स तस्य भवनाद् राजन् निष्क्रम्यानादयन् दिशः ॥
रथेन शिबिरं प्रायाज् जिघांसुर् द्विषतो बली ॥
अपक्रान्ते ततस् तस्मिन् द्रोणपुत्रे महारथे ॥
सह तै रक्षिभिः सर्वैः प्रणेदुर् योषितस् तदा ॥
राजानं निहतं दृष्ट्वा भृशं शोकपरायणाः ॥
व्याक्रोशन् क्षत्रियाः सर्वे धृष्टद्युम्नस्य भारत ॥
तासां तु तेन शब्देन समीपे क्षत्रियर्षभाः ॥
क्षिप्रं च समनह्यन्त किम् एतद् इति चाब्रुवन् ॥
स्त्रियस् तु राजन् वित्रस्ता भारद्वाजं निरीक्ष्य तम् ॥
अब्रुवन् दीनकण्ठेन क्षिप्रम् आद्रवतेति वै ॥
राक्षसो वा मनुष्यो वा नैनं जानीमहे वयम् ॥
हत्वा पाञ्चालराजं यो रथम् आरुह्य तिष्ठति ॥
ततस् ते योधमुख्यास् तं सहसा पर्यवारयन् ॥
स तान् आपततः सर्वान् रुद्रास्त्रेण व्यपोथयत् ॥
धृष्टद्युम्नं च हत्वा स तांश् चैवास्य पदानुगान् ॥
अपश्यच् छयने सुप्तम् उत्तमौजसम् अन्तिके ॥
तम् अप्य् आक्रम्य पादेन कण्ठे चोरसि चौजसा ॥
तथैव मारयाम् आस विनर्दन्तम् अरिंदमम् ॥
युधामन्युस् तु संप्राप्तो मत्त्वा तं रक्षसा हतम् ॥
गदाम् उद्यम्य वेगेन हृदि द्रौणिम् अताडयत् ॥
तम् अभिद्रुत्य जग्राह क्षितौ चैनम् अपातयत् ॥
विस्फुरन्तं च पशुवत् तथैवैनम् अमारयत् ॥
तथा स वीरो हत्वा तं ततो ऽन्यान् समुपाद्रवत् ॥
संसुप्तान् एव राजेन्द्र तत्र तत्र महारथान् ॥
स्फुरतो वेपमानांश् च शमितेव पशून् मखे ॥
ततो निस्त्रिंशम् आदाय जघानान्यान् पृथग्जनान् ॥
भागशो विचरन् मार्गान् असियुद्धविशारदः ॥
तथैव गुल्मे संप्रेक्ष्य शयानान् मध्यगौल्मिकान् ॥
श्रान्तान् न्यस्तायुधान् सर्वान् क्षणेनैव व्यपोथयत् ॥
sa tasya bhavanād rājan niṣkramyānādayan diśaḥ ||
rathena śibiraṃ prāyāj jighāṃsur dviṣato balī ||
apakrānte tatas tasmin droṇaputre mahārathe ||
saha tai rakṣibhiḥ sarvaiḥ praṇedur yoṣitas tadā ||
rājānaṃ nihataṃ dṛṣṭvā bhṛśaṃ śokaparāyaṇāḥ ||
vyākrośan kṣatriyāḥ sarve dhṛṣṭadyumnasya bhārata ||
tāsāṃ tu tena śabdena samīpe kṣatriyarṣabhāḥ ||
kṣipraṃ ca samanahyanta kim etad iti cābruvan ||
striyas tu rājan vitrastā bhāradvājaṃ nirīkṣya tam ||
abruvan dīnakaṇṭhena kṣipram ādravateti vai ||
rākṣaso vā manuṣyo vā nainaṃ jānīmahe vayam ||
hatvā pāñcālarājaṃ yo ratham āruhya tiṣṭhati ||
tatas te yodhamukhyās taṃ sahasā paryavārayan ||
sa tān āpatataḥ sarvān rudrāstreṇa vyapothayat ||
dhṛṣṭadyumnaṃ ca hatvā sa tāṃś caivāsya padānugān ||
apaśyac chayane suptam uttamaujasam antike ||
tam apy ākramya pādena kaṇṭhe corasi caujasā ||
tathaiva mārayām āsa vinardantam ariṃdamam ||
yudhāmanyus tu saṃprāpto mattvā taṃ rakṣasā hatam ||
gadām udyamya vegena hṛdi drauṇim atāḍayat ||
tam abhidrutya jagrāha kṣitau cainam apātayat ||
visphurantaṃ ca paśuvat tathaivainam amārayat ||
tathā sa vīro hatvā taṃ tato 'nyān samupādravat ||
saṃsuptān eva rājendra tatra tatra mahārathān ||
sphurato vepamānāṃś ca śamiteva paśūn makhe ||
tato nistriṃśam ādāya jaghānānyān pṛthagjanān ||
bhāgaśo vicaran mārgān asiyuddhaviśāradaḥ ||
tathaiva gulme saṃprekṣya śayānān madhyagaulmikān ||
śrāntān nyastāyudhān sarvān kṣaṇenaiva vyapothayat ||
Выйдя из его шатра и оглашая стороны света, сильный Драуни поехал на колеснице по лагерю, желая убить врагов. Когда махаратха, сын Дроны, ушёл, женщины вместе со всеми стражами завопили. Увидев убитого царя, все кшатрии Дхриштадьюмны, погружённые в тяжкое горе, подняли крик, о Бхарата. От этого звука находившиеся поблизости лучшие кшатрии быстро вооружились и спрашивали: “Что это?” Испуганные женщины, глядя на сына Бхарадваджи, жалким голосом сказали: “Скорее бегите сюда! Мы не знаем, ракшас это или человек: он убил царя Панчалов и стоит, взойдя на колесницу”. Тогда главные воины внезапно окружили его, но он сокрушил всех нападающих Рудра-астрой. Убив Дхриштадьюмну и его пеших спутников, он увидел рядом на ложе спящего Уттамауджаса. Наступив ему ногой на горло и грудь, он так же убил рычавшего истребителя врагов. Подоспевший Юдхаманью, думая, что Уттамауджас убит ракшасом, стремительно поднял палицу и ударил Драуни в грудь. Но Ашваттхаман бросился на него, схватил, повалил на землю и так же убил его, бьющегося как животное. Убив его, герой затем набросился на других махаратхов, глубоко спавших то тут, то там, бьющихся и дрожащих, словно усмирённые животные на жертвоприношении. Затем, взяв меч, искусный в бою клинком, он ходил по проходам и убивал других людей, по частям; так же он увидел в отряде лежащих начальников средних подразделений».
1a04c0fdde39 · publicado 20 jun 2026, 12:26:14 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Повествование всё чаще сравнивает убиваемых с жертвенными животными. Это не возвышает бойню, а обнажает её извращение: место жертвы занимает резня спящих, а воинская сила действует без дхармы.