Mahābhārata
Bhīma Searches for Arjuna8.54.1-9
8943 / 15823
Mahābhārata · 8.54.1-9
Devanāgarī

संजय उवाच
अथ त्व् इदानीं तुमुले विमर्दे; द्विषद्भिर् एको बहुभिः समावृतः ॥
महाभये सारथिम् इत्य् उवाच; भीमश् चमूं वारयन् धार्तराष्ट्रीम् ॥
त्वं सारथे याहि जवेन वाहैर्; नयाम्य् एतान् धार्तराष्ट्रान् यमाय ॥
संचोदितो भीमसेनेन चैवं; स सारथिः पुत्रबलं त्वदीयम् ॥
प्रायात् ततः सारथिर् उग्रवेगो; यतो भीमस् तद् बलं गन्तुम् ऐच्छत् ॥
ततो ऽपरे नागरथाश्वपत्तिभिः; प्रत्युद्ययुः कुरवस् तं समन्तात् ॥
भीमस्य वाहाग्र्यम् उदारवेगं; समन्ततो बाणगणैर् निजघ्नुः ॥
ततः शरान् आपततो महात्मा; चिच्छेद बाणैस् तपनीयपुङ्खैः ॥
ते वै निपेतुस् तपनीयपुङ्खा; द्विधा त्रिधा भीमशरैर् निकृत्ताः ॥
ततो राजन् नागरथाश्वयूनां; भीमाहतानां तव राजमध्ये ॥
घोरो निनादः प्रबभौ नरेन्द्र; वज्राहतानाम् इव पर्वतानाम् ॥
ते वध्यमानाश् च नरेन्द्रमुख्या; निर्भिन्ना वै भीमसेनप्रवेकैः ॥
भीमं समन्तात् समरे ऽध्यरोहन्; वृक्षं शकुन्ता इव पुष्पहेतोः ॥
ततो ऽभिपातं तव सैन्यमध्ये; प्रादुश्चक्रे वेगम् इवात्तवेगः ॥
यथान्तकाले क्षपयन् दिधक्षुर्; भूतान्तकृत्काल इवात्तदण्डः ॥
तस्यातिवेगस्य रणे ऽतिवेगं; नाशक्नुवन् धारयितुं त्वदीयाः ॥
व्यात्ताननस्यापततो यथैव; कालस्य काले हरतः प्रजा वै ॥
ततो बलं भारत भारतानां; प्रदह्यमानं समरे महात्मन् ॥
भीतं दिशो ऽकीर्यत भीमनुन्नं; महानिलेनाभ्रगणो यथैव ॥

Transliteración (IAST)

saṃjaya uvāca
atha tv idānīṃ tumule vimarde; dviṣadbhir eko bahubhiḥ samāvṛtaḥ ||
mahābhaye sārathim ity uvāca; bhīmaś camūṃ vārayan dhārtarāṣṭrīm ||
tvaṃ sārathe yāhi javena vāhair; nayāmy etān dhārtarāṣṭrān yamāya ||
saṃcodito bhīmasenena caivaṃ; sa sārathiḥ putrabalaṃ tvadīyam ||
prāyāt tataḥ sārathir ugravego; yato bhīmas tad balaṃ gantum aicchat ||
tato 'pare nāgarathāśvapattibhiḥ; pratyudyayuḥ kuravas taṃ samantāt ||
bhīmasya vāhāgryam udāravegaṃ; samantato bāṇagaṇair nijaghnuḥ ||
tataḥ śarān āpatato mahātmā; ciccheda bāṇais tapanīyapuṅkhaiḥ ||
te vai nipetus tapanīyapuṅkhā; dvidhā tridhā bhīmaśarair nikṛttāḥ ||
tato rājan nāgarathāśvayūnāṃ; bhīmāhatānāṃ tava rājamadhye ||
ghoro ninādaḥ prababhau narendra; vajrāhatānām iva parvatānām ||
te vadhyamānāś ca narendramukhyā; nirbhinnā vai bhīmasenapravekaiḥ ||
bhīmaṃ samantāt samare 'dhyarohan; vṛkṣaṃ śakuntā iva puṣpahetoḥ ||
tato 'bhipātaṃ tava sainyamadhye; prāduścakre vegam ivāttavegaḥ ||
yathāntakāle kṣapayan didhakṣur; bhūtāntakṛtkāla ivāttadaṇḍaḥ ||
tasyātivegasya raṇe 'tivegaṃ; nāśaknuvan dhārayituṃ tvadīyāḥ ||
vyāttānanasyāpatato yathaiva; kālasya kāle harataḥ prajā vai ||
tato balaṃ bhārata bhāratānāṃ; pradahyamānaṃ samare mahātman ||
bhītaṃ diśo 'kīryata bhīmanunnaṃ; mahānilenābhragaṇo yathaiva ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
अथ तु इदानीम्atha tu idānīmи вот теперь; тогда же
तुमुले विमर्देtumule vimardeв бурной давке; в жестокой схватке
द्विषद्भिः एकःdviṣadbhiḥ ekaḥврагами один; один среди врагов
बहुभिः समावृतःbahubhiḥ samāvṛtaḥмногими окружённый; окружённый многими
महाभयेmahābhayeв великой опасности; в страшной битве
सारथिम् इति उवाचsārathim iti uvācaвознице так сказал; сказал вознице
भीमः चमूम् वारयन्bhīmaḥ camūm vārayanБхима войско сдерживая; Бхима отражая армию
धार्तराष्ट्रीम्dhārtarāṣṭrīmДхритараштридову; сыновей Дхритараштры
त्वम् सारथे याहिtvam sārathe yāhiты, возница, поезжай; езжай, возница
जवेन वाहैःjavena vāhaiḥбыстротой коней; быстрыми конями
नयामि एतान् धार्तराष्ट्रान्nayāmi etān dhārtarāṣṭrānведу этих Дхритараштридов; отправлю этих Кауравов
यमायyamāyaк Яме; к смерти
संचोदितः भीमसेनेन च एवम्saṃcoditaḥ bhīmasenena ca evamпобуждённый Бхимасеной так; так подстёгнутый Бхимой
सः सारथिःsaḥ sārathiḥтот возница; возница
पुत्रबलम् त्वदीयम्putrabalam tvadīyamвойско твоих сыновей; силу твоих сыновей
प्रायात् ततःprāyāt tataḥдвинулся затем; затем поехал
सारथिः उग्रवेगःsārathiḥ ugravegaḥвозница страшной скорости; стремительный возница
यतः भीमःyataḥ bhīmaḥкуда Бхима; туда, куда Бхима
तत् बलम् गन्तुम् ऐच्छत्tat balam gantum aicchatк тому войску идти хотел; хотел войти в войско
ततः अपरेtataḥ apareзатем другие; после этого другие
नागरथाश्वपत्तिभिःnāgarathāśvapattibhiḥсо слонами, ратхами, конями, пехотой; слонами, ратхами, конями, пешими
प्रत्युद्ययुः कुरवःpratyudyayuḥ kuravaḥнавстречу выступили Куру; Куру вышли навстречу
तम् समन्तात्tam samantātему со всех сторон; к нему отовсюду
भीमस्य वाहाग्र्यम्bhīmasya vāhāgryamпередних коней Бхимы; упряжку Бхимы
उदारवेगम्udāravegamблагородной скорости; мощно несущуюся
समन्ततः बाणगणैःsamantataḥ bāṇagaṇaiḥотовсюду скоплениями стрел; со всех сторон стрелами
निजघ्नुःnijaghnuḥударили; поразили
ततः शरान् आपततःtataḥ śarān āpatataḥзатем стрелы налетающие; летящие стрелы
महात्माmahātmāвеликий духом; великодушный
चिच्छेद बाणैःciccheda bāṇaiḥрассек стрелами; перерезал стрелами
तपनीयपुङ्खैःtapanīyapuṅkhaiḥзолотопёрыми; с золотыми оперениями
ते वै निपेतुःte vai nipetuḥони же упали; они падали
तपनीयपुङ्खाःtapanīyapuṅkhāḥзолотопёрые; золотопёрые
द्विधा त्रिधाdvidhā tridhāнадвое и натрое; на две и три части
भीमशरैः निकृत्ताःbhīmaśaraiḥ nikṛttāḥстрелами Бхимы разрезанные; рассечённые стрелами Бхимы
ततः राजन्tataḥ rājanтогда, царь; после этого
नागरथाश्वयूनाम्nāgarathāśvayūnāmслонов, ратхов, конских отрядов; слонов, ратхов и конницы
भीमाहतानाम्bhīmāhatānāmБхимой поражённых; ударенных Бхимой
तव राजमध्येtava rājamadhyeсреди твоих царей; среди царей твоих
घोरः निनादःghoraḥ ninādaḥстрашный гул; ужасный шум
प्रबभौ नरेन्द्रprababhau narendraвозник, владыка людей; раздался, царь
वज्राहतानाम् इव पर्वतानाम्vajrāhatānām iva parvatānāmкак гор молнией поражённых; как у гор от грома
ते वध्यमानाः चte vadhyamānāḥ caи те убиваемые; поражаемые
नरेन्द्रमुख्याःnarendramukhyāḥлучшие царей; первые среди царей
निर्भिन्नाः वैnirbhinnāḥ vaiпробитые же; пронзённые
भीमसेनप्रवेकैःbhīmasenapravekaiḥострыми стрелами Бхимасены; лучами Бхимасены
भीमम् समन्तात्bhīmam samantātБхиму со всех сторон; Бхиму отовсюду
समरे अध्यरोहन्samare adhyarohanв бою налегали; в битве наседали
वृक्षम् शकुन्ताः इवvṛkṣam śakuntāḥ ivaкак птицы дерево; словно птицы дерево
पुष्पहेतोःpuṣpahetoḥради цветов; из-за цветов
ततः अभिपातम्tataḥ abhipātamзатем нападение; после этого налёт
तव सैन्यमध्येtava sainyamadhyeпосреди твоего войска; в середине армии твоей
प्रादुश्चक्रेprāduścakreпроявил; совершил
वेगम् इव आत्तवेगःvegam iva āttavegaḥсловно скорость принявший скорость; с набранным порывом
यथा अन्तकालेyathā antakāleкак в конце времени; как при конце мира
क्षपयन् दिधक्षुःkṣapayan didhakṣuḥуничтожающий, желающий сжечь; истребляя и сжигая
भूतान्तकृत् कालः इवbhūtāntakṛt kālaḥ ivaкак время, конец существ творящее; как губительное время
आत्तदण्डःāttadaṇḍaḥс поднятым жезлом; с взятым жезлом
तस्य अतिवेगस्यtasya ativegasyaего чрезвычайной скорости; его бурного натиска
रणे अतिवेगम्raṇe ativegamв бою чрезмерный порыв; неистового в бою
न अशक्नुवन् धारयितुम्na aśaknuvan dhārayitumне смогли удержать; не могли остановить
त्वदीयाःtvadīyāḥтвои; воины твои
व्यात्ताननस्य आपततःvyāttānanasya āpatataḥразинувшего пасть, нападающего; налетающего с раскрытым ртом
यथा एव कालस्यyathā eva kālasyaкак самого Времени; словно Времени
काले हरतः प्रजाः वैkāle harataḥ prajāḥ vaiв срок уносящего существ; в час уносящего людей
ततः बलम् भारतtataḥ balam bhārataтогда войско, Бхарата; после этого армия
भारतानाम्bhāratānāmБхаратов; твоих Бхаратов
प्रदह्यमानम् समरेpradahyamānam samareсжигаемое в битве; палимое в бою
महात्मन्mahātmanвеликий духом; о великодушный
भीतम् दिशः अकीर्यतbhītam diśaḥ akīryataиспуганное по сторонам рассеялось; разлетелось в стороны
भीमनुन्नम्bhīmanunnamБхимой погоняемое; отброшенное Бхимой
महाअनिलेन अभ्रगणः यथा एवmahāanilena abhragaṇaḥ yathā evaкак облачная масса великим ветром; словно тучи ветром
Traducción

Санджая сказал: «И вот теперь, в бурной давке, один, окружённый множеством врагов, Бхима, отражая страшное войско сыновей Дхритараштры, сказал своему вознице: “Езжай, возница, быстрыми конями; я отправлю этих Дхритараштридов к Яме”. Побуждённый так Бхимасеной, стремительный возница поехал к войску твоих сыновей, туда, куда Бхима хотел ворваться. Тогда Куру со слонами, колесницами, конями и пехотой выступили ему навстречу со всех сторон и осыпали стрелами мощно несущуюся упряжку Бхимы. Но великий духом Бхима рассек налетавшие стрелы золотопёрыми стрелами; те золотопёрые стрелы, разрубленные стрелами Бхимы надвое и натрое, падали вниз. Тогда среди твоих царей, о владыка людей, поднялся страшный гул слонов, колесниц и конских отрядов, поражённых Бхимой, словно гул гор, ударенных молнией. Лучшие из царей, пронзённые острыми стрелами Бхимасены, со всех сторон наседали на Бхиму в бою, как птицы на дерево ради цветов. Тогда посреди твоего войска он совершил стремительный налёт, словно само Время в конце мира, взявшее жезл, чтобы уничтожать и сжигать живых существ. Твои воины не могли удержать в бою его неистовый порыв, когда он налетал, словно Время с раскрытой пастью, в свой срок уносящее людей. И тогда, Бхарата, войско Бхаратов, палимое в сражении и гонимое Бхимой, в страхе рассеялось по сторонам, словно облачная масса под великим ветром».

Versión

ae8f720c33a6 · publicado 20 jun 2026, 7:41:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con