Mahābhārata
Narada Explains the Golden-Spitting Prince12.31.1-12
10103 / 15823
Mahābhārata · 12.31.1-12
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
ततो राजा पाण्डुसुतो नारदं प्रत्यभाषत ॥
भगवञ् श्रोतुम् इच्छामि सुवर्णष्ठीविसंभवम् ॥
एवम् उक्तः स च मुनिर् धर्मराजेन नारदः ॥
आचचक्षे यथा वृत्तं सुवर्णष्ठीविनं प्रति ॥
एवम् एतन् महाराज यथायं केशवो ऽब्रवीत् ॥
कार्यस्यास्य तु यच् छेषं तत् ते वक्ष्यामि पृच्छतः ॥
अहं च पर्वतश् चैव स्वस्रीयो मे महामुनिः ॥
वस्तुकामाव् अभिगतौ सृञ्जयं जयतां वरम् ॥
तत्र संपूजितौ तेन विधिदृष्टेन कर्मणा ॥
सर्वकामैः सुविहितौ निवसावो ऽस्य वेश्मनि ॥
व्यतिक्रान्तासु वर्षासु समये गमनस्य च ॥
पर्वतो माम् उवाचेदं काले वचनम् अर्थवत् ॥
आवाम् अस्य नरेन्द्रस्य गृहे परमपूजितौ ॥
उषितौ समये ब्रह्मंश् चिन्त्यताम् अत्र सांप्रतम् ॥
ततो ऽहम् अब्रुवं राजन् पर्वतं शुभदर्शनम् ॥
सर्वम् एतत् त्वयि विभो भागिनेयोपपद्यते ॥
वरेण छन्द्यतां राजा लभतां यद् यद् इच्छति ॥
आवयोस् तपसा सिद्धिं प्राप्नोतु यदि मन्यसे ॥
तत आहूय राजानं सृञ्जयं शुभदर्शनम् ॥
पर्वतो ऽनुमतं वाक्यम् उवाच मुनिपुंगवः ॥
प्रीतौ स्वो नृप सत्कारैस् तव ह्य् आर्जवसंभृतैः ॥
आवाभ्याम् अभ्यनुज्ञातो वरं नृवर चिन्तय ॥
देवानाम् अविहिंसायां यद् भवेन् मानुषक्षमम् ॥
तद् गृहाण महाराज पूजार्हो नौ मतो भवान् ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tato rājā pāṇḍusuto nāradaṃ pratyabhāṣata ||
bhagavañ śrotum icchāmi suvarṇaṣṭhīvisaṃbhavam ||
evam uktaḥ sa ca munir dharmarājena nāradaḥ ||
ācacakṣe yathā vṛttaṃ suvarṇaṣṭhīvinaṃ prati ||
evam etan mahārāja yathāyaṃ keśavo 'bravīt ||
kāryasyāsya tu yac cheṣaṃ tat te vakṣyāmi pṛcchataḥ ||
ahaṃ ca parvataś caiva svasrīyo me mahāmuniḥ ||
vastukāmāv abhigatau sṛñjayaṃ jayatāṃ varam ||
tatra saṃpūjitau tena vidhidṛṣṭena karmaṇā ||
sarvakāmaiḥ suvihitau nivasāvo 'sya veśmani ||
vyatikrāntāsu varṣāsu samaye gamanasya ca ||
parvato mām uvācedaṃ kāle vacanam arthavat ||
āvām asya narendrasya gṛhe paramapūjitau ||
uṣitau samaye brahmaṃś cintyatām atra sāṃpratam ||
tato 'ham abruvaṃ rājan parvataṃ śubhadarśanam ||
sarvam etat tvayi vibho bhāgineyopapadyate ||
vareṇa chandyatāṃ rājā labhatāṃ yad yad icchati ||
āvayos tapasā siddhiṃ prāpnotu yadi manyase ||
tata āhūya rājānaṃ sṛñjayaṃ śubhadarśanam ||
parvato 'numataṃ vākyam uvāca munipuṃgavaḥ ||
prītau svo nṛpa satkārais tava hy ārjavasaṃbhṛtaiḥ ||
āvābhyām abhyanujñāto varaṃ nṛvara cintaya ||
devānām avihiṃsāyāṃ yad bhaven mānuṣakṣamam ||
tad gṛhāṇa mahārāja pūjārho nau mato bhavān ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
ततः राजा पाण्डु सुतःtataḥ rājā pāṇḍu sutaḥзатем царь, сын Панду; после этого Пандава
नारदम् प्रत्यभाषतnāradam pratyabhāṣataНараде ответил; обратился к Нараде
भगवन् श्रोतुम् इच्छामिbhagavan śrotum icchāmiбхагаван, услышать хочу; владыка, желаю услышать
सुवर्ण ष्ठीवि संभवम्suvarṇa ṣṭhīvi saṃbhavamпроисхождение златоплюющего; рождение Суварнаштхивина
एवम् उक्तः सः च मुनिःevam uktaḥ saḥ ca muniḥтак сказанный тот муни; услышав это
धर्म राजेन नारदःdharma rājena nāradaḥДхармараджей Нарада; Нарада
आचचक्षे यथा वृत्तम्ācacakṣe yathā vṛttamрассказал как произошло; поведал случившееся
सुवर्ण ष्ठीविनम् प्रतिsuvarṇa ṣṭhīvinam pratiо Суварнаштхивине; относительно златоплюющего
एवम् एतत् महा राजevam etat mahā rājaтак это, великий царь; именно так
यथा अयम् केशवः अब्रवीत्yathā ayam keśavaḥ abravītкак этот Кешава сказал; как поведал Кришна
कार्यस्य अस्य तु यत् शेषम्kāryasya asya tu yat śeṣamно что осталось этого дела; остаток рассказа
तत् ते वक्ष्यामि पृच्छतःtat te vakṣyāmi pṛcchataḥто тебе скажу спрашивающему; отвечу тебе
अहम् च पर्वतः च एवaham ca parvataḥ ca evaя и Парвата также; я с Парватой
स्वस्रीयः मे महा मुनिःsvasrīyaḥ me mahā muniḥсын моей сестры, великий муни; мой племянник
वस्तु कामौ अभिगतौvastu kāmau abhigatauжелая жить, пришли; прибыли поселиться
सृञ्जयम् जयताम् वरम्sṛñjayam jayatām varamк Шринджае, лучшему победителей; к царю Шринджае
तत्र संपूजितौ तेनtatra saṃpūjitau tenaтам почтённые им; им принятые с честью
विधि दृष्टेन कर्मणाvidhi dṛṣṭena karmaṇāдействием, предписанным правилом; по должному обряду
सर्व कामैः सु विहितौsarva kāmaiḥ su vihitauвсеми желаниями хорошо устроенные; обеспеченные благами
निवसावः अस्य वेश्मनिnivasāvaḥ asya veśmaniмы жили в его доме; пребывали во дворце
व्यतिक्रान्तासु वर्षासुvyatikrāntāsu varṣāsuкогда годы прошли; после истечения лет
समये गमनस्य चsamaye gamanasya caи времени ухода; к сроку отправления
पर्वतः माम् उवाच इदम्parvataḥ mām uvāca idamПарвата мне сказал это; обратился ко мне
काले वचनम् अर्थवत्kāle vacanam arthavatвовремя слово содержательное; уместную речь
आवाम् अस्य नर इन्द्रस्यāvām asya nara indrasyaмы двое этого царя; у этого владыки людей
गृहे परम पूजितौgṛhe parama pūjitauв доме очень почтённые; велико уважаемые
उषितौ समये ब्रह्मन्uṣitau samaye brahmanжили до срока, брахман; прожили условленное
चिन्त्यताम् अत्र सांप्रतम्cintyatām atra sāṃpratamпусть подумается здесь теперь; надо решить теперь
ततः अहम् अब्रुवम् राजन्tataḥ aham abruvam rājanтогда я сказал, царь; я ответил
पर्वतम् शुभ दर्शनम्parvatam śubha darśanamПарвате прекрасного вида; благовидному Парвате
सर्वम् एतत् त्वयि विभोsarvam etat tvayi vibhoвсё это в тебе, владыка; всё зависит от тебя
भागिनेय उपपद्यतेbhāgineya upapadyateплемянник, подобает; тебе уместно
वरेण छन्द्यताम् राजाvareṇa chandyatām rājāдаром пусть будет приглашён царь; предложи царю дар
लभताम् यत् यत् इच्छतिlabhatām yat yat icchatiпусть получит что желает; пусть обретёт желаемое
आवयोः तपसा सिद्धिम्āvayoḥ tapasā siddhimнашим тапасом исполнение; силой нашего подвига
प्राप्नोतु यदि मन्यसेprāpnotu yadi manyaseпусть получит, если считаешь; если ты согласен
ततः आहूय राजानम्tataḥ āhūya rājānamтогда позвав царя; призвав правителя
सृञ्जयम् शुभ दर्शनम्sṛñjayam śubha darśanamШринджаю прекрасного вида; благовидного Шринджаю
पर्वतः अनुमतं वाक्यम्parvataḥ anumataṃ vākyamПарвата согласованное слово; одобренную речь
उवाच मुनि पुंगवःuvāca muni puṃgavaḥсказал, лучший муни; произнёс
प्रीतौ स्वः नृप सत्कारैःprītau svaḥ nṛpa satkāraiḥмы довольны, царь, почестями; оба удовлетворены
तव हि आर्जव संभृतैःtava hi ārjava saṃbhṛtaiḥтвоими ведь прямотой наполненными; искренними
आवाभ्याम् अभ्यनुज्ञातःāvābhyām abhyanujñātaḥнами двумя разрешённый; с нашего согласия
वरम् नृवर चिन्तयvaram nṛvara cintayaо лучший царь, подумай о даре; выбери благо
देवानाम् अविहिंसायाम्devānām avihiṃsāyāmбез вреда для богов; не причиняя вреда девам
यत् भवेत् मानुष क्षमम्yat bhavet mānuṣa kṣamamчто было бы человечески возможным; подходящим человеку
तत् गृहाण महा राजtat gṛhāṇa mahā rājaто прими, великий царь; выбери это
पूजा अर्हः नौ मतः भवान्pūjā arhaḥ nau mataḥ bhavānты нами сочтён достойным почёта; ты заслужил почтение
Traducción

Вайшампаяна сказал: «Тогда царь, сын Панду, обратился к Нараде: “Бхагаван, я хочу услышать о происхождении златоплюющего”. Так спрошенный Дхармараджей, муни Нарада рассказал, как всё произошло с Суварнаштхивином: “Всё было так, о великий царь, как сказал Кешава. Но я расскажу тебе, спрашивающему, оставшуюся часть этого дела. Я и Парвата, великий муни, сын моей сестры, желая поселиться, пришли к Шринджае, лучшему из победителей. Он почтил нас там должным обрядом, обеспечил всеми благами, и мы жили в его доме. Когда годы прошли и наступило время ухода, Парвата вовремя сказал мне содержательные слова: ‘Мы прожили в доме этого царя, получая величайшие почести, о брахман. Теперь здесь надо подумать’. Тогда я сказал прекрасному Парвате: ‘Всё это зависит от тебя, владыка; тебе, племянник, это подобает. Предложи царю дар. Пусть он получит то, чего желает, и силой нашего тапаса достигнет исполнения, если ты так считаешь’. Тогда лучший из муни Парвата позвал прекрасного царя Шринджаю и сказал согласованную со мной речь: ‘О царь, мы довольны твоими почестями, наполненными искренностью. С нашего согласия подумай о даре, лучший из царей. Прими то, что возможно для человека и не причинит вреда богам; ты, по нашему мнению, достоин почёта’”».

Versión

c45fc1ecabdf · publicado 20 jun 2026, 16:25:24 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con