नारद उवाच
आपदो द्विविधाः कृष्ण बाह्याश् चाभ्यन्तराश् च ह ॥
प्रादुर्भवन्ति वार्ष्णेय स्वकृता यदि वान्यतः ॥
सेयम् आभ्यन्तरा तुभ्यम् आपत् कृच्छ्रा स्वकर्मजा ॥
अक्रूरभोजप्रभवाः सर्वे ह्य् एते तदन्वयाः ॥
अर्थहेतोर् हि कामाद् वाद्वारा बीभत्सयापि वा ॥
आत्मना प्राप्तम् ऐश्वर्यम् अन्यत्र प्रतिपादितम् ॥
कृतमूलम् इदानीं तज् जातशब्दं सहायवत् ॥
न शक्यं पुनर् आदातुं वान्तम् अन्नम् इव त्वया ॥
बभ्रूग्रसेनयो राज्यं नाप्तुं शक्यं कथं चन ॥
ज्ञातिभेदभयात् कृष्ण त्वया चापि विशेषतः ॥
तच् चेत् सिध्येत् प्रयत्नेन कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥
महाक्षयव्ययं वा स्याद् विनाशो वा पुनर् भवेत् ॥
अनायसेन शस्त्रेण मृदुना हृदयच्छिदा ॥
जिह्वाम् उद्धर सर्वेषां परिमृज्यानुमृज्य च ॥
nārada uvāca
āpado dvividhāḥ kṛṣṇa bāhyāś cābhyantarāś ca ha ||
prādurbhavanti vārṣṇeya svakṛtā yadi vānyataḥ ||
seyam ābhyantarā tubhyam āpat kṛcchrā svakarmajā ||
akrūrabhojaprabhavāḥ sarve hy ete tadanvayāḥ ||
arthahetor hi kāmād vādvārā bībhatsayāpi vā ||
ātmanā prāptam aiśvaryam anyatra pratipāditam ||
kṛtamūlam idānīṃ taj jātaśabdaṃ sahāyavat ||
na śakyaṃ punar ādātuṃ vāntam annam iva tvayā ||
babhrūgrasenayo rājyaṃ nāptuṃ śakyaṃ kathaṃ cana ||
jñātibhedabhayāt kṛṣṇa tvayā cāpi viśeṣataḥ ||
tac cet sidhyet prayatnena kṛtvā karma suduṣkaram ||
mahākṣayavyayaṃ vā syād vināśo vā punar bhavet ||
anāyasena śastreṇa mṛdunā hṛdayacchidā ||
jihvām uddhara sarveṣāṃ parimṛjyānumṛjya ca ||
Нарада сказал: «Бедствия бывают двух видов, Кришна: внешние и внутренние; они возникают либо от собственных действий, либо от другого, Вришниец. Эта трудная беда для тебя внутренняя и рождена твоим собственным поступком: все эти люди, происходящие от Акруры и Бходжей, принадлежат к той же родовой линии. Из-за выгоды, желания или отвращения к нечистому пути власть, которую ты сам получил, была передана другим. Теперь она пустила корень, получила имя и поддержку; тебе уже невозможно взять её обратно, как невозможно вновь принять извергнутую пищу. Царство Бабхру и Уграсены никак нельзя вернуть, особенно тебе, Кришна, из-за страха раскола среди родичей. Даже если бы это удалось усилием после крайне трудного дела, оно принесло бы великий ущерб и истощение или снова привело бы к гибели. Поэтому вытащи у всех язык лёгким оружием — мягким, но рассекающим сердце: погладив и снова погладив».
25373f6c4a5b · publicado 20 jun 2026, 19:09:07 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Нарада сначала устанавливает причину: внутренний кризис нельзя лечить так, как внешнего врага. Когда власть уже отдана и признана, грубое возвращение разрушит род; значит, средство должно быть мягким, но точным.