Mahābhārata
The Old Maiden's Tapas; Balarāma Hears of Śalya's Death9.51.8-13
9645 / 15823
Mahābhārata · 9.51.8-13
Devanāgarī

ततः सा तपसोग्रेण पीडयित्वात्मनस् तनुम् ॥
पितृदेवार्चनरता बभूव विजने वने ॥
सात्मानं मन्यमानापि कृतकृत्यं श्रमान्विता ॥
वार्द्धकेन च राजेन्द्र तपसा चैव कर्शिता ॥
सा नाशकद् यदा गन्तुं पदात् पदम् अपि स्वयम् ॥
चकार गमने बुद्धिं परलोकाय वै तदा ॥
मोक्तुकामां तु तां दृष्ट्वा शरीरं नारदो ऽब्रवीत् ॥
असंस्कृतायाः कन्यायाः कुतो लोकास् तवानघे ॥
एवं हि श्रुतम् अस्माभिर् देवलोके महाव्रते ॥
तपः परमकं प्राप्तं न तु लोकास् त्वया जिताः ॥
तन् नारदवचः श्रुत्वा साब्रवीद् ऋषिसंसदि ॥
तपसो ऽर्धं प्रयच्छामि पाणिग्राहस्य सत्तमाः ॥

Transliteración (IAST)

tataḥ sā tapasogreṇa pīḍayitvātmanas tanum ||
pitṛdevārcanaratā babhūva vijane vane ||
sātmānaṃ manyamānāpi kṛtakṛtyaṃ śramānvitā ||
vārddhakena ca rājendra tapasā caiva karśitā ||
sā nāśakad yadā gantuṃ padāt padam api svayam ||
cakāra gamane buddhiṃ paralokāya vai tadā ||
moktukāmāṃ tu tāṃ dṛṣṭvā śarīraṃ nārado 'bravīt ||
asaṃskṛtāyāḥ kanyāyāḥ kuto lokās tavānaghe ||
evaṃ hi śrutam asmābhir devaloke mahāvrate ||
tapaḥ paramakaṃ prāptaṃ na tu lokās tvayā jitāḥ ||
tan nāradavacaḥ śrutvā sābravīd ṛṣisaṃsadi ||
tapaso 'rdhaṃ prayacchāmi pāṇigrāhasya sattamāḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
ततः सा तपसा उग्रेणtataḥ sā tapasā ugreṇaтогда она суровым подвижничеством
पीडयित्वा आत्मनः तनुम्pīḍayitvā ātmanaḥ tanumизмучив своё тело
पितृदेवार्चनरताpitṛdevārcanaratāв почитании предков и богов прилежная
बभूव विजने वनेbabhūva vijane vaneбыла в безлюдном лесу
सा आत्मानं मन्यमाना अपिsā ātmānaṃ manyamānā apiона, себя мнящая
कृतकृत्यं श्रमान्विताkṛtakṛtyaṃ śramānvitāисполнившей долг, усталая
वार्द्धकेन च राजेन्द्रvārddhakena ca rājendraи старостью, о владыка царей
तपसा च एव कर्शिताtapasā ca eva karśitāи подвижничеством истощённая
सा न अशकत् यदा गन्तुंsā na aśakat yadā gantuṃона не могла, когда, идти
पदात् पदम् अपि स्वयम्padāt padam api svayamот шага шаг даже сама
चकार गमने बुद्धिंcakāra gamane buddhiṃобратила к уходу мысль
परलोकाय वै तदाparalokāya vai tadāв иной мир тогда
मोक्तुकामां तु तां दृष्ट्वाmoktukāmāṃ tu tāṃ dṛṣṭvāжелающую оставить, её увидев
शरीरं नारदः अब्रवीत्śarīraṃ nāradaḥ abravītтело, Нарада сказал
असंस्कृतायाः कन्यायाःasaṃskṛtāyāḥ kanyāyāḥ«у неосвящённой девы
कुतः लोकाः तव अनघेkutaḥ lokāḥ tava anagheоткуда миры тебе, о безупречная»
एवं हि श्रुतम् अस्माभिःevaṃ hi śrutam asmābhiḥ«так ведь слышано нами
देवलोके महाव्रतेdevaloke mahāvrateв мире богов, о великая в обете»
तपः परमकं प्राप्तंtapaḥ paramakaṃ prāptaṃ«подвижничество высшее обретено
न तु लोकाः त्वया जिताःna tu lokāḥ tvayā jitāḥно не миры тобою завоёваны»
तत् नारदवचः श्रुत्वाtat nāradavacaḥ śrutvāто слово Нарады услышав
सा अब्रवीत् ऋषिसंसदिsā abravīt ṛṣisaṃsadiона сказала в собрании риши
तपसः अर्धं प्रयच्छामिtapasaḥ ardhaṃ prayacchāmi«подвижничества половину даю
पाणिग्राहस्य सत्तमाःpāṇigrāhasya sattamāḥтому, кто возьмёт руку, о лучшие»
Traducción

«Тогда она, суровым подвижничеством измучив своё тело, в почитании предков и богов прилежная, была в безлюдном лесу. Она, себя мнящая исполнившей долг, усталая, и старостью, о владыка царей, и подвижничеством истощённая, — она, когда не могла идти от шага шаг даже сама, обратила к уходу мысль, в иной мир тогда. Желающую оставить тело, её увидев, Нарада сказал: „У неосвящённой девы откуда миры тебе, о безупречная? Так ведь слышано нами в мире богов, о великая в обете: подвижничество высшее обретено, но не миры тобою завоёваны“. То слово Нарады услышав, она сказала в собрании риши: „Подвижничества половину даю тому, кто возьмёт мою руку, о лучшие“».

Versión

f56fad971cdd · publicado 20 jun 2026, 17:10:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con