Mahābhārata
Vyasa on the Duties of the Householder King12.23.7-12
10060 / 15823
Mahābhārata · 12.23.7-12
Devanāgarī

वेदज्ञानं च ते कृत्स्नं तपश् च चरितं महत् ॥
पितृपैतामहे राज्ये धुरम् उद्वोढुम् अर्हसि ॥
तपो यज्ञस् तथा विद्या भैक्षम् इन्द्रियनिग्रहः ॥
ध्यानम् एकान्तशीलत्वं तुष्टिर् दानं च शक्तितः ॥
ब्राह्मणानां महाराज चेष्टाः संसिद्धिकारिकाः ॥
क्षत्रियाणां च वक्ष्यामि तवापि विदितं पुनः ॥
यज्ञो विद्या समुत्थानम् असंतोषः श्रियं प्रति ॥
दण्डधारणम् अत्युग्रं प्रजानां परिपालनम् ॥
वेदज्ञानं तथा कृत्स्नं तपः सुचरितं तथा ॥
द्रविणोपार्जनं भूरि पात्रेषु प्रतिपादनम् ॥
एतानि राज्ञां कर्माणि सुकृतानि विशां पते ॥
इमं लोकम् अमुं लोकं साधयन्तीति नः श्रुतम् ॥

Transliteración (IAST)

vedajñānaṃ ca te kṛtsnaṃ tapaś ca caritaṃ mahat ||
pitṛpaitāmahe rājye dhuram udvoḍhum arhasi ||
tapo yajñas tathā vidyā bhaikṣam indriyanigrahaḥ ||
dhyānam ekāntaśīlatvaṃ tuṣṭir dānaṃ ca śaktitaḥ ||
brāhmaṇānāṃ mahārāja ceṣṭāḥ saṃsiddhikārikāḥ ||
kṣatriyāṇāṃ ca vakṣyāmi tavāpi viditaṃ punaḥ ||
yajño vidyā samutthānam asaṃtoṣaḥ śriyaṃ prati ||
daṇḍadhāraṇam atyugraṃ prajānāṃ paripālanam ||
vedajñānaṃ tathā kṛtsnaṃ tapaḥ sucaritaṃ tathā ||
draviṇopārjanaṃ bhūri pātreṣu pratipādanam ||
etāni rājñāṃ karmāṇi sukṛtāni viśāṃ pate ||
imaṃ lokam amuṃ lokaṃ sādhayantīti naḥ śrutam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वेद ज्ञानम् च ते कृत्स्नम्veda jñānam ca te kṛtsnamи знание Вед у тебя полное; ведическое знание твоё целое
तपः च चरितम् महत्tapaḥ ca caritam mahatи великий тапас исполнен; подвижничество совершено великое
पितृ पैतामहे राज्येpitṛ paitāmahe rājyeв отцовско-дедовском царстве; в наследственном царстве предков
धुरम् उद्वोढुम् अर्हसिdhuram udvoḍhum arhasiярмо нести ты должен; бремя поднять тебе следует
तपः यज्ञः तथा विद्याtapaḥ yajñaḥ tathā vidyāтапас, жертва и знание; аскеза, жертвоприношение, учение
भैक्षम् इन्द्रिय निग्रहःbhaikṣam indriya nigrahaḥмилостыня и обуздание чувств; жизнь подаянием, самоконтроль
ध्यानम् एकान्त शीलत्वम्dhyānam ekānta śīlatvamмедитация и склонность к уединению; созерцание, уединённый нрав
तुष्टिः दानम् च शक्तितःtuṣṭiḥ dānam ca śaktitaḥудовлетворённость и дарение по силе; щедрость согласно возможности
ब्राह्मणानाम् महा राजbrāhmaṇānām mahā rājaдля брахманов, великий царь; у брахманов
चेष्टाः संसिद्धि कारिकाःceṣṭāḥ saṃsiddhi kārikāḥусилия, приносящие совершенство; действия, ведущие к успеху
क्षत्रियाणाम् च वक्ष्यामिkṣatriyāṇām ca vakṣyāmiа кшатриев я скажу; о кшатриях скажу
तव अपि विदितम् पुनःtava api viditam punaḥтебе также известное вновь; хотя тебе это известно
यज्ञः विद्या समुत्थानम्yajñaḥ vidyā samutthānamжертва, знание, подъём; жертвоприношение, учёность, деятельная энергия
असंतोषः श्रियम् प्रतिasaṃtoṣaḥ śriyam pratiнеудовлетворённость относительно славы; стремление к процветанию
दण्ड धारणम् अति उग्रम्daṇḍa dhāraṇam ati ugramнесение жезла очень сурового; строгое держание наказания
प्रजानाम् परिपालनम्prajānām paripālanamзащита подданных; охрана народа
वेद ज्ञानम् तथा कृत्स्नम्veda jñānam tathā kṛtsnamтакже полное знание Вед; целостное ведическое знание
तपः सुचरितम् तथाtapaḥ sucaritam tathāи хорошо исполненный тапас; правильно прожитая аскеза
द्रविण उपार्जनम् भूरिdraviṇa upārjanam bhūriобильное добывание богатства; приобретение многих средств
पात्रेषु प्रतिपादनम्pātreṣu pratipādanamпередача достойным сосудам; вручение достойным получателям
एतानि राज्ञाम् कर्माणिetāni rājñām karmāṇiэти дела царей; таковы обязанности правителей
सुकृतानि विशाम् पतेsukṛtāni viśām pateхорошо совершённые, владыка людей; если исполнены правильно
इमम् लोकम् अमुम् लोकम्imam lokam amum lokamэтот мир и тот мир; здешний и будущий мир
साधयन्ति इति नः श्रुतम्sādhayanti iti naḥ śrutamдостигают, так нами слышано; делают успешными, как мы слышали
Traducción

«У тебя есть полное знание Вед, и великий тапас уже исполнен. Теперь ты должен поднять бремя отцовского и дедовского царства. Тапас, жертва, знание, жизнь милостыней, обуздание чувств, медитация, склонность к уединению, удовлетворённость и дарение по мере сил — это действия брахманов, ведущие к совершенству, о великий царь. А о действиях кшатриев я скажу снова, хотя они и тебе известны: жертва, знание, деятельный подъём, стремление к процветанию, суровое держание жезла и защита подданных; также полное знание Вед, хорошо исполненный тапас, приобретение больших средств и передача их достойным получателям. Эти дела царей, о владыка людей, если они совершены хорошо, приводят к успеху и в этом мире, и в будущем, как мы слышали».

Versión

3293e4404efc · publicado 20 jun 2026, 15:49:05 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con