Mahābhārata
Vyasa on the Duties of the Householder King12.23.1-6
10059 / 15823
Mahābhārata · 12.23.1-6
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
एवम् उक्तस् तु कौन्तेयो गुडाकेशेन भारत ॥
नोवाच किं चित् कौरव्यस् ततो द्वैपायनो ऽब्रवीत् ॥
बीभत्सोर् वचनं सम्यक् सत्यम् एतद् युधिष्ठिर ॥
शास्त्रदृष्टः परो धर्मः स्मृतो गार्हस्थ्य आश्रमः ॥
स्वधर्मं चर धर्मज्ञ यथाशास्त्रं यथाविधि ॥
न हि गार्हस्थ्यम् उत्सृज्य तवारण्यं विधीयते ॥
गृहस्थं हि सदा देवाः पितर ऋषयस् तथा ॥
भृत्याश् चैवोपजीवन्ति तान् भजस्व महीपते ॥
वयांसि पशवश् चैव भूतानि च महीपते ॥
गृहस्थैर् एव धार्यन्ते तस्माज् ज्येष्ठाश्रमो गृही ॥
सो ऽयं चतुर्णाम् एतेषाम् आश्रमाणां दुराचरः ॥
तं चराविमनाः पार्थ दुश्चरं दुर्बलेन्द्रियैः ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktas tu kaunteyo guḍākeśena bhārata ||
novāca kiṃ cit kauravyas tato dvaipāyano 'bravīt ||
bībhatsor vacanaṃ samyak satyam etad yudhiṣṭhira ||
śāstradṛṣṭaḥ paro dharmaḥ smṛto gārhasthya āśramaḥ ||
svadharmaṃ cara dharmajña yathāśāstraṃ yathāvidhi ||
na hi gārhasthyam utsṛjya tavāraṇyaṃ vidhīyate ||
gṛhasthaṃ hi sadā devāḥ pitara ṛṣayas tathā ||
bhṛtyāś caivopajīvanti tān bhajasva mahīpate ||
vayāṃsi paśavaś caiva bhūtāni ca mahīpate ||
gṛhasthair eva dhāryante tasmāj jyeṣṭhāśramo gṛhī ||
so 'yaṃ caturṇām eteṣām āśramāṇāṃ durācaraḥ ||
taṃ carāvimanāḥ pārtha duścaraṃ durbalendriyaiḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
एवम् उक्तः तु कौन्तेयःevam uktaḥ tu kaunteyaḥтак сказанный же Каунтея; так наставленный сын Кунти
गुडाकेशेन भारतguḍākeśena bhārataГудакешей, Бхарата; Арджуной, о Бхарата
न उवाच किं चित्na uvāca kiṃ citне сказал ничего; ничего не произнёс
कौरव्यःkauravyaḥпотомок Куру; Кауравья
ततः द्वैपायनः अब्रवीत्tataḥ dvaipāyanaḥ abravītтогда Двайпаяна сказал; после этого Вьяса произнёс
बीभत्सोर् वचनम् सम्यक्bībhatsor vacanam samyakслово Бибхатсу правильно; речь Арджуны верна
सत्यम् एतत् युधिष्ठिरsatyam etat yudhiṣṭhiraэто истина, Юдхиштхира; правда это
शास्त्र दृष्टः परः धर्मःśāstra dṛṣṭaḥ paraḥ dharmaḥшастрой увиденная высшая дхарма; в писании признанный высший долг
स्मृतः गार्हस्थ्यः आश्रमःsmṛtaḥ gārhasthyaḥ āśramaḥсчитается домохозяйский ашрам; признан грихастха-ашрама
स्वधर्मम् चर धर्म ज्ञsvadharmam cara dharma jñaсвою дхарму исполняй, знаток дхармы; следуй своему долгу
यथा शास्त्रम् यथा विधिyathā śāstram yathā vidhiсогласно шастре, согласно правилу; как предписано писанием
न हि गार्हस्थ्यम् उत्सृज्यna hi gārhasthyam utsṛjyaведь не оставив домохозяйство; не отбросив грихастху
तव अरण्यम् विधीयतेtava araṇyam vidhīyateтебе лес предписывается; для тебя назначен лес
गृहस्थम् हि सदा देवाःgṛhastham hi sadā devāḥдомохозяином ведь всегда боги; грихастхой всегда божества
पितरः ऋषयः तथाpitaraḥ ṛṣayaḥ tathāпредки и риши также; питары и мудрецы
भृत्याः च एव उपजीवन्तिbhṛtyāḥ ca eva upajīvantiи слуги именно питаются; иждивенцы живут
तान् भजस्व महीपतेtān bhajasva mahīpateих поддерживай, владыка земли; им служи, царь
वयांसि पशवः च एवvayāṃsi paśavaḥ ca evaптицы и животные также; пернатые и скот
भूतानि च महीपतेbhūtāni ca mahīpateи существа, владыка земли; живые создания
गृहस्थैः एव धार्यन्तेgṛhasthaiḥ eva dhāryanteдомохозяевами именно поддерживаются; держатся грихастхами
तस्मात् ज्येष्ठ आश्रमः गृहीtasmāt jyeṣṭha āśramaḥ gṛhīпоэтому старший ашрам домохозяин; грихастха — старший ашрам
सः अयम् चतुर्णाम् एतेषाम्saḥ ayam caturṇām eteṣāmэтот из четырёх этих; он среди этих четырёх
आश्रमाणाम् दुराचरःāśramāṇām durācaraḥашрамов трудно исполним; труден для соблюдения
तम् चर अविमनाः पार्थtam cara avimanāḥ pārthaего исполняй без уныния, Партха; следуй ему без подавленности
दुश्चरम् दुर्बल इन्द्रियैःduścaram durbala indriyaiḥтрудно исполнимый слабочувственными; трудный для людей со слабыми чувствами
Traducción

Вайшампаяна сказал: «Так наставленный Гудакешей, о Бхарата, Каунтея ничего не ответил. Тогда Двайпаяна сказал: “Слова Бибхатсу верны, о Юдхиштхира; это истина. Грихастха-ашрама считается высшей дхармой, признанной шастрой. Исполняй свой долг, о знаток дхармы, согласно писанию и правилу: тебе не предписан лес, если ты оставишь домохозяйство. Ведь домохозяином всегда поддерживаются боги, предки, риши и слуги; поддерживай их, о владыка земли. Птицы, животные и другие существа, о царь, держатся именно домохозяевами; поэтому домохозяин — старший ашрам. Среди этих четырёх ашрамов он труден для соблюдения; следуй ему без уныния, о Партха, ибо он труден для людей со слабыми чувствами”».

Versión

660745cd2d0c · publicado 20 jun 2026, 15:49:05 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con