Mahābhārata
The Duties of the Four Ashramas (The Duties of the Four Āśramas)12.61.1-6
10233 / 15823
Mahābhārata · 12.61.1-6
Devanāgarī

भीष्म उवाच
आश्रमाणां महाबाहो शृणु सत्यपराक्रम ॥
चतुर्णाम् इह वर्णानां कर्माणि च युधिष्ठिर ॥
वानप्रस्थं भैक्षचर्यां गार्हस्थ्यं च महाश्रमम् ॥
ब्रह्मचर्याश्रमं प्राहुश् चतुर्थं ब्राह्मणैर् वृतम् ॥
जटाकरणसंस्कारं द्विजातित्वम् अवाप्य च ॥
आधानादीनि कर्माणि प्राप्य वेदम् अधीत्य च ॥
सदारो वाप्य् अदारो वा आत्मवान् संयतेन्द्रियः ॥
वानप्रस्थाश्रमं गच्छेत् कृतकृत्यो गृहाश्रमात् ॥
तत्रारण्यकशास्त्राणि समधीत्य स धर्मवित् ॥
ऊर्ध्वरेताः प्रजायित्वा गच्छत्य् अक्षरसात्मताम् ॥
एतान्य् एव निमित्तानि मुनीनाम् ऊर्ध्वरेतसाम् ॥
कर्तव्यानीह विप्रेण राजन्न् आदौ विपश्चिता ॥

Transliteración (IAST)

bhīṣma uvāca
āśramāṇāṃ mahābāho śṛṇu satyaparākrama ||
caturṇām iha varṇānāṃ karmāṇi ca yudhiṣṭhira ||
vānaprasthaṃ bhaikṣacaryāṃ gārhasthyaṃ ca mahāśramam ||
brahmacaryāśramaṃ prāhuś caturthaṃ brāhmaṇair vṛtam ||
jaṭākaraṇasaṃskāraṃ dvijātitvam avāpya ca ||
ādhānādīni karmāṇi prāpya vedam adhītya ca ||
sadāro vāpy adāro vā ātmavān saṃyatendriyaḥ ||
vānaprasthāśramaṃ gacchet kṛtakṛtyo gṛhāśramāt ||
tatrāraṇyakaśāstrāṇi samadhītya sa dharmavit ||
ūrdhvaretāḥ prajāyitvā gacchaty akṣarasātmatām ||
etāny eva nimittāni munīnām ūrdhvaretasām ||
kartavyānīha vipreṇa rājann ādau vipaścitā ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма продолжил
आश्रमाणाम् महा बाहोāśramāṇām mahā bāhoашрамов, сильнорукий; укладов жизни
शृणु सत्य पराक्रमśṛṇu satya parākramaслушай, истиннодоблестный; выслушай
चतुर्णाम् इह वर्णानाम्caturṇām iha varṇānāmчетырёх здесь варн; для четырёх сословий
कर्माणि च युधिष्ठिरkarmāṇi ca yudhiṣṭhiraи обязанности, Юдхиштхира; дела
वानप्रस्थम् भैक्ष चर्याम्vānaprastham bhaikṣa caryāmванапрастху, жизнь милостыней; лесной и нищенский путь
गार्हस्थ्यम् च महा आश्रमम्gārhasthyam ca mahā āśramamи домохозяйство, великий ашрам; домашний уклад
ब्रह्मचर्य आश्रमम् प्राहुःbrahmacarya āśramam prāhuḥашрам брахмачарьи называют; ученический уклад
चतुर्थम् ब्राह्मणैः वृतम्caturtham brāhmaṇaiḥ vṛtamчетвёртым, брахманами избранным; принятым брахманами
जटा करण संस्कारम्jaṭā karaṇa saṃskāramобряд создания спутанных волос; посвятительный обряд
द्विजातित्वम् अवाप्य चdvijātitvam avāpya caи дваждырождённость получив; получив второй рождение
आधान आदीनि कर्माणिādhāna ādīni karmāṇiвозжигание огня и прочие дела; начальные обряды
प्राप्य वेदम् अधीत्य चprāpya vedam adhītya caсовершив и Веду изучив; освоив Веду
स दारः वा अपिsa dāraḥ vā apiс женой или же; женатый
अदारः वाadāraḥ vāили без жены; или одинокий
आत्मवान् संयत इन्द्रियःātmavān saṃyata indriyaḥвладеющий собой, сдержавший чувства; самообузданный
वानप्रस्थ आश्रमम् गच्छेत्vānaprastha āśramam gacchetв ашрам ванапрастхи пусть идёт; пусть уходит в лесной уклад
कृत कृत्यः गृह आश्रमात्kṛta kṛtyaḥ gṛha āśramātисполнив должное в домашнем ашраме; завершив домохозяйство
तत्र आरण्यक शास्त्राणिtatra āraṇyaka śāstrāṇiтам араньяка-шастры; лесные тексты
समधीत्य सः धर्म वित्samadhītya saḥ dharma vitизучив, тот знаток дхармы; полностью освоив
ऊर्ध्व रेताः प्रजायित्वाūrdhva retāḥ prajāyitvāподняв семя, произведя потомство; став воздержанным
गच्छति अक्षर सात्मतआम्gacchati akṣara sātmataāmидёт к природе Непреходящего; достигает акшары
एतानि एव निमित्तानिetāni eva nimittāniэти именно основания; эти признаки
मुनीनाम् ऊर्ध्व रेतसाम्munīnām ūrdhva retasāmмудрецов с поднятым семенем; воздержанных муни
कर्तव्यानि इह विप्रेणkartavyāni iha vipreṇaдолжны быть сделаны здесь брахманом; дваждырождённым
राजन् आदौ विपश्चिताrājan ādau vipaścitāцарь, сначала мудрым; с самого начала
Traducción

Бхишма сказал: «Сильнорукий Юдхиштхира, истиннодоблестный, выслушай об ашрамах и об обязанностях четырёх варн. Брахманы называют четыре уклада: ванапрастху, жизнь милостыней, великий ашрам домохозяина и ашрам брахмачарьи. Получив дваждырождённость, пройдя обряд спутанных волос, совершив возжигание огня и прочие обряды и изучив Веду, человек, женатый или без жены, владеющий собой и сдержавший чувства, исполнив должное в домашнем ашраме, пусть идёт в ашрам ванапрастхи. Там, полностью изучив араньяка-шастры, знаток дхармы, произведя потомство и подняв семя вверх, достигает природы Непреходящего. Именно эти основания, царь, мудрый брахман должен с самого начала исполнять здесь для муни, поднявших семя вверх».

Versión

de87bc184170 · publicado 20 jun 2026, 17:59:23 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con