Mahābhārata
Krishna Meditates on Bhishma12.46.1-9
10156 / 15823
Mahābhārata · 12.46.1-9
Devanāgarī

युधिष्ठिर उवाच
किम् इदं परमाश्चर्यं ध्यायस्य् अमितविक्रम ॥
कच्चिल् लोकत्रयस्यास्य स्वस्ति लोकपरायण ॥
चतुर्थं ध्यानमार्गं त्वम् आलम्ब्य पुरुषोत्तम ॥
अपक्रान्तो यतो देव तेन मे विस्मितं मनः ॥
निगृहीतो हि वायुस् ते पञ्चकर्मा शरीरगः ॥
इन्द्रियाणि च सर्वाणि मनसि स्थापितानि ते ॥
इन्द्रियाणि मनश् चैव बुद्धौ संवेशितानि ते ॥
सर्वश् चैव गणो देव क्षेत्रज्ञे ते निवेशितः ॥
नेङ्गन्ति तव रोमाणि स्थिरा बुद्धिस् तथा मनः ॥
स्थाणुकुड्यशिलाभूतो निरीहश् चासि माधव ॥
यथा दीपो निवातस्थो निरिङ्गो ज्वलते ऽच्युत ॥
तथासि भगवन् देव निश्चलो दृढनिश्चयः ॥
यदि श्रोतुम् इहार्हामि न रहस्यं च ते यदि ॥
छिन्धि मे संशयं देव प्रपन्नायाभियाचते ॥
त्वं हि कर्ता विकर्ता च त्वं क्षरं चाक्षरं च हि ॥
अनादिनिधनश् चाद्यस् त्वम् एव पुरुषोत्तम ॥
त्वत्प्रपन्नाय भक्ताय शिरसा प्रणताय च ॥
ध्यानस्यास्य यथातत्त्वं ब्रूहि धर्मभृतां वर ॥

Transliteración (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
kim idaṃ paramāścaryaṃ dhyāyasy amitavikrama ||
kaccil lokatrayasyāsya svasti lokaparāyaṇa ||
caturthaṃ dhyānamārgaṃ tvam ālambya puruṣottama ||
apakrānto yato deva tena me vismitaṃ manaḥ ||
nigṛhīto hi vāyus te pañcakarmā śarīragaḥ ||
indriyāṇi ca sarvāṇi manasi sthāpitāni te ||
indriyāṇi manaś caiva buddhau saṃveśitāni te ||
sarvaś caiva gaṇo deva kṣetrajñe te niveśitaḥ ||
neṅganti tava romāṇi sthirā buddhis tathā manaḥ ||
sthāṇukuḍyaśilābhūto nirīhaś cāsi mādhava ||
yathā dīpo nivātastho niriṅgo jvalate 'cyuta ||
tathāsi bhagavan deva niścalo dṛḍhaniścayaḥ ||
yadi śrotum ihārhāmi na rahasyaṃ ca te yadi ||
chindhi me saṃśayaṃ deva prapannāyābhiyācate ||
tvaṃ hi kartā vikartā ca tvaṃ kṣaraṃ cākṣaraṃ ca hi ||
anādinidhanaś cādyas tvam eva puruṣottama ||
tvatprapannāya bhaktāya śirasā praṇatāya ca ||
dhyānasyāsya yathātattvaṃ brūhi dharmabhṛtāṃ vara ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира спросил
किम् इदम् परम आश्चर्यम्kim idam parama āścaryamчто это величайшее чудо; какое диво
ध्यायसि अमित विक्रमdhyāyasi amita vikramaты медитируешь, безмернодоблестный; погружён в созерцание
कच्चित् लोक त्रयस्य अस्यkaccit loka trayasya asyaблагополучно ли этим трём мирам; всё ли хорошо
स्वस्ति लोक परायणsvasti loka parāyaṇaблаго, опора миров; прибежище мира
चतुर्थम् ध्यान मार्गम् त्वम्caturtham dhyāna mārgam tvamчетвёртый путь медитации ты; высшее созерцание
आलम्ब्य पुरुष उत्तमālambya puruṣa uttamaприняв, высший Пуруша; опираясь на него
अपक्रान्तः यतः देवapakrāntaḥ yataḥ devaотошёл куда, боже; куда удалился
तेन मे विस्मितम् मनःtena me vismitam manaḥот этого мой ум изумлён; я поражён
निगृहीतः हि वायुः तेnigṛhītaḥ hi vāyuḥ teведь сдержано дыхание твоё; прана обуздана
पञ्च कर्मा शरीर गःpañca karmā śarīra gaḥпятидействующее, в теле пребывающее; пять жизненных функций
इन्द्रियाणि च सर्वाणिindriyāṇi ca sarvāṇiи все чувства; органы восприятия
मनसि स्थापितानि तेmanasi sthāpitāni teв уме установлены тобой; помещены в ум
इन्द्रियाणि मनः च एवindriyāṇi manaḥ ca evaчувства и ум также; органы и сознание
बुद्धौ संवेशितानि तेbuddhau saṃveśitāni teв разуме размещены тобой; погружены в буддхи
सर्वः च एव गणः देवsarvaḥ ca eva gaṇaḥ devaи всё множество, боже; вся совокупность
क्षेत्रज्ञे ते निवेशितःkṣetrajñe te niveśitaḥв кшетраджне у тебя помещена; в сознающем поле
न इङ्गन्ति तव रोमाणिna iṅganti tava romāṇiне движутся твои волоски; волосы не шевелятся
स्थिरा बुद्धिः तथा मनःsthirā buddhiḥ tathā manaḥнеподвижен разум и ум; устойчивы буддхи и манас
स्थाणु कुड्य शिला भूतःsthāṇu kuḍya śilā bhūtaḥставший столбом, стеной, камнем; подобный скале
निरीहः च असि माधवnirīhaḥ ca asi mādhavaи бездвижен ты, Мадхава; не проявляешь действия
यथा दीपः निवात स्थःyathā dīpaḥ nivāta sthaḥкак светильник в безветрии; лампа без ветра
निरिङ्गः ज्वलते अच्युतniriṅgaḥ jvalate acyutaнеподвижно горит, Ачьюта; пылает без колебаний
तथा असि भगवन् देवtathā asi bhagavan devaтаков ты, благословенный бог; таким ты пребываешь
निश्चलः दृढ निश्चयःniścalaḥ dṛḍha niścayaḥнеподвижный, твёрдо решившийся; устойчивый
यदि श्रोतुम् इह अर्हामिyadi śrotum iha arhāmiесли я достоин услышать здесь; если мне можно знать
न रहस्यम् च ते यदिna rahasyam ca te yadiи если это не тайна твоя; не сокровенное
छिन्धि मे संशयम् देवchindhi me saṃśayam devaразруби моё сомнение, боже; устрани вопрос
प्रपन्नाय अभियाचतेprapannāya abhiyācateпредавшемуся и просящему; молящему прибежища
त्वम् हि कर्ता विकर्ता चtvam hi kartā vikartā caты ведь творец и преобразователь; создатель и разрушитель
त्वम् क्षरम् चtvam kṣaram caты и преходящее; ты кшара
अक्षरम् च हिakṣaram ca hiи непреходящее ведь; и акшара
अनादि निधनः च आदिःanādi nidhanaḥ ca ādiḥбез начала и конца, и начало; изначальный
त्वम् एव पुरुष उत्तमtvam eva puruṣa uttamaты именно высший Пуруша; Пурушоттама
त्वत् प्रपन्नाय भक्तायtvat prapannāya bhaktāyaпредавшемуся тебе преданному; твоему бхакте
शिरसा प्रणताय चśirasā praṇatāya caи головой склонившемуся; поклоняющемуся
ध्यानस्य अस्य यथा तत्त्वम्dhyānasya asya yathā tattvamэтой медитации какова истина; подлинную суть созерцания
ब्रूहि धर्म भृताम् वरbrūhi dharma bhṛtām varaскажи, лучший носителей дхармы; объясни
Traducción

Юдхиштхира сказал: «Что это за величайшее чудо, безмернодоблестный? Ты пребываешь в медитации. Всё ли благополучно с этими тремя мирами, о прибежище миров? Приняв четвёртый путь медитации, высший Пуруша, куда ты удалился, боже? От этого мой ум изумлён. Твоё дыхание, выполняющее пять действий в теле, сдержано; все чувства помещены в ум, чувства и ум погружены в разум, а вся совокупность, боже, помещена в кшетраджну. Твои волоски не движутся, разум и ум устойчивы; ты стал подобен столбу, стене и камню, бездвижен, Мадхава. Как светильник в безветренном месте горит без колебаний, Ачьюта, так и ты, благословенный бог, неподвижен и твёрд в решении. Если я достоин услышать и если это не твоя тайна, разруби моё сомнение, боже, ибо я предался тебе и прошу. Ведь ты творец и преобразователь, ты преходящее и непреходящее, безначальный и бесконечный, и ты же начало, высший Пуруша. Мне, предавшемуся тебе, твоему бхакте, склонившему голову, скажи подлинную суть этой медитации, лучший носителей дхармы».

Versión

65826134aa95 · publicado 20 jun 2026, 17:11:24 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con