṇe śastrabhṛtāṃ variṣṭhaṃ; tadā samārcchat tam asahyavegam ||
karṇātmajaṃ tatra jaghāna śūras; tathācchinac cottamaujāḥ prasahya ||
tasyottamāṅgaṃ nipapāta bhūmau; ninādayad gāṃ ninadena khaṃ ca ||
suṣeṇaśīrṣaṃ patitaṃ pṛthivyāṃ; vilokya karṇo 'tha tadārtarūpaḥ ||
krodhād dhayāṃs tasya rathaṃ dhvajaṃ ca; bāṇaiḥ sudhārair niśitair nyakṛntat ||
sa tūttamaujā niśitaiḥ pṛṣatkair; vivyādha khaḍgena ca bhāsvareṇa ||
pārṣṇiṃ hayāṃś caiva kṛpasya hatvā; śikhaṇḍivāhaṃ sa tato 'bhyarohat ||
kṛpaṃ tu dṛṣṭvā virathaṃ rathastho; naicchac charais tāḍayituṃ śikhaṇḍī ||
taṃ drauṇir āvārya rathaṃ kṛpaṃ sma; samujjahre paṅkagatāṃ yathā gām ||
hiraṇyavarmā niśitaiḥ pṛṣatkais; tavātmajānām anilātmajo vai ||
atāpayat sainyam atīva bhīmaḥ; kāle śucau madhyagato yathārkaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
कृपः शिखण्डी चkṛpaḥ śikhaṇḍī caКрипа и Шикханди; Крипа с Шикханди
रणे समेतौraṇe sametauв бою сошлись; сошлись в битве
दुर्योधनम् सात्यकिः अभ्यगच्छतduryodhanam sātyakiḥ abhyagacchataк Дурьодхане Сатьяки пошёл; Сатьяки двинулся на Дурьодхану
श्रुतश्रवा द्रोणसुतेन सार्धम्śrutaśravā droṇasutena sārdhamШруташравас с сыном Дроны; Шруташравас с Ашваттхаманом
युधामन्युः चित्रसेनेन च अपिyudhāmanyuḥ citrasenena ca apiЮдхаманью с Читрасеной также; Юдхаманью с Читрасеной
कर्णस्य पुत्रः तुkarṇasya putraḥ tuсын Карны же; сын Карны
रथी सुषेणम्rathī suṣeṇamратхин Сушену; воин Сушена
समागतः सृञ्जयान् चsamāgataḥ sṛñjayān caсошёлся и со Сринджаями; сошёлся со Сринджаями
उत्तमौजाःuttamaujāḥУттамауджас; Уттамауджас
गान्धारराजम् सहदेवःgāndhārarājam sahadevaḥцаря Гандхары Сахадева; Сахадева царя Гандхары
क्षुधार्तः महर्षभम्kṣudhārtaḥ maharṣabhamголодный великого быка; как голодный зверь
सिंहः इव अभ्यधावत्siṃhaḥ iva abhyadhāvatкак лев побежал; словно лев бросился
शतानीकः नाकुलिःśatānīkaḥ nākuliḥШатаника сын Накулы; Шатаника Накули
कर्णपुत्रम्karṇaputramсына Карны; на сына Карны
युवा युवानम् वृषसेनम्yuvā yuvānam vṛṣasenamюный юного Вришасену; юноша Вришасену
शरौघैः समार्दयत्śaraughaiḥ samārdayatпотоками стрел теснил; подавлял стрелами
कर्णसुतः च वीरःkarṇasutaḥ ca vīraḥи сын Карны герой; герой сын Карны
पाञ्चालेयम्pāñcāleyamПанчалею; сына Панчалы
शरवर्षैः अनेकैःśaravarṣaiḥ anekaiḥмногими дождями стрел; множеством стрел
रथर्षभः कृतवर्माणम् आर्च्छत्ratharṣabhaḥ kṛtavarmāṇam ārcchatбык ратхов Критавармана атаковал; напал на Критавармана
माद्रीपुत्रः नकुलः चित्रयोधीmādrīputraḥ nakulaḥ citrayodhīсын Мадри Накула искусный воин; Накула, сын Мадри
पाञ्चालानाम् अधिपः याज्ञसेनिःpāñcālānām adhipaḥ yājñaseniḥвладыка Панчалов Яджнясени; Дхриштадьюмна
सेनापतिम् कर्णम् आर्च्छत्senāpatim karṇam ārcchatполководца Карну атаковал; напал на Карну
ससैन्यम्sasainyamс войском; вместе с войском
दुःशासनः भारतduḥśāsanaḥ bhārataДухшасана, Бхарата; Духшасана
भारती चbhāratī caи бхаратийская; и войско Бхаратов
संशप्तकानाम् पृतना समृद्धाsaṃśaptakānām pṛtanā samṛddhāмощная армия самшаптаков; сильное войско самшаптаков
भीमम् रणेbhīmam raṇeБхиму в бою; на Бхиму
शस्त्रभृताम् वरिष्ठम्śastrabhṛtām variṣṭhamлучшего из носящих оружие; лучшего оруженосцев
तदा समार्च्छत्tadā samārcchatтогда напало; тогда двинулось
तम् असह्यवेगम्tam asahyavegamна него невыносимой скорости; на неудержимого
कर्णात्मजम् तत्र जघान शूरःkarṇātmajam tatra jaghāna śūraḥсына Карны там убил герой; герой убил сына Карны
तथा अच्छिनत् च उत्तमौजाःtathā acchinat ca uttamaujāḥи так отсёк Уттамауджас; Уттамауджас отрубил
प्रसह्यprasahyaсилой; мощным ударом
तस्य उत्तमाङ्गम्tasya uttamāṅgamего высшую часть тела; его голову
निपपात भूमौnipapāta bhūmauупала на землю; пала на землю
निनादयत् गाम् निनदेनninādayat gām ninadenaзаставив звучать землю звуком; оглашая землю
खम् चkham caи небо; и небо
सुषेणशीर्षम् पतितम्suṣeṇaśīrṣam patitamголову Сушены упавшую; упавшую голову Сушены
पृथिव्याम् विलोक्यpṛthivyām vilokyaна земле увидев; увидев на земле
कर्णः अथ तदार्तरूपःkarṇaḥ atha tadārtarūpaḥКарна тогда тем страдающий; Карна, поражённый этим
क्रोधात् हयान् तस्यkrodhāt hayān tasyaот гнева его коней; в гневе коней его
रथम् ध्वजम् चratham dhvajam caколесницу и знамя; ратху и знамя
बाणैः सुधारैः निशितैःbāṇaiḥ sudhāraiḥ niśitaiḥстрелами хорошо заострёнными острыми; острыми стрелами
न्यकृन्तत्nyakṛntatсрезал; разрубил
सः तु उत्तमौजाःsaḥ tu uttamaujāḥон же Уттамауджас; Уттамауджас же
निशितैः पृषत्कैःniśitaiḥ pṛṣatkaiḥострыми стрелами; острыми пёстрыми стрелами
विव्याधvivyādhaпоразил; пронзил
खड्गेन च भास्वरेणkhaḍgena ca bhāsvareṇaи сияющим мечом; и светлым мечом
पार्ष्णिम् हयान् च एवpārṣṇim hayān ca evaприкрытие и коней также; фланг и коней
कृपस्य हत्वाkṛpasya hatvāКрипы убив; у Крипы сразив
शिखण्डिवाहम् सःśikhaṇḍivāham saḥк вознице Шикханди он; к упряжке Шикханди
ततः अभ्यरोहत्tataḥ abhyarohatзатем взошёл; затем поднялся
कृपम् तु दृष्ट्वा विरथम्kṛpam tu dṛṣṭvā virathamКрипу же увидев без колесницы; увидев Крипу без ратхи
रथस्थःrathasthaḥстоящий на колеснице; находясь на ратхе
न ऐच्छत् शरैः ताडयितुम्na aicchat śaraiḥ tāḍayitumне пожелал стрелами бить; не захотел поражать
शिखण्डीśikhaṇḍīШикханди; Шикханди
तम् द्रौणिः आवार्य रथम्tam drauṇiḥ āvārya rathamтого Драуни прикрыв колесницей; Ашваттхаман прикрыл его
कृपम् स्म समुज्जह्रेkṛpam sma samujjahreКрипу же поднял; Крипу вывез
पङ्कगताम् यथा गाम्paṅkagatām yathā gāmкак корову попавшую в грязь; словно корову из грязи
हिरण्यवर्माhiraṇyavarmāв золотой броне; златодоспешный
निशितैः पृषत्कैःniśitaiḥ pṛṣatkaiḥострыми стрелами; острыми стрелами
तव आत्मजानाम्tava ātmajānāmтвоих сыновей; сыновей твоих
अनिलात्मजः वैanilātmajaḥ vaiсын ветра именно; сын Ваю
अतापयत् सैन्यम्atāpayat sainyamпалил войско; мучил войско
अतीव भीमःatīva bhīmaḥчрезвычайно Бхима; грозный Бхима
काले शुचौ मध्यगतःkāle śucau madhyagataḥв жаркое время находящийся посередине; в летнюю пору
यथा अर्कःyathā arkaḥкак солнце; как солнце
Traducción

Крипа и Шикханди сошлись в бою; Сатьяки пошёл на Дурьодхану, Шруташравас — на сына Дроны, Юдхаманью — на Читрасену. Сын Карны, ратхин Сушена, сошёлся со Сринджаями и Уттамауджасом; Сахадева бросился на царя Гандхары, как голодный лев на могучего быка. Шатаника, сын Накулы, юноша, потоками стрел теснил юного Вришасену, сына Карны; и герой, сын Карны, осыпал Панчалею множеством стрел. Накула, сын Мадри, искусный воин и бык среди ратхинов, атаковал Критавармана; Яджнясени, владыка Панчалов, напал на полководца Карну вместе с его войском. Духшасана, о Бхарата, и мощное войско самшаптаков тогда двинулись на Бхиму, лучшего из носящих оружие, неудержимого в бою. Там герой Уттамауджас силой сразил сына Карны: его голова упала на землю, огласив и землю, и небо. Увидев голову Сушены на земле, Карна, потрясённый этим, в гневе острыми стрелами разрубил коней, колесницу и знамя Уттамауджаса. Уттамауджас же поразил его острыми стрелами и сияющим мечом; затем, сразив прикрытие и коней Крипы, он поднялся на упряжку Шикханди. Шикханди, стоя на колеснице, увидел Крипу без ратхи и не захотел поражать его стрелами. Тогда Драуни прикрыл Крипу своей колесницей и вывез его, словно корову, попавшую в грязь. А златодоспешный Бхима, сын Ваю, острыми стрелами палил войско твоих сыновей, как солнце в разгар жаркого времени».

Versión

39641718e41e · publicado 20 jun 2026, 7:37:25 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con