Mahābhārata
Daṇḍanīti and the Turning of the Ages12.70.14-24
10274 / 15823
Mahābhārata · 12.70.14-24
Devanāgarī

दण्डनीत्या यदा राजा त्रीन् अंशान् अनुवर्तते ॥
चतुर्थम् अंशम् उत्सृज्य तदा त्रेता प्रवर्तते ॥
अशुभस्य चतुर्थांशस् त्रीन् अंशान् अनुवर्तते ॥
कृष्टपच्यैव पृथिवी भवन्त्य् ओषधयस् तथा ॥
अर्धं त्यक्त्वा यदा राजा नीत्यर्धम् अनुवर्तते ॥
ततस् तु द्वापरं नाम स कालः संप्रवर्तते ॥
अशुभस्य तदा अर्धं द्वाव् अंशाव् अनुवर्तते ॥
कृष्टपच्यैव पृथिवी भवत्य् अल्पफला तथा ॥
दण्डनीतिं परित्यज्य यदा कार्त्स्न्येन भूमिपः ॥
प्रजाः क्लिश्नात्य् अयोगेन प्रविश्यति तदा कलिः ॥
कलाव् अधर्मो भूयिष्ठं धर्मो भवति तु क्व चित् ॥
सर्वेषाम् एव वर्णानां स्वधर्माच् च्यवते मनः ॥
शूद्रा भैक्षेण जीवन्ति ब्राह्मणाः परिचर्यया ॥
योगक्षेमस्य नाशश् च वर्तते वर्णसंकरः ॥
वैदिकानि च कर्माणि भवन्ति विगुणान्य् उत ॥
ऋतवो नसुखाः सर्वे भवन्त्य् आमयिनस् तथा ॥
ह्रसन्ति च मनुष्याणां स्वरवर्णमनांस्य् उत ॥
व्याधयश् च भवन्त्य् अत्र म्रियन्ते चागतायुषः ॥
विधवाश् च भवन्त्य् अत्र नृशंसा जायते प्रजा ॥
क्व चिद् वर्षति पर्जन्यः क्व चित् सस्यं प्ररोहति ॥
रसाः सर्वे क्षयं यान्ति यदा नेच्छति भूमिपः ॥
प्रजाः संरक्षितुं सम्यग् दण्डनीतिसमाहितः ॥

Transliteración (IAST)

daṇḍanītyā yadā rājā trīn aṃśān anuvartate ||
caturtham aṃśam utsṛjya tadā tretā pravartate ||
aśubhasya caturthāṃśas trīn aṃśān anuvartate ||
kṛṣṭapacyaiva pṛthivī bhavanty oṣadhayas tathā ||
ardhaṃ tyaktvā yadā rājā nītyardham anuvartate ||
tatas tu dvāparaṃ nāma sa kālaḥ saṃpravartate ||
aśubhasya tadā ardhaṃ dvāv aṃśāv anuvartate ||
kṛṣṭapacyaiva pṛthivī bhavaty alpaphalā tathā ||
daṇḍanītiṃ parityajya yadā kārtsnyena bhūmipaḥ ||
prajāḥ kliśnāty ayogena praviśyati tadā kaliḥ ||
kalāv adharmo bhūyiṣṭhaṃ dharmo bhavati tu kva cit ||
sarveṣām eva varṇānāṃ svadharmāc cyavate manaḥ ||
śūdrā bhaikṣeṇa jīvanti brāhmaṇāḥ paricaryayā ||
yogakṣemasya nāśaś ca vartate varṇasaṃkaraḥ ||
vaidikāni ca karmāṇi bhavanti viguṇāny uta ||
ṛtavo nasukhāḥ sarve bhavanty āmayinas tathā ||
hrasanti ca manuṣyāṇāṃ svaravarṇamanāṃsy uta ||
vyādhayaś ca bhavanty atra mriyante cāgatāyuṣaḥ ||
vidhavāś ca bhavanty atra nṛśaṃsā jāyate prajā ||
kva cid varṣati parjanyaḥ kva cit sasyaṃ prarohati ||
rasāḥ sarve kṣayaṃ yānti yadā necchati bhūmipaḥ ||
prajāḥ saṃrakṣituṃ samyag daṇḍanītisamāhitaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
दण्ड नीत्या यदा राजाdaṇḍa nītyā yadā rājāкогда данданити царь; политики наказания
त्रीन् अंशान् अनुवर्ततेtrīn aṃśān anuvartateтри части соблюдает; исполняет
चतुर्थम् अंशम् उत्सृज्यcaturtham aṃśam utsṛjyaчетвёртую часть оставив; отбросив
तदा त्रेता प्रवर्ततेtadā tretā pravartateтогда Трета начинается; эпоха
अशुभस्य चतुर्थ अंशःaśubhasya caturtha aṃśaḥчетвёртая часть неблагого; зла
त्रीन् अंशान् अनुवर्ततेtrīn aṃśān anuvartateза тремя частями следует; сопутствует
कृष्ट पच्या एव पृथिवीkṛṣṭa pacyā eva pṛthivīземля родит уже после пахоты; возделываемая
भवन्ति ओषधयः तथाbhavanti oṣadhayaḥ tathāи растения такими становятся; травы
अर्धम् त्यक्त्वा यदा राजाardham tyaktvā yadā rājāкогда царь половину оставив; отбросив
नीति अर्धम् अनुवर्ततेnīti ardham anuvartateполовину политики соблюдает; данданити
ततः तु द्वापरम् नामtataḥ tu dvāparam nāmaтогда же называемая Двапара; эпоха
सः कालः संप्रवर्ततेsaḥ kālaḥ saṃpravartateто время начинается; наступает
अशुभस्य तदा अर्धम्aśubhasya tadā ardhamтогда половина неблагого; зла
द्वौ अंशौ अनुवर्ततेdvau aṃśau anuvartateдве части следуют; присутствуют
कृष्ट पच्या एव पृथिवीkṛṣṭa pacyā eva pṛthivīземля родит только после пахоты; возделываемая
भवति अल्प फला तथाbhavati alpa phalā tathāстановится малоплодной также; скудной
दण्ड नीतिम् परित्यज्यdaṇḍa nītim parityajyaданданити оставив; отбросив
यदा कार्त्स्न्येन भूमिपःyadā kārtsnyena bhūmipaḥкогда полностью владыка земли; царь
प्रजाः क्लिश्नाति अयोगेनprajāḥ kliśnāti ayogenaподданных мучит неправильностью; неумелостью
प्रविशति तदा कलिःpraviśati tadā kaliḥтогда входит Кали; начинается
कलौ अधर्मः भूयिष्ठम्kalau adharmaḥ bhūyiṣṭhamв Кали адхармы больше всего; преобладает
धर्मः भवति तु क्व चित्dharmaḥ bhavati tu kva citдхарма же бывает кое-где; редко
सर्वेषाम् एव वर्णानाम्sarveṣām eva varṇānāmу всех именно варн; сословий
स्व धर्मात् च्यवते मनःsva dharmāt cyavate manaḥум от своей дхармы отпадает; отклоняется
शूद्राः भैक्षेण जीवन्तिśūdrāḥ bhaikṣeṇa jīvantiшудры живут нищенством; подаянием
ब्राह्मणाः परिचर्ययाbrāhmaṇāḥ paricaryayāбрахманы служением; прислуживанием
योग क्षेमस्य नाशः चyoga kṣemasya nāśaḥ caи гибель приобретения и сохранения; благополучия
वर्तते वर्ण संकरःvartate varṇa saṃkaraḥпроисходит смешение варн; разлад
वैदिकानि च कर्माणिvaidikāni ca karmāṇiи ведийские действия; обряды
भवन्ति विगुणानि उतbhavanti viguṇāni utaстановятся с недостатками; испорченными
ऋतवः न सुखाः सर्वेṛtavaḥ na sukhāḥ sarveвсе времена года не приятны; неблагоприятны
भवन्ति आमयिनः तथाbhavanti āmayinaḥ tathāи становятся болезненными; несущими недуг
ह्रसन्ति च मनुष्याणाम्hrasanti ca manuṣyāṇāmи у людей уменьшаются; слабеют
स्वर वर्ण मनांसि उतsvara varṇa manāṃsi utaголоса, цвета и умы; облик
व्याधयः च भवन्ति अत्रvyādhayaḥ ca bhavanti atraи болезни здесь бывают; появляются
म्रियन्ते च अगत आयुषःmriyante ca agata āyuṣaḥи умирают не достигшие срока жизни; преждевременно
विधवाः च भवन्ति अत्रvidhavāḥ ca bhavanti atraи вдовы здесь бывают; появляются
नृशंसा जायते प्रजाnṛśaṃsā jāyate prajāжестоким рождается народ; поколение
क्व चित् वर्षति पर्जन्यःkva cit varṣati parjanyaḥкое-где дождит Парджанья; облако
क्व चित् सस्यम् प्ररोहतिkva cit sasyam prarohatiкое-где урожай прорастает; растёт
रसाः सर्वे क्षयम् यान्तिrasāḥ sarve kṣayam yāntiвсе соки идут к истощению; убывают
यदा न इच्छति भूमिपःyadā na icchati bhūmipaḥкогда не желает владыка земли; царь
प्रजाः संरक्षितुम् सम्यक्prajāḥ saṃrakṣitum samyakподданных защищать правильно; охранять
दण्ड नीति समाहितःdaṇḍa nīti samāhitaḥсосредоточенный в данданити; политике наказания
Traducción

Когда царь соблюдает три части данданити, оставив четвёртую, тогда начинается Трета. Четвёртая часть неблагого сопутствует трём частям благого, а земля и растения дают плод уже после пахоты. Когда царь, оставив половину, соблюдает половину политики, тогда начинается время, называемое Двапарой: половина неблагого присутствует, и земля родит только после пахоты, становясь скудной плодами. Когда же владыка земли полностью оставляет данданити и неправильно мучит подданных, тогда входит Кали. В Кали адхарма преобладает, а дхарма бывает лишь кое-где; ум всех варн отпадает от своей дхармы. Шудры живут нищенством, брахманы — прислуживанием; гибнет благополучие и происходит смешение варн. Ведийские действия становятся испорченными, все времена года неблагоприятны и болезненны. У людей слабеют голос, цвет тела и ум; появляются болезни, люди умирают, не достигнув срока жизни. Появляются вдовы, народ рождается жестоким; где-то идёт дождь, где-то прорастает урожай. Все соки истощаются, когда владыка земли не желает правильно защищать подданных, будучи сосредоточенным в данданити».

Versión

3139bd519415 · publicado 20 jun 2026, 18:31:10 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con